27, ఆగస్టు 2026, గురువారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో: (356) : భండారు శ్రీనివాసరావు

 

కోడలు కాపాడింది.
నున్నటి నేలపై పడ్డ చేప పిల్ల పైకి కిందికి ఎగురుతూ విలవిలా కొట్టుకుంటూ పక్కనే నీటి చెలమ లోకి గెంతి ప్రాణం కాపాడుకోవాలని విశ్వ ప్రయత్నం చేస్తుంది.
నిన్నఆగస్టు 17 సోమవారం ఉదయం ఏడు గంటల సమయంలో నాదీ అదే మాదిరి పరిస్థితి. ప్రాణం మీదకు రాలేదు ప్రాణాలు ఉగ్గపట్టుకుని దాదాపు అర గంటకు పైగా అవస్థ పడ్డ మాట వాస్తవం. ఇంకా ఎక్కువ సమయం కావచ్చు కూడా.
ఏదైనా బాధను వ్యక్త పరిచేటప్పుడు, విషయాన్ని కొంచెం హాస్యం జోడించి చెప్పాలనే వారు మా పెద్దన్నయ్య పర్వతాల రావు గారు. ( నరసారావుపేట స్నేహితుడు, పాత్రికేయ మిత్రుడు Svkrishnamohan Singam సింగం కృష్ణ మోహన్ కు ఇది రుచించక పోవచ్చు. అసలే జూలు విదిల్చిన సింగం. నేను కొద్దిరోజుల క్రితం, పాతకాలపు రాజకీయ నాయకులు దినపత్రికల్లో వచ్చే కార్టూన్లను ఆస్వాదించేవారని కొన్ని ఉదాహరణలు ఇస్తే, కృష్ణ మోహన్ ఇంత పొడుగున కామెంటు పెట్టాడు. నాదేమో ‘నవ్వుతూ బతకాలిరా’ టైపు. అంచేత చదివి ఊరుకున్నాను.
PUC లో ఇంగ్లీష్ నాండిటెల్ లో ఒక పాఠం వుంది. టైట్ కార్నర్. పరీక్షకు పోతుంటే జేబులో కలం జారి రోడ్డు పక్కన మురికి కాలువలో పడుతుంది. మరో పక్క పరీక్షకు టైం మించిపోతుంది. ప్రాణం పోయే సమస్య కాదు. ఏమి చేయాలో తెలియని, పాలు పోని ప్రాణాంతకమైన సమస్య.
నిన్న ఉదయం అలాంటిదే జరిగింది.
నిన్న మొదలు పెట్టిన స్నానం 24 గంటల తర్వాత ముగించిన వైనం అంటే మామూలు కాదు.
ఇంత సుదీర్ఘ సమయం స్నానించడానికి (కలం కూలీగా ప్రసిద్ధులైన ప్రసిద్ధ పత్రికా రచయిత జీ. కృష్ణ గారు, ఎవరైనా ఇంటికి వెళ్లి ఆయన గురించి వాకబు చేస్తే, ‘నాన్నగారు లోపల నీళ్ళాడుతున్నారు’ అనేవారు పిల్లలు ఆయన చెప్పమన్న రీతిలో. అలా వుండేది ఆయనగారి చమత్కారం) నేను బాత్ రూమ్ లో చేసింది సరిగంగ స్నానాలు ఎంతమాత్రం కాదు. సుగంధ ద్రవ్యాలు, కస్తూరి సువాసన తైలం కలిపిన గోరు వెచ్చటి నీటితో అప్సరసలు దేవతలకు చేయించే అభ్యంజన స్నానం అంతకంటే కాదు. అత్తరు ఘుమఘుమలతో, కాశ్మీర్ పూల పుప్పొడి కలిపి మసాజు చేయించే అభ్యంగన స్నానం అసలే కాదు. జస్ట్ సాధారణ దిగువ మధ్యతరగతి స్నానం. నిజం చెప్పాలంటే నీళ్ళ కరువువల్ల పది నిమిషాల లోపే ముగించాల్సిన కాకి స్నానం.
దానికే ఇంత సమయమా!
అవును. అందుకే విధి బలీయం అంటారు.
అదేమిటంటే, నిన్న ఉదయం ఎప్పటిలాగే ఆరున్నరకు బాత్ రూమ్ కు వెళ్లాను. గీజర్ వేసి కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని బకెట్ లోకి వేడి నీళ్ళు పట్టాను. మామూలుగా అయితే పది నిమిషాలు కూడా పట్టదు నా స్నానానికి. తలకు షాంపూ పట్టించి నెత్తిన నీళ్ళు పోసుకోవడానికి బకెట్ కు వున్న మగ్గును చేతి లోకి తీసుకోబోయాను. ఏం జరిగిందో ఏమిటో కాళ్ళు రెండు ఒకేసారి స్లిప్ అయి నేల మీద ధడాలున పడ్డాను. ఇదేమంత పెద్ద పనిలే అని అరచేతుల మీద బరువు మోపి పైకి లేవబోయాను. చేతులతో సహా ముందుకు జరిగాను కానీ బెత్తెడు ఎత్తు కూడా లేవలేకపోయాను. ఈ సారి కాళ్ళను గోడకు అదిమిపెట్టి లేచే ప్రయత్నం చేశాను. జర్రున జారి బాత్ రూమ్ లో మరో వైపుకు జారి పోయాను.
లేవలేక పోవడం ప్రధాన సమస్య అని తేలిపోయింది. ఇంట్లో నేనొక్కడినే మగవాడిని. కోడలు నిషా, ఆమె అన్న కుమార్తె నందిక ఇంట్లో వున్నారు. ఈ జారుడు ప్రయత్నాలలో ఒంటి మీద టవల్ చెదిరిపోయి అస్తవ్యస్తంగా వుంది నా పరిస్థితి. వాళ్ళు లోపలకి రాకుండా వాచ్ మన్ రమేశ్ ను పిలవమని గట్టిగా అరచి చెప్పాను. కానీ వాళ్లకి వినపడ్డట్టు లేదు. లేదా నాకే నిమిషం యుగంలా అనిపించి అలా అనిపించిందేమో. బయట పడే చాన్స్ సాయంత్రానికి అయినా దొరకవచ్చు. అప్పటిదాకా ఒంటరిగా ధైర్యాన్ని కూడగట్టుకోవాలి. యండమూరి వీరేంద్ర నాద్ ఒక నవలలో చెప్పిన మాటలు గుర్తుకు వచ్చాయి. ఇలాంటి స్థితిలో హాస్యమే గతి.
మూడు రోజుల క్రితం నేనే పోస్టు చేసిన ఒక జోక్ గుర్తుకు తెచ్చుకున్నాను.
'ఏకాంబరం! నీ భార్య చనిపోయింది'
ఆ కబురు విన్న అతడికి మతి పోయింది. భార్య లేని జీవితం వృధా అనిపించింది. వెంటనే తనుంటున్న భవనం వందో అంతస్తుకి వెళ్లి అక్కడి నుంచి కిందికి దూకాడు.
యాభయ్యో అంతస్తు దగ్గరికి రాగానే అతడికి తనకు పెళ్ళే కాలేదన్న సంగతి గుర్తుకు వచ్చింది.
పాతిక అంతస్తు దగ్గర మరో దారుణమైన విషయం గుర్తుకు వచ్చింది. తాను ఏకాంబరం కాదని, తన పేరు లంబోదరం అని. ఏం లాభం. అప్పటికే ఆలస్యం అయిపోయింది.
ఇదీ ఆ జోకు.
ఇది నాకెలా వర్తిస్తుంది అంటే బాత్ రూములో చేపపిల్లలా కొట్టుకుంటూ వుంటే తలుపు గడియ ఆటోమేటిక్ లాక్ అని గుర్తుకు వచ్చింది. దాన్ని తెరిపించాలి అంటే అమీర్ పేట వెళ్లి ‘ఇచ్చట తాళాలు బాగుచేయబడును’ అనే వాడిని పట్టుకు రావాలి. ఈ టైం లో మా వాచ్ మన్ అందరికీ నీళ్ళు వదిలే పనిలో బిజీగా వుంటాడు. అతడు తెమిలే సరికి మరో గంట పడుతుంది. అప్పటిదాకా నా మత్సావతారం కొనసాగుతుంది అన్నమాట.
ఈ లోపల ప్రయత్నలోపం లేకుండా అతికష్టం మీద తలుపు దగ్గరకు చేరి అరచేతులతో, మోచేతులతో మోదడం మొదలెట్టాను.
ఈలోగా మా కోడలుకి అతి హీన స్వరంతో నిషా నిషా అని నేను పెడుతున్న అరుపులు వినపడ్డాయి కాబోలు. తాను ఆఫీసు వర్క్ షాపుకు వెళ్ళే హడావిడిలో కూడా, మా అపార్ట్ మెంటులో మా ఫ్లోర్ లోనే వుండే మర్యాద రామన్నకు మారు పేరయిన రవిగారిని పిలుచుకు వచ్చింది. ఆయన అప్పుడే వాకింగ్ నుంచి వచ్చాడు. రమేశ్ కు ఫోన్ చేసి వెంటనే రమ్మన్నాడు.
గతంలో మా ఇల్లు రినోవేషన్ సమయంలో మా అబ్బాయి సంతోష్ కొని వుంచిన టూల్ బాక్స్ తెచ్చి తన చేతనయిన రీతిలో తాళం తీసే పనిలో పడ్డాడు. చిత్రం అది అది ఇట్టే తెరుచుకుంది. అప్పుడు గుర్తుకు వచ్చింది. నేనసలు లోపలనుంచి డోర్ లాక్ చేయలేదని.
మొత్తం మీద ఈ జారుడు బండల కధ సుఖాంతం అయింది.
ఆ సమయంలో మా కోడలు నిషా, ఆఫీసులో వర్క్ షాపుకు వెళ్ళే హడావిడిలో కూడా నన్ను దేవతలా ఆదుకుంది. వెంటనే అమెజాన్ కు మెసేజ్ పెట్టి బాత్ రూమ్ యాంటీ స్లిప్పరీ మ్యాట్ ఆర్డర్ చేసింది. అర్బన్ కంపెనీతో మాట్లాడి అప్పటికప్పుడు బాత్ రూమ్ క్లీన్ చేయించింది.
ఇప్పుడు నా పరిస్థితి డబుల్ ఓకే!
ఇలాంటిదే మరో రికార్డు నా పేరిట మరోటి వుంది. దాన్ని చెరపడం కొంచెం కష్టం. బాలాజీ కొలువు తీరిన హైదరాబాదు బిర్లా మందిర్ దాపులో మలుపులు తిరిగి చేరాల్సిన గుట్ట మీద మిత్రుడు వి.జే.ఎం దివాకర్ ఇంట్లో సాయంకాలక్షేపం చేసి బయలు దేరిన నాపై దివాకర్ పేల్చిన జోకు ఇది.
అక్కడినుంచి స్కూటర్ మీద బయలు దేరి పంజాగుట్టలో జ్వాలాను దింపి దుర్గానగర్ లోని మా ఇంటికి తిరిగి వస్తుండగా స్కూటర్ కు కన్ను మలిగి పక్కకు ఒరిగిపోయింది.
మా ఇంటి నుంచి బయలు దేరి చాలాసేపయింది, ఇంటికి చేరాడా అని జ్వాలా భార్య నా మేనకోడలు మా ఆవిడను వాకబు చేస్తే, అప్పుడు విషయం బోధ పడింది.
మా ఇంట్లో ఎప్పుడు పిల్లల మంద వుంటుంది కాబట్టి నన్ను వెతుకుతూ బయలు దేరారు. జ్వాలా ఇంటికి దగ్గరలోనే రోడ్డు పక్కన నేను, నా స్కూటర్ తో శేషతల్ప సాయి లాగా గాఢ నిద్రలో కనిపించాను. ఆ తర్వాత ఆసుపత్రికి తీసుకు వెళ్ళారు. తెలిసిన డాక్టర్ కనుక వెంటనే చేర్చుకుని కత్తికి పని చెప్పారు. అలా ఆస్పత్రిలో చేరిన వాడిని, మూడు నెలల తర్వాత ఇంటికి పంపించారు. ‘బిర్లా మందిర్ దగ్గర మా ఇంటి నుంచి పంజా గుట్టలోని తన ఇంటికి చేరడానికి శ్రీనివాసరావుకు మూడు మాసాలు పట్టిందనేది' దివాకర్ జోకు.
ఇది 1995 నాటి సంఘటన.
నాకు ఆపరేషన్ చేసిన డాక్టరు గారు నన్ను తన నర్సింగ్ హోంలో మూడు నెలలు అట్టే పెట్టాడు. ‘నిన్న మిమ్మల్ని చూడడానికి ముఖ్యమంత్రి గారు వచ్చారు. ఈరోజు ఎవరు వస్తున్నారు’ అని అడిగేవాడు.
ఆయన వీ ఐ పీ చాదస్తం ఏమిటో కానీ మూడు వారాల్లో కట్టు విప్పి పంపాల్సిన నన్ను మూడు నెలలు ఆస్పత్రిలో వుంచేసారు. ఇక అన్నీ రాజభోగాలే. పార్లమెంటు మధ్యంతర ఎన్నికల సమయం. నేను వార్తలు కనుక్కుని రేడియోకి ఇవ్వడంకోసం నా గదిలో డైరెక్ట్ ఫోన్ పెట్టించారు.
జరుగుబాటు వుంటే జబ్బంత సుఖం లేదు. (18-08-2026)

కింది ఫోటో : నా స్కూటర్ కింద నేనే పడి, ప్రయివేట్ నర్సింగ్ హోమ్ లో ఆపరేషన్ చేయించుకున్నప్పుడు.
Photo Courtesy : CMO, 1995





(ఇంకా వుంది)

18, ఆగస్టు 2026, మంగళవారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో: (355) : భండారు శ్రీనివాసరావు

 మాట్లాడను, రాస్తాను

ఎందుకంటే నాకు మాట్లాడడం, ప్రసంగాలు చేయడం ఆట్టే చేత కాదు. అయితే నలుగుర్నీ పోగేసుకొని పోచుకోలు కబుర్లు చెప్పడం చిన్నతనం నుంచీ అలవాటు. ఇవి చూసి నేనేదో పొడిచేసే వక్తను అని అనుకునేవారు.   

మొన్నీ మధ్యనే మా రెండో అన్నయ్య రామచంద్రరావు గారి రెండో కుమారుడు సుభాష్ చంద్ర బోస్ కు  సాదాసీదాగా జరిగిన రిటైర్ మెంట్ ముచ్చట్లు రాశాను. మా అన్నయ్యకు నలుగురు కుమారులు. ఆడపిల్లలు లేరు. మొదటి వాడు జవహర్ లాల్. రెండో వాడు సుభాష్ చంద్ర బోస్, మూడోవాడు, లాల్ బహదూర్, నాలుగో వాడు రాజేంద్ర ప్రసాద్. అరవై ఏళ్ళ కిందట జాతీయ నాయకుల పేర్లు పిల్లలకు పెట్టుకోవడం సాధారణ విషయం.

 

సాధారణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు రిటైర్ అయ్యే రోజున ఒక సాంప్రదాయం పాటిస్తారు. హోదాతో నిమితం లేకుండా ఇంటికి కారు పంపించి, కుటుంబ సభ్యులను రప్పించి ఆఫీసులో వీడ్కోలు కార్యక్రమం తరువాత మళ్ళీ ఇంటికి ఆఫీసు కారులోనే సాగనంపుతారు. ఇది షరా మామూలుగా జరిగే విషయమే. విశేషం ఏమీ లేదు.

కేంద్ర ఆర్ధిక మంత్రిత్వ శాఖలో, ప్రస్తుతం అత్యంత కీలకంగా మారిన GST విభాగంలో ఉన్నతాధికారిగా పనిచేస్తున్న మా   సుభాష్, తన రిటైర్ మెంటు కొత్త పద్దతిలో ప్లాన్ చేశాడు. ఎప్పుడో 34 ఏళ్ళ క్రితం కొత్తగా ఉద్యోగంలో చేరినప్పుడు మా అన్నయ్య వాడికి ఒక బైక్ కొనిపెట్టాడు. ఏళ్ళు గడుస్తున్నా, ఉద్యోగంలో హోదాలు పెరుగుతున్నా ఆ బైక్ ను పదిలంగా చూసుకుంటూ వచ్చాడు. ఏ బైక్ మీద మొదటి సారి ఆఫీసుకు వెళ్ళాడో, వాళ్ళ నాన్న ప్రేమగా కొనిచ్చిన అదే బైక్ పై రిటైర్ అయిన తర్వాత ఆఫీసు నుంచి భార్య హేమను వెనుక కూర్చోబెట్టుకుని ఇంటికి చేరాడు.

 

సుభాష్ పెద్ద కుమార్తె శిఖిర, అల్లుడు కౌండిన్య అమెరికాలో వుంటారు. మా అన్నయ్య మూడో కుమారుడు లాల్ బహదూర్ పెద్ద అమ్మాయి స్పురితకు, ఈ నెలలో జరగబోయే వివాహం నిమిత్తం హైదరాబాదు వచ్చారు. వచ్చినప్పటి నుంచి వాళ్లది, సుభాష్ రెండో కుమార్తె శిశిరదీ ఒకటే ఆలోచన. ఒక మచ్చ పడకుండా ఇన్నేళ్ళు సర్వీసు చేసిన సుభాష్ ఉద్యోగ విరమణ ఫంక్షన్ తమ చేతుల మీదుగా చేయాలని సంకల్పించారు. తండ్రికి తెలిస్తే ఒప్పుకోడని  సర్పైజ్ ఇవ్వాలని ఆలోచించారు. హైదరాబాద్ లో అందుబాటులో వున్న దగ్గరి చుట్టపక్కాలకు, సుభాష్ కు అత్యంత ఆత్మీయులైన స్నేహితులకు రహస్యంగా కబురు చేశారు. పలానా రోజున పలానా హోటల్ కు రమ్మని చెప్పారు. డిపార్ట్ మెంటులో ఉన్నతాధి కారి ఒకరు కలవాలని అనుకుంటున్నారని ఒక సహోద్యోగితో చెప్పించారు. అలాగే ఆ స్నేహితుడు వెళ్లి సుభాష్ ని  వెంటబెట్టుకుని వచ్చాడు.

అప్పటికే అక్కడ నలభయ్ యాభయ్ మందిమి ఉన్నాము. మొబైల్ లో సుభాష్ కదలికలను గమనిస్తూ, వాడు తలుపు తెరుచుకుని హాల్లోకి రాగానే అందరం ఒక్క పెట్టున సర్ప్రైజ్ అని గట్టిగా కేకలు పెట్టడంతో సుభాష్ మమ్మల్ని అందర్నీ చూసి తెల్లపోయాడు.   

మా అన్నయ్య రామచంద్ర రావు గారు బ్యాంకు ఉద్యోగంలో నానా  దేశ యాత్రలు చేస్తున్నప్పుడు ఆయన పిల్లల చదువులు కూడా అనేక చోట్ల సాగాయి. నలుగురు పిల్లల్లో సుభాష్ కు మిత్ర  బృందం ఎక్కువ. పిఠాపురం. హైదరాబాదు, తిరుపతి, శ్రీకాకుళం,బొంబాయి, (ఇప్పుడు ముంబై), న్యూయార్క్ ఇలా పలుచోట్ల పరిచయం అయిన మితృలు ఇప్పటికీ వాడి మిత్ర బృందంలో వున్నారు. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు కలుస్తూనే వుంటారు. పరస్పర యోగక్షేమాలు తెలుసుకుంటూ వుంటారు. వాడికి స్నేహితుడు కావడానికి క్లాస్ మేట్ కానక్కర లేదు. పరిచయం అయిన ప్రతి వాడు స్నేహితుడే.

ఉద్యోగరీత్యా కొన్నాళ్ళు రైల్వేలో జనగామలో పని చేశాడు. కొన్నాళ్ళు వైజాగ్ లో, చాలా కాలం హైదరాబాదులో  కష్టమ్స్ అండ్ సెంట్రల్ ఎక్సైజ్ వివిధ హోదాల్లో పనిచేసి కిందటి నెల జులై ముప్పయి ఒకటిన పదవీ విరమణ చేశాడు. అన్ని చోట్లా స్నేహితులు, స్నేహితులు. కుటుంబానికి స్నేహితులకు నడుమ సన్నటి విభజన రేఖ తానే గీసుకున్నాడు, ఉభయతారకంగా.

తన వీడ్కోలు కనుక సుభాష్ ఉచితరీతిన సమాధానం చెప్పాడు ఎక్కువగా హాస్యం పాలు ఒలికిస్తూ. మా అమ్మగారి పేరుమీద ఓపెన్ చేసిన అమ్మమ్మ సంతానం గ్రూపులో  ప్రతిఒక్కరినీ, అలాగే అత్తగారి తరపున కూడా వారిది పెద్ద కుటుంబం కనుక పేరు పేరునా గుర్తు చేసుకుంటూ, తాను ఏదైనా మంచి చేశాను అని అందరూ భావిస్తూ మాట్లాడారు కనుక కాదని వారి మనస్సు నొప్పించడం భావ్యం కాదని, అంచేత వినమ్రంగా స్వీకరిస్తూ ఒక మాట చెప్పాడు.

అమ్మమ్మ సంతానంలో ఒకడిగా పుట్టడం వల్లనే ఆ మాత్రం మంచితనం అయినా తనకు ఒంటపట్టిందని అన్నాడు. ‘మళ్ళీ పుడితే మాత్రం  మా అమ్మా నాన్నల కడుపునే రెండో సంతానంగా, ఇదే అన్నయ్యలు, ఇదే తమ్ముళ్లు, మేనత్తలు, ఇదే పెద్దనాన్న, ఇదే పిన్నులు బాబాయిలు, ఇదే అత్తామామలు, ఇదే భార్యా పిల్లలు , ఇదే అల్లుడు కౌండిన్య  తోడల్లుళ్ళు, ఇదే మరదళ్లు. స్నేహితులు   ఇలా సందడిగా, ఆపేక్షలకు మారు పేరుగా వున్న కుటుంబంలో మళ్ళీ జన్మించాలన్నదే నా కోరిక. నేను సదా త్రికరణ శుద్ధిగా నమ్మే ఆ తిరుపతి వెంకన్నను  అనుదినం కోరే కోరిక ఇదొక్కటే’        

సుభాష్ ఉద్యోగపర్వంలో అనేక ఊళ్లు తిరుగుతూ హైదరాబాదు వచ్చినప్పటి మా ఇద్దరు పిల్లలు దూరంగా వున్నారనే బెంగ మాకు తీరిపోయింది. మాకిద్దరు మగ పిల్లలు. కానీ నా పెద్ద పిల్లాడు సుభాషే అనేది మా ఆవిడ ఎప్పుడూ.

మా పెద్దవాడు చదువుల కోసం నాగపూరులో ఉండేవాడు. సంతోష్ అప్పటికి చిన్నవాడు. మా రెండో అన్నయ్య కుమారుడు సుభాష్ హమేషా మా ఇద్దర్నీ కనిపెట్టుకుని ఉండేవాడు. వాడికి పెళ్ళయిన తర్వాత కూడా మా రెండు కుటుంబాలు ఒకే ఇంట్లో పైనా కిందా వుండే వాళ్ళం. మాకే కాదు మొత్తం మా కుటుంబంలో అందరికీ మా సుభాష్ 108. అవసరం పడిందంటే చాలు వాలిపోయేవాడు.

మేము మాస్కో వెళ్ళే వరకు మా అవసరాలు అన్నీ వాడే కనిపెట్టి చూసేవాడు. ఒకసారి అరడజను ప్లాస్టిక్ కుర్చీలు తన జీతంనుంచి కొనుక్కుని తెచ్చాడు. ‘బాబాయి ఇంటికి పెద్ద పెద్ద వాళ్ళు వస్తుంటారు. కనీసం మంచి కుర్చీలు లేకపొతే  ఎల్లా అనేది వాడి సంజాయిషీ. మరీ చిన్నపుచ్చకూడదని వాడు మాకు చేసిన పెద్ద సాయాలు రాయడం లేదు. ఆ జాబితా చాలా పెద్దది.

మా సుభాష్, హేమల పెళ్లి రోజు, మా ఆవిడ పుట్టిన రోజూ ఒకే రోజు కావడంతో వాళ్లకు పెళ్ళయిన నాటి నుంచీ కలిసే వేడుక జరుపుకుంటూ రావడం ఆనవాయితీ. మా ఆవిడ చనిపోయిన మరుసటి ఏడాది వాళ్ళూ పెళ్లి రోజు జరుపుకోలేదు.

 అర్ధరాత్రి, అపరాత్రి అని లేకుండా సమయానికి సహాయ హస్తం అందించేవాడు. ఈ విషయంలో వాడికి స్వపర బేధం లేదు. కబురు తెలియగానే 108 అంబులెన్స్ మాదిరిగా వాలిపోయేవాడు.           

   

 

లేచి స్నానం చేయండి, గుడికి పోయొద్దాం” అనేది మా ఆవిడ.  

అప్పుడు కానీ నాకు లైటు వెలగదు, ఆ రోజు (ఫిబ్రవరి తొమ్మిది) తన పుట్టినరోజని. అసలు గుర్తుండదు. ఇలాంటి పుట్టిన రోజులు నలభయ్ ఎనిమిది (మా పెళ్లయినప్పటినుంచి) నాతో కలిసి జరుపుకుంది. ఆ రోజున సుభాష్ హేమ దంపతులకు ఫోన్ చేసి వివాహ వార్షికోత్సవ శుభాకాంక్షలు  చెప్పిన తర్వాతే నిద్ర పోయేది. కానీ తన పుట్టినరోజు నేను మరిచిపోయిన  సంగతి ఏనాడూ నన్ను నోరెత్తి అడగలేదు. అదే నా పుట్టిన రోజయితే మాత్రం అంతకు ముందు రాత్రి పన్నెండు గంటల వరకు మేలుకుని వుండి, నాకు షేక్ హాండ్ ఇచ్చి, మెత్తగా చేయి నిమిరి  బర్త్ డే విషెస్ చెప్పి పడుకునేది. నేనో సీతయ్యను. ఇలాంటి సెంటిమెంట్లకు కడుదూరం.

పిన్ని అంటే సుభాష్ కు ఆరోప్రాణం. సుభాష్ అంటే మా ఆవిడకు పంచప్రాణాలు. అందుకే వాడి రిటైర్ మెంట్ ఫంక్షన్ లో నన్ను మాట్లాడమంటే, గొంతు పూడుకు పోయింది.

‘సుభాష్ గురించి మాట్లాడలేను. రాస్తాను’ అని చెప్పి కూర్చొన్నాను.




(ఇంకా వుంది)

15-08-2026

13, ఆగస్టు 2026, గురువారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో : ( 354 ) : భండారు శ్రీనివాస రావు


'మీ ఆస్తి నా పేరున రాయండి నాన్నా!

ఇది చాలు ఈ జీవితానికి
అనుకునే సందర్భాలు,
ఈ జీవితం ఇక చాలు
అనుకునే సందర్భాలు మనిషి జీవితంలో తటస్థ lపడతాయి.
ఈ రెండింటి దామాషాని బట్టి చెప్పొచ్చు ఆ జీవితం ఎలాంటిదని.
' నాన్నా! వచ్చే వారం అమెరికా తిరిగి వెళ్లే లోగా ఒక పని చేయాలి. మీ ఆస్తి మొత్తం నా పేరున రాసి ఆ వీలునామా రిజిస్టర్ చేయించాలి '
అమెరికాలో సెటిల్ అయిన నా పెద్ద పిల్లవాడు సందీప్, మొన్న ఆగస్టు అయిదో తేదీన హైదరాబాద్ లో తన పుట్టినరోజు జరుపుకున్న సందర్భంలో 'ఏమి కావాలి?' అని నేను అడిగినప్పుడు ఇచ్చిన ఈ జవాబు విన్న తర్వాత, 'ఈ జీవితానికి ఇది చాలు' అని అనిపించింది. జీవితం ధన్యం అయిందనే భావన కలిగింది.
' నాకు తెలుసు రాసివ్వడానికి మీ దగ్గర ఆస్తిపాస్తులు ఏమీ లేవని. వుండి ఇచ్చినా అవి నాకు ఎందుకూ పనికిరావు. నాకు కావాల్సింది మీ దగ్గర మాత్రమే వుంది. అవి మీరు రాసే రాతలు. వాటన్నిటిమీదా నాకు కాపీ రైట్స్ ఇస్తూ విల్లు రిజిస్టర్ చేసి ఇవ్వండి '
అన్నాడు వాడు.
ఇప్పుడు చెప్పండి, నా జీవితానికి ఇంతకంటే ఏం కావాలి?
నిన్న ఆగస్టు ఆరో తేదీన వాడు నేనూ కలిసి హైదరాబాద్ నుంచి భువనేశ్వర్ వచ్చాము. కటక్ లో ఉంటున్న నా రెండో కోడలు నిషా, మనుమరాలు జీవికని వెంటబెట్టుకుని ఎయిర్ పోర్టుకు వచ్చింది.
కటక్ నుంచి ఇప్పటివరకు అది నాకు టంకంలా అతుక్కుపోయింది.
కటక్ మొత్తం దేశంలోని పురాతన నగరాల్లో ఒకటని చెబుతారు. ఆ ఛాయలు ఇప్పటికీ బాగా కనబడతాయి. సైకిళ్ళు అతి ఎక్కువగా వున్న పట్టణం అనే పేరు కూడా వుంది. ఇరుకైన వీధుల్లో తేలిగ్గా తిరగడం కోసం బహుశా పాత కాలంలో సైకిళ్ళు ఎక్కువగా వాడే వారు అనుకుంటా. ఇప్పుడు వాటిల్లో సింహభాగం వాటాని ద్విచక్ర మోటారు వాహనాలు ఆక్రమించాయి.
రాత్రి మా వియ్యంకుడి ఇంట్లో బస. సాయంత్రపు మర్యాదల అనంతరం ఏడో తేదీ ఉదయం కటక్ లో జగన్నాధ ఆలయానికి వెళ్ళాము. దాదాపు ప్రతి లొకాలిటీలో జగన్నాధుడి గుళ్ళు దర్శనం ఇస్తాయి.
తిధుల ప్రకారం నాకు ఎనభయ్ నిండి ఎనభయ్ ఒకటో ఏట ప్రవేశించేరోజు. కొంచెం అటుఇటుగా అధిక మాసాలను బట్టి సహస్ర చంద్ర దర్శనం క్రతువు నిర్వహించేది ఈ సందర్భంలోనే. ( వేయి నిండు పున్నములను కళ్ళారా వీక్షించే నిండు వయసు వరకూ జీవించి వున్నవారికి ఈ వేడుక చేస్తారని వినికిడి) వాస్తవానికి ఎనభయ్ ఏళ్ళ ఎనిమిది మాసాలకి సహస్ర పూర్ణ చంద్ర దర్శనం పూర్తవుతుంది. ఇంకా ఎనిమిది మాసాల వ్యవధి వుంది. పీటల మీద పక్కన కూర్చోవడానికి మా ఆవిడ జీవించి లేదు కాబట్టి నాకు అస్సలు ఇష్టం లేని వేడుక ఇది.
మా అమ్మగారికి ఈ వేడుకను మా పెద్దన్నయ్య పర్వతాల రావు గారు సాంప్రదాయ బద్ధంగా జరిపారు. మా అమ్మ సంతానం అంతా కలిసి చాలా సన్నటి బంగారు తాపడం చేసిన పూలతో ఆమెను అభిషేకించి ఆమె ఆశీస్సులు తీసుకున్నారు. ప్రతి ఒక్కరూ ఆమె చేతి మీదుగా కొత్త అయిదు రూపాయల నోటు అందుకున్నారు. మా అన్నయ్య ఎంతో శ్రద్దగా ఆ నోటు, బంగారు పువ్వు, ఆమె ఫోటోతో తయారు చేయించిన చిన్న ప్లాస్టిక్ కవర్ ను అమ్మమ్మ సంతానానికి పేర్లు రాసి మరీ అందచేసాడు. గత ముప్పైయ్యేళ్ళుగా అది నా పర్సులో వుంటూ వస్తోంది. అలాగే చాలా మంది దాన్ని అపురూపమైన కానుకగా పదిలపరచుకున్నారు.
అందరికీ అదొక మధుర జ్ఞాపకం.
మా అమ్మ తర్వాత మా కుటుంబంలో ఈ సాంప్రదాయం మాయమై పోయింది. మా రెండో అన్నయ్య రామచంద్ర రావు గారు ఇలాంటి సందర్భాలలో ఊళ్ళో వుండకుండా ఏదైనా పుణ్య క్షేత్రానికి వెడతారు. నేనూ ఆయన పద్దతిలోనే, ఈ సందర్భంలో హైదరాబాద్ వదిలి మా మనుమరాలు జీవికని చూసే నెపంతో హైదరాబాద్ నుండి బయట పడ్డాను.
కటక్ లో ఈ ఉదయం శ్రీ ప్రసాదం అనే రెస్టారెంట్ లో అల్పాహారం. బహుశా తెలుగు వారి రుచులకు అనుగుణంగా పదార్ధాలు వుంటాయని ఆ హోటల్ సెలక్ట్ చేసినట్టున్నారు. ఫక్తు మన రుచులు. తగిన ఉప్పూ కారాల పాళ్ళతో చేసిన టిఫిన్లు నాకు బాగా నచ్చాయి.
హోటల్ లో వున్నప్పుడే మిత్రులు, బంధువులు అనేకమంది ఫోన్లు చేసి శుభాకాంక్షలు చెప్పారు. అమెరికాలో వున్న మా పెద్ద కోడలు భావన, మనుమరాళ్లు సఖి, సృష్టి వీడియో కాల్ చేశారు. కేక్ కట్ చేసి కొవ్వొత్తులు వెలిగించి హ్యాపీ బర్త్ డే సాంగ్ పాడుతూ ఉఫ్ మని ఊదమన్నారు. అదేమిటో విచిత్రం, ఉఫ్ అనగానే వీడియోలో కొవ్వొత్తులు ఆరిపోయాయి. కన్ను మలిగిందో, కనికట్టొ తెలియదు.
రాత్రికి డిన్నర్ కటక్ లో కొత్తగా కట్టిన స్టార్ హోటల్లో అంటున్నారు. పిల్లలు ముచ్చట పడి చేసే వాటికి అడ్డు చెప్పకపోవడమే పెద్దల పని అని ఇంత పెద్దయిన తర్వాత తెలిసొచ్చింది.











(ఇంకా వుంది )

4, ఆగస్టు 2026, మంగళవారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (353) : భండారు శ్రీనివాసరావు



పుత్రోత్సాహము తండ్రికి...
ఓ ఎనభయ్ ఏళ్ళ కిందట.
"విన్నారా పొద్దున్న పర్వతాలయ్య బావగారి కోడలు వెంకట్రావమ్మ నీళ్ళాడింది. మగ పిల్లాడు"
"అలాగా సంతోషం. ముందా ముందు గది బీరువాలో పంచాంగం, రూళ్ళ పుస్తకం వుంటాయి. పట్రా!"
"వ్యయ నామ సంవత్సరం శ్రావణ మాసం బుధవారం ఉదయం ఆరు ఘడియలకు చిరంజీవి భండారు రాఘవ రావు నాలుగో కుమారుడి జననం"
రూళ్ళ పుస్తకంలో బర్త్ సర్టిఫికేట్.
ఆ తర్వాత పాతిక ముప్పయ్యేళ్లకు.
"చిట్టి డెలివర్డ్. మేల్ చైల్డ్. మదర్ అండ్ బేబీ సేఫ్" టెలిగ్రాం
ఇక ఇప్పుడో!
అప్పుడే పుట్టిన పాపాయిని చేతుల్లో పట్టుకున్న ఫోటోతో, "డాడ్ అండ్ మామ్ , వుయ్ ఆర్ నవ్ ప్రౌడ్ పేరెంట్స్ ఆఫ్ యే క్యూట్ బేబీ"
- వాట్సప్ లో సందేశం
ఇవన్నీ మారిన మారుతున్న కాలానికి చెందిన మాటలు.
ఇందులో మొదటి ముచ్చట నాదయితే, రెండోది,
'చిట్టి డెలివర్డ్ మేల్ చైల్డ్’ అని చెన్నై (అప్పుడు మద్రాసు) నుంచి టెలిగ్రాం ఇచ్చింది మా మామగారు పెనుమర్తి గోపాలరావు గారు. దాన్ని మరునాడు బెజవాడలో అందుకుని మురిసిపోయింది భండారు శ్రీనివాసరావు అనే నేను.
‘ఉత్త మురిసిపోవడాలేనా, ఇంత మంచి వార్త అందించిన మా నోరు తీపి చేసేది ఏమన్నా వుందా లేదా’
ఆంధ్రజ్యోతి నైట్ డ్యూటీ నుంచి అర్ధరాత్రి ఇంటికి వచ్చిన నాకు, ఆ టెలిగ్రాం చేతిలో పెడుతూ అన్నది మా ఇంటి ఓనరు భార్య రమణి గారు.
పత్రికల్లో పనిచేసేవారికి ఆ రోజుల్లో ప్రతి నెలా ఏడో తేదీన జీతాలు ఇచ్చేవారు. అంటే ఆ టెలిగ్రాం అందుకున్న రోజు మాకు పక్కా నెలాఖరు రోజు. ఆమె మాటకు ఏమనాలో తెలియక, తెల్ల మొహం వేసుకుని ఇంట్లో (గదిలో) వచ్చి పడ్డాను. ( ఆ రోజుల్లో మా కాపురం ఒకే ఒక గదిలో మొదలయింది)
1974 ఆగస్టు అయిదో తేదీన మద్రాసు నుంచి మా మామగారు ఇచ్చిన టెలిగ్రాం బెజవాడలో వున్న నాకు మరునాడు చేరింది.
నాడు పుట్టిన నా పెద్ద కొడుకే ఈ సందీప్. సండే నాడు పుట్టాడు కనుక సందీప్ అని పిలవడం మొదలు పెట్టాము. బాలసారలు, నామకరణాలు గట్రా లేవు.
ఇప్పుడు పెరిగి పెద్దవాడు అయి అమెరికాలో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. రెండేళ్ల నాడు వాడి యాభయ్యవ పుట్టిన రోజున నేను కాకతాళీయంగా అమెరికాలో వుండడం తటస్థించింది.
వాడి ఫ్రెండ్స్ ఓ పదిమంది తమ కుటుంబాలతో కలసి పుట్టినరోజు వేడుకను సియాటిల్ లోని వాషింగ్టన్ సరస్సులో నౌకా విహారం చేస్తూ ఘనంగా, సందడిగా నిర్వహించారు. నా కోడలు భావన, మనుమరాళ్ళు సఖి, సృష్ఠి ఈ వేడుకకు తగిన ప్రణాళిక చాలా ముందుగానే సిద్ధం చేశారు.
ఆ సందర్భంగా సందీప్ గురించి మాట్లాడమని వాడి ఫెండ్స్ అడిగితే, నాకు మాటలు కరువయ్యాయి. ఒక్కటే మాట చెప్పాను.
‘2019 లో నా భార్య నిర్మల కన్ను మూసే వరకు వాడికి నేను తండ్రిని. అప్పటినుంచి వాడు నాకు తండ్రిగా మారి కడుపులో పెట్టుకుని చూస్తున్నాడు'
ఇంతకు మించి నా నోరు పెగల్లేదు.
మాట్లాడిన వారందరూ చక్కటి తెలుగులో మాట్లాడి, సందీప్ తో తమ పరిచయాన్ని, స్నేహాన్ని, వాడి మంచితనాన్ని గొప్పగా ప్రశంసించారు.
ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత తల్లి ఫోటో ముందు మళ్ళీ కేకు కట్ చేసి దణ్ణం పెట్టి ఆశీస్సులు తీసుకున్నాడు.
ఒకరకంగా వాడు నా కంటే రెండు రోజులు పెద్ద. నా పుట్టిన రోజు ఆగష్టు ఏడు అయితే వాడిది ఆగష్టు అయిదు.
ఈ సారి వాడు తన పుట్టిన రోజున హైదరాబాదులో వున్నాడు.
హ్యాపీ బర్త్ డే మై డియర్ సందీప్!
(సాంఘిక మాధ్యమాల్లో ఫోటోలు పెట్టడం వాడికి అస్సలు ఇష్టం వుండదు. వాడి పుట్టిన రోజున వాడికి ఇష్టం లేని పని చేయడం నాకు ఇష్టం వుండదు. అంచేత వాడి చిన్నప్పుడు వాళ్ళ అమ్మ బెజవాడ మాతా స్టూడియోకి తీసుకువెళ్లి తీయించిన ఫోటో పెట్టి ఊరుకుంటున్నాను)



(ఇంకా వుంది)

3, ఆగస్టు 2026, సోమవారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (352) : భండారు శ్రీనివాసరావు


అనుమానప్పక్షి
‘కామన్ మ్యాన్ అంటే ఎవరో చెప్పు మ్యాన్!’ అడిగాడు శవంలోని భేతాళుడు.
‘చెప్పడానికి ఏముంది? అతగాడో అనుమానప్పక్షి. అన్నీ అనుమానాలే. సందేహం ముందు పుట్టి అతడు తర్వాత పుట్టాడు’
విక్రమార్కుడికి మౌనభంగం కాగానే శవంలోని భేతాళుడు చెట్టెక్కి కూర్చున్నాడో లేదో మనకనవసరం.
ఈ దేశంలో అనుమానపు మనుషుల సంఖ్య ఎంతో తెలియదు కానీ అది భారీగానే వుంటుందని నా అనుమానం. ఎందుకంటే వారి వరుసలో నేనూ వుంటాను కనుక. నేనూ కామన్ మ్యాన్ నే కదా! అనుమానపు మొగుళ్లు, అనుమానపు భార్యలు ఈ కోవలోకి రారు. ఆ తరగతి వేరే! ఇదంతా ఫక్తు సామాన్యుల గోల. పైకి వినిపించని రొద.
మొన్న అమెరికా నుంచి బయలుదేరిన మా పెద్దవాడు సందీప్ రాత్రి అంటే ఈరోజు తెల్లవారుఝామున రెండు గంటలకు హైదరాబాదు చేరాడు. కాసేపు నడుం వాల్చి ఫ్రెష్ అప్ అయి ఆఫీసుకు వాళ్ళ కారులో వెళ్ళిపోయాడు. హైదరాబాదులో వాడికి ఇండియన్ కరెన్సీ అవసరం అని మా కోడలు భావన ముందుగానే కొంత డబ్బు (డాలర్లు) నా ఖాతాకు బదిలీ చేసింది.
మా ఇంటి దగ్గరలో రోడ్డు దాటగానే ఏటీఎం. రద్దీగా వుండే ఆ రోడ్డు దాటడం ఒక్కటే ఇబ్బంది కానీ, ఫోను చేతిలో వుంటే చాలు, అయిదువందల రూపాయల నోట్లు గలగలమంటూ చేతిలో పడతాయి అనే ధైర్యంతో సాధారణంగా పెద్దగా డబ్బు ఇంట్లో పెట్టుకోను. పైగా డబ్బు లావాదేవీలన్నీ మొబైల్ తోనే అయిపోతున్నప్పుడు ఇక కరెన్సీతో పనేముందని ధీమా.
సరే స్నానం చేసి, అయిదు నిమిషాల పని అనుకుని షార్ట్స్ తోనే బయట పడ్డాను. ఏటీఎం కు వెళ్లి నెలలు గడిచాయి. ఇంటి దగ్గర ఏటీ ఎం కనిపించలేదు. దాని స్థానంలో వేరే ఏదో షాపు వచ్చింది. సరే అని కొంత ముందుకు నడిచాను.
అక్కడో ఏటీఎం వుంది. అద్దాల తలుపుల్లో ఒకటి లేదు. తోసుకుని వెళ్ళాల్సిన అవసరం లేకుండా లోపలకు వెళ్లాను. అప్పుడే ఖాళీ చేసి వెళ్ళిన అద్దె కొంపలా చిందరవందరగా వుంది. మూడు మెషిన్లు బోసిగా కనిపించాయి. ప్రతి మిషన్ మీద లైట్లు వెలుగుతున్నాయి. ‘నగదు లేదు’ అని ఇంగ్లీష్ లో వాటి తెరలపై నోటిఫికేషన్.
మరి కాస్త ముందుకు వెళ్లాను. అక్కడ ఒక్క చోటనే మూడు బ్యాంకుల ఏటీఎంలు. లోపలకు వెళ్ళిన వాళ్ళు వెళ్ళినట్టే బయటకు వస్తున్నారు. వాకబు చేస్తే అదే జవాబు, కాకపొతే ఈసారి వారి నోటి వెంట. ‘క్యాష్ లేదు’. మూడిట్లో ఒకే రోజు ఒకే సమయంలో క్యాష్ లేదు. విచిత్రం అనిపించింది. ఏదో అనుమానం పొటమరించింది.
విసుగు చెందని విక్రమార్కుడిలా మరింత ముందుకు నడిచాను. మరో రెండు కనపడ్డాయి. ఒక దాంట్లో క్యాష్ లేదు. మరో దాంట్లో వుంది. కానీ చాలామంది వున్నారు. తీరా మన టర్న్ వచ్చేసరికి కేవలం వంద రూపాయల నోట్లు అవీ నలభయ్ మాత్రమే అని రాసి వుంది. అంటే నాలుగు వేలు. రెండు సార్లు తీసినా ఎనిమిది వేలు. అవసరానికి ఏమాత్రం సరిపోవు.
ఇక లాభం లేదని ఒక కిలోమీటరు దూరంలో మా బ్యాంకు బ్రాంచి వుంది. దానికి అనుకుని ఏటీఎం కూడా వుంది. నీరసంగా కాళ్ళు ఈడ్చుకుంటూ బయలుదేరాను.
ఇంట్లో వున్నప్పుడు ఎప్పుడూ కురవని వాన మొదలయింది. తల దాచుకోవడానికి రత్న దీప్ సూపర్ మార్కెట్లోకి వెళ్లాను. వెళ్లాను కనుక ఏవో అనవసరమైనవి కొన్నాను. ఒక సేల్స్ గర్ల్ వచ్చి ట్రాలీ ముందు పెట్టింది. తోసుకుంటూ తోసుకుంటూ లేనిపోనివి అన్నీ కొన్నాను. బిల్లింగు దగ్గర అమ్మాయి ఎవర్నో పిలవడం ఏదో తెమ్మనడం చూసి ఏమిటి అని ఆరా తీస్తే, నేను కొన్న వాటిల్లో కొన్ని ‘ఒకటి కొంటే రెండు’ బాపతు. అసలు కొన్నవే అనవసరం అనుకుంటే ఇవి అదనం. ఒక పెద్ద సంచీలో సరుకులు సర్ది చేతికి ఇచ్చింది. వీటితో బ్యాంకుకు ఎలా వెళ్ళాలి?
అవసరం తప్పదు కదా! ఆటో మాట్లాడుకుని వెళ్లాను. ఆ బ్రాంచి ఏటీఎం లో చాలామంది కనిపించారు. అక్కడా క్యాష్ లేదు, వాన కోసం నిలబడ్డ బాపతు వారంతా.
ఆ బ్రాంచికి వెళ్లి దాదాపు మూడేళ్లు. అంతకు ముందు ‘బతికే వున్నాను’ సర్టిఫికేట్ కోసం ఏడాదికి ఒకసారి వెళ్ళాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు అంతా నెట్లోనే. దాంతో బ్యాంకు మొహం చూడక చాలా కాలం అయింది.
బ్రాంచిలో జనం వున్నారు. పనిచేసేవాళ్ళు ఒకళ్ళో ఇద్దరో. ‘మేనేజర్ గారున్నారా’ అని అడిగితే అక్కడ కుర్చీలో కూచున్న నాలుగో తరగతి అధికారి ‘ఎందుకు ఏం కావాలి’ అని ఆర్చేవాడు, తీర్చేవాడు తానే అన్నట్టు అడిగాడు. వచ్చిన పని చెబితే, ‘బయటకు వెళ్ళారు, ఎప్పుడు వస్తారో తెలియదు’ అనేశాడు మరో ప్రశ్నకు అవకాశం ఇవ్వకుండా.
పక్కన మరో అద్దాల క్యాబిన్ లో ఒక లేడీ అధికారి కూర్చుని వుంది. బయట బోర్డు చూస్తే క్యాష్ ఆఫీసర్ అని కనిపించింది. బల్ల మీద బోలెడు కరెన్సీ బండిల్స్. వాటి నడుమ ఆమె సాక్షాత్తూ లక్ష్మీ దేవిలా వుంది. నేను అనుమానపు చూపులు చూస్తుంటే, ఆమెకు అనుమానం వేసిందేమో లోపలకు రమ్మని సైగ చేసింది. అంత డబ్బుతో వున్న ఛాంబర్ లోకి నేను అనుమానంగానే వెళ్లాను. ‘ఏమి కావాలి’ అని అడిగారు మర్యాదగా. ‘యాభయ్ ఏళ్ళకు పైగా మీ బ్యాంకు కష్టమర్ని. ఈ రోజు కొంత డబ్బు అవసరం వచ్చింది. ఏమైనా సాయం చేయగలరా!’ అని అడిగాను.
‘తప్పకుండా. చెక్ వుందా! మీది కోటీ బ్రాంచ్. చెక్ లేకుండా క్యాష్ ఇవ్వలేము సారీ!' అనేశారు ఇదే ఫైనల్ అన్నట్టు.
కొన్నేళ్ళ క్రితం ఏవో ఎరియర్స్ వస్తే ఇదే బ్రాంచి మేనేజర్ రిక్వెస్ట్ మీద డిపాజిట్ చేశాను. ఇప్పుడు అదే బ్రాంచి వాళ్ళు ‘కోటీ పోతే కానీ మీ పని కాదు’ అంటున్నారు. డిజిటల్ యుగంలో ఇలా వుండకూడదు కదా! కానీ డబ్బులతో పని. బ్యాంకుల బాధ్యతలు వేరు అనుకోవాలి. సామాన్యుడి ఆలోచన ఆ హద్దు దాటకూడదు.
‘పక్కనే మీ ఏటీఎంలో క్యాష్ లేదు, ఎప్పుడు ఫిల్ చేస్తారు, ఒక అరగంట వెయిట్ చేస్తే సరిపోతుందా’ అని అడిగాను.
‘చెప్పలేము. ఇదిగో ఈ క్యాష్ అంతా అందులో లోడ్ చేయాలి. ఆ స్టాఫ్ వేరే!’
విషయం బోధ పడింది. ఈ రోజుకు ఇంతే!
ఉబెర్ బుక్ చేసుకుని ఉసూరుమంటూ ఇంటికి చేరాను. స్విచ్ ఆఫ్ చేసినట్టు వాన ఆగిపోయింది.
సామాన్యుడిని కదా! అనుమానాలు ఎక్కువ.
అసలేం జరుగుతోంది?
పెద్ద నోట్ల రద్దు కాలం గుర్తుకు వచ్చింది.
వస్తే తప్పంటే చేసేది ఏమీ లేదు. అసలే బేబీ బూమర్ని. స్వాతంత్రానికి పూర్వం పుట్టిన వాడిని.
(ఇంకా వుంది)

2, ఆగస్టు 2026, ఆదివారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (351) : భండారు శ్రీనివాసరావు


పిల్లలే గురువులు 


మాకిద్దరు మగ పిల్లలు. కానీ నా పెద్ద పిల్లాడు మాత్రం సుభాషే అనేది మా ఆవిడ ఎప్పుడూ. 


సుభాష్ అంటే సుభాష్ చంద్ర బోస్. మా రెండో అన్నయ్య భండారు రామచంద్ర రావు గారి రెండో కుమారుడు.


మా పెద్దవాడు సందీప్  చదువుల కోసం నాగపూరులో ఉండేవాడు. మా రెండో అన్నయ్య కుమారుడు సుభాష్ ఎప్పుడూ మా ఇద్దర్నీ కనిపెట్టుకుని ఉండేవాడు. వాడికి పెళ్ళయిన తర్వాత కూడా మా రెండు కుటుంబాలు ఒకే ఇంట్లో పైనా కిందా వుండే వాళ్ళం.

మాకే కాదు మొత్తం మా కుటుంబంలో అందరికీ సుభాష్ 108. పిలిస్తే పలికే మనిషి. ఎవరికి ఏ అవసరం పడినా చాలు, వాలిపోయేవాడు, సొంత పనులు పక్కనపెట్టి.


ఈ విషయంలో వాడిది, మా అన్నయ్య, అంటే వాడి నాన్నగారు  రామచంద్రరావు గారి పోలిక. కుటుంబంలో పెద్ద. దానికి తోడు పెద్ద మనసు.  స్టేట్ బ్యాంకు చీఫ్ జనరల్ మేనేజరుగా రిటైర్ అయ్యారు. ఉద్యోగం చేసినన్ని రోజులు క్రమం తప్పకుండా ఆఫీసుకు వెళ్ళేవారు. రిటైర్ అయిన మర్నాడు వెళ్ళలేదు. అంతే తేడా! పదవీ విరమణ వేడుకలు లేవు. షష్టిపూర్తి  ఉత్సవాలు లేవు. అలాగే ఎనభయ్యేళ్లు పూర్తయిన తరువాత కూడా సహస్ర చంద్ర దర్శన క్రతువులు లేవు.


అలాంటి రోజుల్లో వాళ్ళు హైదరాబాద్ లో వుండకుండా తిరుపతి, కాశీ వంటి పుణ్యక్షేత్రాలలో గడుపుతారు.

అంతటి నిరాడంబర జీవన శైలి. 


మా సుభాష్, హేమల పెళ్లి రోజు, మా ఆవిడ పుట్టిన రోజూ ఒకే రోజు కావడంతో వాళ్లకు పెళ్ళయిన నాటి నుంచీ కలిసే వేడుక జరుపుకుంటూ రావడం ఆనవాయితీ. మా ఆవిడ చనిపోయిన తర్వాత వాళ్ళు తమ పెళ్లి వేడుక జరుపుకోలేదు. పిన్ని అంటే వాడికి అంతటి ఆపేక్ష. 


మా అన్నయ్య కొడుకు, కోడలు సుభాష్, హేమల ముద్దుల కుమార్తె శిఖిర. మా కళ్ళముందు పుట్టి పెరిగిన ఈ బంగారు బొమ్మ అప్పుడే ఇంజనీరింగ్ ఫైనల్. సెలవుల్లో చేసిన ఇంటర్న్ షిప్ వేతనంతో వాళ్ళ బామ్మాతాతయ్యలు, అమ్మమ్మ తాతయ్యలతో పాటు నాకూ మా ఆవిడకూ కొత్త బట్టలు పెట్టి ఆశీర్వచనం తీసుకుంది. (ఇప్పుడు పెళ్లి చేసుకుని కాపురం, ఉద్యోగం అమెరికాలో)

 

నాకూ ఎనభయ్ ఏళ్ళు ఈ వారంలో నిండుతాయి. చుట్టపక్కాల్లో నా సహస్ర చంద్ర దర్శనం గురించి ముచ్చట్లు మొదలయ్యాయి. భార్య పక్కన లేకుండా ఆ వేడుక నాకు అస్సలు ఇష్టంలేదు.  నేను ఆ రోజు ఇక్కడ వుండకుండా కటక్ వెళ్లి నా చిన్న మనుమరాలు జీవిక ముఖచంద్ర దర్శనం చేసుకోవాలని. ఎవరికీ చెప్పకుండా  టికెట్ బుక్ చేసుకున్నాను. అసలు ఇన్నేళ్ళు గడిచి, రేపోమాపో ఎనభయ్ ఒకటో ఏట అడుగుపెట్టడమే కలిసివచ్చిన అదృష్టం అనుకోవాలి. దేవుడిచ్చిన వరం అనుకోవాలి.  


నాకు ఇద్దరు మగపిల్లలే కావడంతో, నాకు  కన్యాదాన ఫలం దక్కే అవకాశం లేదని, మా పెద్దన్నయ్య పర్వతాలరావు గారు, వదిన సరోజిని దేవి తమ  మూడో అమ్మాయి వివాహం సమయంలో నాకూ, మా ఆవిడకూ లేని, రాని ఆ అదృష్టాన్ని కలిగించి, మా చేతుల మీదుగా వాణిని కన్యాదానం చేసే మహత్తర భాగ్యం కల్పించారు. 


అలాగే మా రెండో అన్నయ్య రామచంద్రరావు, వదిన  విమలాదేవి గార్ల రెండో కుమారుడు సుభాష్ చంద్రబోస్, భార్య హేమ, మంచి మనసుతో మళ్ళీ  నాకు అటువంటి గొప్ప అవకాశం ఇచ్చారు. వాడి పెద్ద బిడ్డ శిఖిర వివాహంలో  మా రెండో కుమారుడు సంతోష్, నిశా దంపతుల ఏకైక కుమార్తె చిన్నారి జీవికను తోడు పెళ్లి కూతురిగా కూర్చోబెట్టి అలంకారం చేశారు. మరో పాతిక ఏళ్ళకు పెళ్లి కూతురుగా పెళ్లి పీటలమీద జీవికని చూసే అవకాశం నాకు ఎట్లాగూ వుండదు. 

ఆ మహద్భాగ్యాన్ని నాకు కల్పించిన మా అన్నయ్యకు, సుభాష్, హేమ దంపతులకు నా హృదయ పూర్వక కృతజ్ఞతలు.


ఇక మా సుభాష్ కు, మా అన్నగారికి ఏమాత్రం ఇష్టం లేని ఒక సమాచారంతో ఇది ముగిస్తాను. ఎందుకంటే, వాళ్ళకూ  ప్రచార ఆర్భాటాలకు, చుక్కెదురు. 

సుభాష్ ఎలాగూ ఈ ఫేస్ బుక్ లో లేడు, ఎవరైనా చెబితే తప్ప తెలియదు. ఇక  మా అన్నయ్య రామచంద్ర రావు గారితోనే ఇబ్బంది. అయినా మా కుటుంబంలో ఆయనకు మాత్రమే వున్న పెద్ద మనసుతో నా ఈ కుర్ర చేష్టను మన్నిస్తారని భావిస్తున్నాను.


మా అన్నయ్య రెండో కుమారుడు సుభాష్ చంద్ర బోస్ మొన్న జులై ముప్పయి ఒకటో తేదీన కష్టమ్స్ అండ్ జీ.ఎస్.టీ.  అసిస్టెంట్ కమిషనర్ హోదాలో రిటైర్ అయ్యాడు. 


సాధారణంగా  కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు రిటైర్ అయ్యే రోజున ఒక సాంప్రదాయం పాటిస్తారు. హోదాతో నిమితం లేకుండా ఇంటికి కారు పంపించి, కుటుంబ సభ్యులను రప్పించి ఆఫీసులో వీడ్కోలు కార్యక్రమం తరువాత  మళ్ళీ ఇంటికి ఆఫీసు కారులోనే సాగనంపుతారు.  ఇది షరా మామూలుగా జరిగే విషయమే. విశేషం ఏమీ లేదు. 


కానీ సుభాష్ తన రిటైర్ మెంటు కొత్త పద్దతిలో ప్లాన్ చేశాడు. ఎప్పుడో 34 ఏళ్ళ క్రితం కొత్తగా ఉద్యోగంలో చేరినప్పుడు మా అన్నయ్య వాడికి ఒక బైక్ కొనిపెట్టాడు. ఏళ్ళు గడుస్తున్నా, ఉద్యోగంలో హోదాలు పెరుగుతున్నా ఆ బైక్ ను పదిలంగా చూసుకుంటూ వచ్చాడు. ఏ బైక్ మీద మొదటి సారి ఆఫీసుకు వెళ్ళాడో,  వాళ్ళ నాన్న ప్రేమగా కొనిచ్చిన అదే బైక్ పై ఆఫీసు నుంచి భార్య హేమను వెనుక కూర్చోబెట్టుకుని ఇంటికి చేరాడు. 

కుటుంబ సభ్యుల నడుమ కృతజ్ఞతలు వుండరాదు. కానీ ఆదరణలు, ఆప్యాయతలు,  ప్రేమాభిమానాలు లుప్తం కాకూడదు. అప్పుడే కుటుంబ వ్యవస్థ నాలుగు కాలాల పాటు నిలబడుతుంది. 


నిజంగా గొప్ప పని చేశావ్ సుభాష్! కంగ్రాట్స్!


(చట్టబద్ధమైన హెచ్చరిక: హెల్మెట్ లేకుండా వాహనాలు నడప రాదు)









PHOTOS COURTESY: A FRIEND OF SUBHASH


(ఇంకావుంది)

31, జులై 2026, శుక్రవారం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో: (350) : భండారు శ్రీనివాసరావు

 


ఆగస్టు వస్తోంది అంటే అదో రకం జలదరింపు. 


నిజానికి కొన్నేళ్ళ క్రితం వరకు ఆగస్టు నెల మా కుటుంబానికి ఎంతో కావాల్సిన మాసం. మా పెద్ద వాడు పుట్టింది, నేను పుట్టింది, మా పెద్ద మనుమరాలు పుట్టిందీ  ఈ నెలలోనే. మా  పెళ్లి పెళ్ళిలా జరక్కపోయినా ఈ పుట్టిన రోజులు మాత్రం మా వాళ్ళు ఏటా ఒక పండుగలా జరిపేవారు.

అలాంటి ఆగస్టు నెల నా పాలిట ఒక పీడ కలలా తయారవగలదని నేనే నాడు అనుకోలేదు. 


నన్ను మన్నించు! నన్ను క్షమించు!

గత  ఏడేళ్ళుగా ఈ మాటలు నాలో నేను ఎన్ని లక్షల సార్లు అనుకుని ఉంటానో, ఇంకా అనుకుంటూనే వున్నానో లెక్క లేదు. ఇప్పుడు ఎన్ని అనుకున్నా, ఎన్నిసార్లు అనుకున్నా ఏమి లాభం, వినే మనిషి మనుషుల్లో లేకుండా పోయిన తర్వాత.  


భద్రాద్రి రాముడిని ప్రస్తుతిస్తూ రచించిన  దాశరధి శతకంలో కంచర్ల గోపన్న ఇలా అంటాడు. 

“సిరిగల నాడు మైమరచి చిక్కిననాడు దలంచి పుణ్యముల్

పొరిబొరి సేయనైతినని పొక్కిన గల్గునె గాలి చిచ్చుపై

గెరలిన వేళ దప్పికొని కీడ్పడు వేళ జలంబు గోరి త

త్తరమున ద్రవ్వినం గలదె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ!”


శరీరానికి ముసలితనం వచ్చిన తరవాత, ఇప్పటి వరకు పుణ్యమైన పనులను ఏమీ చేయలేకపోయానే అని ఎంత బాధపడినప్పటికీ ప్రయోజనం ఉండదు. వేసవి వడగాడ్పులకు గొంతు ఎండి పోతుంటే అప్పటికప్పుడు బావి తవ్వాలని అనుకుంటే ఏం లాభం. అంచేత  ఓపికగా ఉన్న రోజులలోనే భగవంతుడి మీద భక్తితో పుణ్య కార్యాలను చేయాలి. లేకపోతే ముదిమి వయసులో చింతించాల్సి వస్తుంది  అనేది తాత్పర్యం.


భార్యాభర్తల్లో ఎవరు ముందో, ఎవరు వెనకో ఎవరూ చెప్పలేరు. అంచేత జీవించి ఉన్నప్పుడే ఒకరినొకరిని  బాధ పెట్టే పనులు చేయకుండా, మనసును నొప్పించే మాటలు అనకుండా వుంటే ఆ తర్వాత కుమిలిపోవాల్సిన అవసరం వుండదు.


అలా అని మా ఆవిడని నేనేదో నానా  బాధలు పెట్టానని కాదు, బ్రహ్మాండంగా  సుఖ పెట్టాననీ  కాదు,  ఆమె జీవించి వుండగా  ప్రేమించాల్సినంతగా ప్రేమించలేదేమో, ఆదరంగా పలకాల్సిన పలుకులు పలకలేదేమో అని మనసు మూలల్లో  ఓ బాధ.

ఇది తీరేది కాదు.


ఆగస్టు మాసం వస్తోంది అంటే ఇది మరింత సెల వేస్తుంది.

2019 ఆగస్టు మొదటి వారంలో అనేక సినిమాలు  చూశాము. రెండో వారంలో అనేక శుభ కార్యాలకు వెళ్ళాము. శ్రావణ మాసపు నోములు నోచుకుంది. అనేక మంది బంధువులు, స్నేహితుల ఇళ్లకు పేరంటాలకు వెళ్ళింది. వాయనాలు ఇచ్చింది, పుచ్చుకుంది.  మూడో వారం చివర్లో తన జీవితపు చివరి అధ్యాయం ముగించుకుని వెళ్ళిపోయింది. మనుషులు ఇలా కూడా పోతారా అనే సందేహాన్ని నాకు మిగిల్చి వెళ్ళింది.

గుప్పెడు గుండె ఆగిపోయి గుప్పెడు బూడిదగా మారింది ఆగస్టులోనే. 


ప్రతి మనిషి మెదడు  ఒక టూత్ పేస్ట్ ట్యూబ్ లాంటిది.  నొక్కిన కొద్దీ కొద్ది కొద్దిగా జ్ఞాపకాలు బయటకు వస్తుంటాయి. అయితే ఇది శాశ్వతం కాదని తెలుసు. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ట్యూబ్ లో పేస్ట్ అయిపోక తప్పదు. జ్ఞాపకాల దొంతర మాయమవక తప్పదు. 

ఆ తర్వాత ఎంత నొక్కినా ఫలితం వుండదు. ఎంత జుట్టు పీక్కున్నా ఏదీ గుర్తుకు రాదు.  


నా ఈ రాతలకు ఏదో ఒక రోజు ముగింపు తథ్యం. 

నా రాతలు, చేతలు నాకెందుకు పనికి రాలేదు. చదివే వారిలో నూటికో కోటికో ఒక్కరికి పనికి వచ్చినా అదే పది వేలు. మీ జీవన సహచరులతో ఎలా మెలగాలో అలాగే మెలగండి. నా వంటి దురదృష్ట వంతులు కాకండి. 


వయసు మీదపడ్డ కొద్దీ ఈ రకమైన జ్ఞానం కొత్త చిగుళ్ళు వేస్తుంది. కానీ లాభం లేని జ్ఞానం. 









(ఇంకా వుంది)