ఇలాంటివారు ఉంటారా? – భండారు శ్రీనివాసరావు

 

 

సూర్య దీప్తి అనగానే మన తెలుగువాడు కాదేమో అనుకుంటాం. వారి పూర్తి పేరు మంగళంపల్లి సూర్యదీప్తి. రేడియో వయొలిన్ కళాకారుడు.  

మహాలయ పక్షాలు (పితృ పక్షాలు)   గురించి కటక్ లో వున్న మా కోడలు నిషా గుర్తు చేసింది.

వెంటనే మా ఇంటిపక్కనే వున్న పూజారి గారికి కబురు చేశాను. వారు వచ్చి శ్రద్ధగా నా చేత మా కుటుంబంలో కీర్తిశేషులైన పూర్వీకులకు,  వారి గోత్రనామాలు చెప్పించి నా చేత తిలార్పణ  చేయించారు.

మహాలయ పక్షాలు అనగానే నాకు ఒక పాత విషయం గుర్తుకు వచ్చింది. ఎనిమిది పదుల వాడు ఏదైనా చెబుతున్నాడు అంటే అది ఖచ్చితంగా పాతిక ముప్పయ్యేళ్ల నాటి పాత సంగతులే అయి వుంటాయని నా పోస్టులు చదివేవారికి ఈపాటికి అర్ధం అయ్యే వుంటుంది.

రేడియోలోదూరదర్సన్ లో నేను కలిసి పనిచేసిన  ఆర్వీవీ కృష్ణారావు గారు ఓసారి  మాటల సందర్భంలో చెప్పిన విషయం ఇది.

మహాలయ పక్షాలను పురస్కరించుకుని పితృదేవతలకు తర్పణాలు వదలడానికి ఆయన కొంతకాలం క్రితం సతీసమేతంగా కాశీ వెళ్ళారు. గంగానది ఉధృతంగా వొడ్డును వొరుసుకుని పారుతోంది. ఒక్క కేదారేశ్వర ఘాట్ లోనే వారికి వెసులుబాటు దొరికింది. అక్కడ విధులను సక్రమంగా పూర్తి చేసుకుని, ఘాట్ సమీపంలోని ఒక గుడి దగ్గరకు వెళ్ళారు. ఆ ప్రాభాతవేళలో వినవచ్చిన వయోలిన్ వాయిద్య సంగీతం ఆయన్ని ఆకర్షించింది. పరికించి చూస్తే ఒక అరుగు లాంటి గద్దెపై కూర్చుని ఎవరో వయోలిన్ వాయిస్తున్నారు. ఒక్క కట్టు పంచె తప్ప ఆయన శరీరంపై ఎలాంటి ఆచ్చాదనా లేదు. స్వతహాగా సంగీత ప్రియుడయిన కృష్ణారావు గారు త్యాగరాజ స్వామివారు ఓ కృతిలో  ఆలపించినట్టు ‘నాదలోలుడై బ్రహ్మానందాన్ని’ అనుభవించిన అనుభూతిని పొందారు. ‘నాద తనుమనిశం శంకరం నమామి’ అనే  త్యాగరాయ కృతిని చిత్తరంజన్ రాగంలో వయొలిన్ పై అద్భుతంగా పలికిస్తున్న ఆ కళాకారుడికి పాదాభివందనం చేద్దామని వెళ్ళారు. చిరు కానుకగా తన చేతికి వచ్చిన కొంత మొత్తాన్ని ఇవ్వబోగా ఆయన మృదువుగా తిరస్కరించి, ‘అవసరంలో ఉన్నవారికి ఎవరికైనా  ఇవ్వండి’ అని చెప్పారు. మాటల మధ్యలో ఆయన పేరు తెలియగానే ఆశ్చర్యపోవడం కృష్ణారావు గారి వంతయింది. ఎందుకంటే, గంగాతీరంలో ఒంటరిగా కూర్చుని వయొలిన్ వాయిస్తూ తన్మయత్వంలో ఓలలాడుతున్న ఆ వ్యక్తి ఎవరో కాదు, హైదరాబాదు ఆకాశవాణి కేంద్రంలో నిలయ కళాకారులు శ్రీ మంగళంపల్లి సూర్యదీప్తి.  కృష్ణారావుగారు వార్తావిభాగంలో న్యూస్ ఎడిటర్ గా  పనిచేసేరోజుల్లో వారితో పరిచయం కూడా వుండేది. అఖిల భారత స్థాయిలో పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించుకున్న శ్రీ సూర్యదీప్తి, బెంగుళూరులో పదవీవిరమణ అనంతరం, తుచ్చమైన లౌకిక సుఖాలను పరిత్యజించి, కాశీ వెళ్లి అక్కడే ఒంటరిగా భాగీరధీ తీరంలో వయోలిన్ పై కృతులు పలికిస్తూ సంగీత పారవశ్యంలో తన శేష జీవితాన్ని గడుపుతున్నారు.

ఇటువంటి కధలు, గాధలు విన్నప్పుడు రేడియోలో పనిచేసిన చాలామంది వృత్తి కోసం కాకుండా తమ ప్రవృత్తి కోసం, అంకిత భావంతో తమ విధులు నిర్వహించారు అనే భావన కలుగుతుంది. వీరు కదా నిజమైన కళాకారులు. ఇటువంటి వారితో అలరారిన రేడియో ప్రాంగణంలో చిరకాలం పనిచేసిన అదృష్టం దక్కిన అనేకమందిలో నేనూ  ఒకడిని కావడం నాకు గర్వకారణం.

మహాలయ పక్షాలలో పూర్వీకులను తలచుకుంటాం. సూర్య దీప్తి గారు నా రేడియో పూర్వీకుడు.

కింది ఫోటో:

పితృదేవతలకు తర్పణాలు విడుస్తూ నేను:

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (365) : భండారు శ్రీనివాసరావు

పెద్ద గీత గీసి వెళ్ళిన పెద్ద మనిషి

నిన్న మధ్యాన్నం మా ఇంటికి ఒక పెద్ద మనిషి వచ్చారు. వారితో నాకు పూర్వ పరిచయం లేదు. దూరదర్సన్ లో నా సహోద్యోగి, మంచి మిత్రుడు అయిన N V Hanumanth Rao హనుమంతరావు గారిని వెంట బెట్టుకుని వచ్చారు.

ఆ పెద్దమనిషి పేరు Svsr Reddy Sanivarapu గారు. రాజమండ్రి ITC లో పెద్ద హోదాలో రిటైర్ అయ్యారు. Facebook లో మా ఆవిడ, మా అబ్బాయి ఆకస్మిక మరణాలు గురించి నా పోస్టులు చదివి, నన్ను కలవాలనే ఉద్దేశ్యంతో, తన క్లాస్ మేట్ అయిన హనుమంత రావు గారిని తోడు తీసుకుని మా ఇంటికి వచ్చారు.

ఆయన్ని చూడడం నాకది మొదటిసారి. ఆయన మొహంలో నాకు ఎనలేని ప్రశాంతత కనపడింది. అసలు విషయం తెలిసిన తర్వాత ఆయన అంతటి ప్రశాంత చిత్తంతో ఎలా వున్నారని ఆశ్చర్యపోవడం నా వంతయింది.

రెడ్డి గారికి ముగ్గురు పిల్లలు. ముగ్గురూ చనిపోయారు. చనిపోయారు అనే మాటను ఆయన ఒప్పుకోరు. శరీరాలను వదిలేసి వేరే లోకంలో విహరిస్తున్నారు అంటారు. అయితే ఈ స్థితికి ఆ దంపతులు చేరుకోవడానికి చాలా కాలం పట్టింది. వారిలోని మార్పుకు ‘నత్వం శోచితుం అర్హసి’ అనే గీతావాక్యం. ‘దుఃఖించడం తగదు’ అనే ఈ ఎరుక కలగడానికి ముందు చాలా కధ నడిచింది.

మనుషులు చనిపోతారు అనేది ఒక భ్రమ. తమ శరీరాలను వారి ఆత్మలు విడిచిపెడతాయి. అంతే!

‘మనం చిన్నప్పటి నుంచీ వింటున్న మాటే. అయినా గురు ముఖంగా వింటే దాని ప్రభావం ఎక్కువ. అదే మా దంపతుల్ని గర్భ శోకానికి దూరం చేసింది’ అంటారు, రెడ్డి గారి భార్య శనివారపు లక్ష్మి రామాంజనేయ రెడ్డి, తాను రాసిన ఒక పుస్తకంలో.

దానికి పెట్టిన పేరే ముందు చెప్పిన భగవద్గీత లోని వాక్యం: ‘నత్వం శోచితుం అర్హసి’

ఆధ్యాత్మిక, ఆముష్మిక సంబంధమైన సంభాషణలు నాకు కొత్త కాదు. నా మేనల్లుడు కొమరగిరి రామచంద్రమూర్తి ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడల్లా మా నడుమ జరిగేవి ఇవే. నా నమ్మకంతో నిమిత్తం లేకుండా వాటిని వింటాను. నాదంతా తిన్నడి భక్తి. (భక్త కన్నప్ప టైపు, నేను నమ్మిన దేవుడికి, నన్ను కాచే దేవుడికి నడుమ మధ్యవర్తులు ఎందుకు అనే ధోరణి)

రెడ్డి గారి అనుభవాలు విన్నాను. పెద్ద గీత, చిన్న గీత అన్నాను కదా! ఆయన అనుభవాల ముందు, పడిన మానసిక క్లేశాల ముందు నాది దిగదిడుపు. వారు అనుభవించిన గర్భ శోకం అంతా ఇంతా కాదు అని ఆ సంభాషణల్లో నాకు అర్ధం అయింది.

వారికి పెళ్లి అయిన సంవత్సరానికి ఒక బాబు పుట్టి వెంటనే చనిపోయాడు. అతడి పేరు మహర్షి. మేనరికం కారణం కావచ్చు అన్నారు కొందరు. 1986 లో మరో కుమారుడు జన్మించాడు. ప్రసన్న అనే పేరు పెట్టుకుని అపురూపంగా పెంచుకుంటున్నారు. అతడికి అంతుపట్టని అనారోగ్యం. దాదాపు పదిహేను సంవత్సరాలు వారి పోషణలో పెరిగి, ఫిట్స్ వచ్చి కన్నుమూశాడు. దెబ్బమీద దెబ్బతో ఆ దంపతులు డీలా పడ్డారు.

మూడో కానుపు వద్దని డాక్టర్లు హెచ్చరించారు కానీ, భగవదేచ్చ వేరుగా వుండి మరో కుమారుడు జన్మించాడు. షిర్డీ వెళ్లి వచ్చిన తర్వాత పుట్టాడు కనుక సాయిరాం అని పేరు పెట్టుకున్నారు.

ఒక రోజు, అతడిని హాస్టల్ లో దిగబెట్టడానికి రెడ్డి గారు కారులో వెడుతుంటే మధ్యలో కారు అదుపుతప్పి ప్రమాదానికి గురయింది. ఈ దుర్ఘటనలో రెడ్డి గారు, డ్రైవర్ క్షేమంగా బయట పడ్డారు కానీ, రెడ్డి గారి ఒడిలో ఆదమరచి నిద్రపోతున్న చిన్నారి సాయీరాం అక్కడికక్కడే కన్ను మూశాడు.

ఈ హఠాత్ సంఘటనతో రెడ్డి దంపతులు హతాశులయ్యారు. తీవ్రమైన మనోవేదనకు గురయ్యారు. జీవితం నిరర్ధకం అనే భావన. నిరాశానిస్పృహల్లో కుంగిపోయారు.

ఈ స్థితిలో వారికి ఎవరో ఒక దారి దీపం చూపారు.

ఆ దీపమే బ్రహ్మర్షి పత్రీజీ రూపంలో వున్న పిరమిడ్ సొసైటీ సంస్థాపకుడు, ఆధ్యాత్మిక గురువు సుభాష్ పత్రీజీ.

వారు నిర్వహించే గోష్టులలో పాల్గొన్నారు. వారి బోధనలు విన్నారు. వాటికి ఆకర్షితులై ఆ మార్గంలోనే సాగుతున్నారు. విచిత్రం ఏమిటంటే, ముగ్గురు పిల్లలు చనిపోయారు అనే బాధకు పూర్తిగా దూరం అయ్యారు. భగవద్గీతలో శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ చెప్పినట్టుగా తమ పిల్లలు చనిపోలేదని, వారి శరీరాలను విడిచిపెట్టి వెళ్ళారని అని పూర్తిగా విశ్వసిస్తున్నారు. ఆ నమ్మకమే వారికి స్వాంతన ఇస్తోంది. దుఃఖానికి దూరం చేసింది.

‘దేనికీ దుఖించకు’ అనేదే భగవద్గీత బోధించిన సత్యం.

“దేహీ నిత్యమవధ్యోయం దేహే సర్వస్య భారత! తస్మాత్ సర్వాణి భూతాని నత్వం శోచితుం అర్హసి !!” అనే గీత వాక్యానికి అర్ధం “అన్ని దేహాలలో వున్నది ఈ ఆత్మే! అది చంపబడేది కాదు! కాబట్టి ఓ అర్జునా! శోకించుట తగదు”

దుఖం నుంచి తేరుకోవడానికి వారికి ఒక మార్గం దొరికింది. ఈ వయసులో నిశ్చింతగా, దుఃఖానికి దూరంగా వుండడం ప్రధానం. అది వారికి ఈ రూపంలో దొరికింది.

నమ్మకమే ప్రధానం. మంచి వైద్యుడు, మంచి గురువు చెప్పిన దానిని నమ్ముకుంటే అంతా మంచే జరుగుతుందని ఆ దంపతులు మనసా వాచా కర్మణా నమ్ముతున్నారు.

ఇది విన్న తర్వాత, ఈ పుస్తకం చదివిన తర్వాత ఎప్పుడో నాలుగేళ్ల క్రితం FACEBOOK మితృలు Jvps Somayajulu గారు చెప్పిన విషయం గుర్తుకు వస్తోంది.

‘మీలో గూడు కట్టుకున్న స్మృతులు మీకు ఇబ్బంది కలిగిస్తున్నాయి. స్మృతులను హృదయ భారంతో కాకుండా మధురమైన జ్ఞాపకాలుగా మీరు మార్చుకుంటే అవి మీకు శక్తిని, ఉత్సాహాన్ని ఇస్తాయి” నిజమే కదా! నిజానికి నేను చేస్తున్నది అదే!

నమ్మకాల మాట ఎలా వున్నా ఎవరైనా మంచి మాటలు చెబితే వినడం వల్ల మనం నష్టపోయేది ఏమీ వుండదని నా నమ్మకం.

కింది ఫోటో: రామాంజనేయ రెడ్డి, హనుమంత రావు గార్లతో నేను.

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (364): భండారు శ్రీనివాసరావు

 

హోదాలేని అధికారం ఎందుకు?

2017. తొమ్మిదేళ్ల కిందటి ముచ్చట.

సాక్షి టీవీలో Amar Devulapalli అమర్ ఫోర్త్ ఎస్టేట్ ప్రోగ్రాం. పక్కన ఎక్జిక్యూటివ్ ఎడిటర్ Ramachandra Murthy Kondubhatla రామచంద్ర మూర్తి గారు కూడా వున్నారు, నంద్యాల ఎన్నికల తరువాత అనుకుంటాను.

“అధికారం ఉన్నదే దుర్వినియోగం చేయడానికి, లేకపోతే ఆ అధికారం ఎందుకు?” అన్నాను ఒక ప్రశ్నకు జవాబుగా.

అధికార దుర్వినియోగాన్ని నేను సమర్దిస్తున్నానా అనే భావం వారి మొహాల్లో కనిపించి నేను కొంత వివరణ ఇవాల్సి వచ్చింది.

అధికారాన్ని వినియోగించడం, దుర్వినియోగం చేయడం అనే విషయంలో చాలామందికి చాలా అభిప్రాయాలువుంటాయి.

యాభై ఏళ్ళ క్రితం నాకు తెలిసిన ఒక ఐ.ఏ.ఎస్. అధికారి ఆర్. పార్ధసారధి వుండేవారు. ఇప్పుడు జీవించి లేరు.

జిల్లా కలెక్టర్ గా పనిచేసే రోజుల నుంచి తెలుసు. చాలా నిక్కచ్చి మనిషి. విజయ నగర్ కాలనీలో ఒక టూ ఆర్టీ ఇంట్లో కాపురం. ఆయన భార్య రెండు సిటీ బస్సులు మారి నారాయణ గూడాలోని మా బంధువుల ఆసుపత్రికి వచ్చి వెడుతుండేది. ఆయన ఆఫీసు కారు ఆయన ఆఫీసు వరకే.

అలాంటి నిక్కచ్చి మనిషి ఒక మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ హోదాలో విలేకరుల సమావేశాలు పెడుతుండేవారు. నేను మామూలుగా అందరు విలేకరులతో వెళ్లి కూర్చుంటే, ఆయన నన్ను తన పక్కన వచ్చి కూర్చోమనే వారు. అలా ఒక విలేకరిని నలుగురిలో విడిగా మర్యాద చేయడం మర్యాద కాదని ఆయనతో ఎన్నో సార్లు మర్యాదగానే చెప్పేవాడిని. కానీ పిలిచిన ప్రతిసారీ అదే వరస. చివరికి నేను పోవడం మానేసి, వాళ్ళ పీఆర్వో తో మాట్లాడి ప్రెస్ నోట్ తెప్పించుకునే వాడిని.

ఇదెందుకు చెబుతున్నాను అంటే అధికార దుర్వినియోగం అంటే తెలియని ఆ అధికారి కూడా తన తోటి సిబ్బంది దృష్టిలో మాట పడే పరిస్తితి తెచ్చుకున్నాడు. ‘ఈయన సరే లెండి, ఒక రూలూ లేదు చట్టుబండలు లేదు. తనకెంత తోస్తే అంతే!’ అనే వాళ్ళు పరోక్షంలో.

అప్పట్లో రైల్వే మంత్రి పీయూష్ గోయల్ గారు ఆయన శాఖలో అధికార దుర్వినియోగానికి అడ్డు కట్ట వేసే ప్రయత్నం మొదలు పెట్టారని పత్రికల్లో చదివాను. ఉన్నతాధికారులు ఎవరి పని వాళ్ళు చూసుకోవాలని, పై అధికారులు పర్యటనలకు వచ్చినప్పుడు విమానాశ్రయాలకు వెళ్లి రిసీవ్ చేసుకునే పద్దతికి స్వస్తి చెప్పాలని, ప్రత్యేక బోగీల్లో (సెలూన్ అంటారు, ఒక స్టార్ హోటల్ గదిలా సర్వ సౌకర్యాలు వుంటాయి, వెనక మల్లికార్జున్ గారు రైల్వేశాఖ డిప్యూటీ మంత్రిగా వున్నప్పుడు ఈ వైభోగం అనుభవించే అవకాశం హైదరాబాదులోని మా బోటి విలేకరులకు తరచూ కలుగుతుండేది) ప్రయాణాలు మానుకోవాలని ఇలా అనేక ఆదేశాలు జారీ చేసారుట. సంతోషమే.

పూర్వం ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తెలుగు మంత్రులు కేంద్రంలో వున్నప్పుడు వారానికి రెండు మార్లు, ముఖ్యంగా శనాదివారాల్లో హైదరాబాదు వచ్చి పోయేవాళ్ళు. ఎన్డీయే ప్రభుత్వం, యూపీఏ తేడాలేదు. శుక్రవారం సాయంత్రం కల్లా వివిధ మంత్రిత్వశాఖలకు చెందిన ఓ వంద వాహనాలు బేగం పేట ఎయిర్ పోర్టుకు చేరుకునేవి. వాటిల్లో కనీసం ఓ పాతిక అయినా అద్దెకు తీసుకున్న ఖరీదైన వాహనాలు. అవి వచ్చే అతిధులకు, వారి పరివారం కోసం. వాటికి వారం వారం బిల్లులు కట్టడం తప్ప అవి ఎవరు వాడారు, ఎక్కడెక్కడ తిరిగారు అని ఆరా తీసే నాధుడు ఉండేవాడు కాదు. వచ్చే మంత్రి గారి శాఖ స్థాయిని బట్టి ఏర్పాట్ల స్థాయి కూడా పెరుగుతుండేది. బస చేయడానికి ప్రభుత్వ అతిధి గృహాలు ఉన్నప్పటికీ ఎందుకయినా మంచిదని అయిదు నక్షత్రాల హోటళ్ళు కూడా బుక్ చేసేవాళ్ళు. యెంత చెట్టుకు అంత గాలి అన్నట్టు కాస్త గిట్టుబాటు వుండే శాఖల వాళ్ళు విరగబడి ఖర్చులు పెట్టేవాళ్ళు.

తోక టపా : పూర్వం ఒక ముఖ్యమంత్రి గారు ముఖ్యమంత్రి అయిన కొత్తల్లో ఒక ముఖ్యమైన నిర్ణయం తీసుకున్నారు. తన జన్మదినం రోజున ఎవ్వరూ పుష్ప గుచ్చాలు తేవద్దని ముందస్తుగా ప్రకటన కూడా విడుదల చేసారు. ఆరోజు ఆయన్ని కలిసి అభినందనలు తెలపడానికి వచ్చిన వాళ్ళ చేతుల్లో పుష్ప గుచ్చాలు లేవు. వాటి స్థానంలో అత్యంత ఖరీదైన కాశ్మీరీ శాలువలు వున్నాయి.

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (363): భండారు శ్రీనివాస రావు

 

అనుకోకుండా దొరికిన అల్లు అర్జున్ కాల్ షీట్

ఎనిమిదేళ్ల క్రితం, 2018 లో ఒకరోజు.

అంటే ఎనిమిదేళ్లు గడిచిపోయాయి. అయినా ఆ జ్ఞాపకాలు మనసు మడతల్లో పదిలంగానే వున్నాయి.

నేను నాలోకంలో అంటే నెట్లో సంచరిస్తూ వున్న సమయంలో, మా ఆవిడ హఠాత్తుగా ప్రత్యక్షమై నా చేతికి ఫోనిచ్చి ‘బన్నీ లైన్లో వున్నారు’ అంది.

నాకు ఒక క్షణం ఆవిడ ఏమంటుందో అర్ధం కాలేదు. ఆ సంగతి ఆమెకు అర్ధం అయినట్టుంది.

‘అదేనండీ అర్జున్, మా ఫ్రెండ్ అరుణ వాళ్ళ అల్లుడు’ అంది. అంటే హీరో అల్లు అర్జున్ అన్నమాట.

ఫోన్లో ‘నమస్కారం అంకుల్’ అన్న అర్జున్ పలకరింపుకు, అదే అయోమయంలో ప్రతినమస్కారం చెప్పి, అంతకు ముందే కుటుంబ సమేతంగా చూసిన అర్జున్ సినిమా ‘నా పేరే సూర్య’ గురించి కాసేపు మాట్లాడాను.

'ఏ నటుడయినా కెరీర్ మొదట్లో చేయాల్సిన ఇటువంటి సినిమాను, మంచి ఫ్యాన్ ఫాలోయింగు వున్న అర్జున్ వంటి ఒక యువ హీరో, కెరీర్ పీక్ లో ఉన్న సమయంలో చేయడం చాలా డేరింగు స్టెప్’ అని సినిమా చూడగానే నాకు కలిగిన అభిప్రాయాన్నే ఆయనతో చెప్పాను.

కాసేపు మాట్లాడి ఫోను పెట్టేసిన తరువాత కలిగిన మరో అభిప్రాయం ఏమిటంటే బన్నీ అనే యువ హీరో అర్జున్ ‘చాలా చాలా డౌన్ టు ఎర్త్’ మనిషని.

ఎప్పుడో 55 ఏళ్ళ క్రితం, బెజవాడ ఆంధ్ర జ్యోతిలో పనిచేసేటప్పుడు, సినిమా రివ్యూలు రాసేవాడిని. నండూరి రామమోహన రావు గారి భాషలో 'ఫ్రీ వ్యూలు'.

ప్రతి శుక్రవారం విడుదలయ్యే ఏదో ఒక సినిమా, తెలుగుదో, హిందీదో చూడడం, మరునాడు రివ్యూ రాయడం, ఆ మర్నాడు ఆదివారం పత్రికలో అచ్చులో రావడం కొన్నేళ్ల పాటు సాగిపోయింది. తాతమనుమడు, మోసగాళ్లకు మోసగాడు, పండంటి కాపురం, దానవుడు మానవుడు ఇలా ఎన్నో సినిమాలు అలా చూసినవే.

పోతే, హీరో అల్లు అర్జున్ తో నాకు పెద్ద పరిచయం లేదు. కాకపొతే ఆయనకు పిల్లనిచ్చిన అత్తా మామలు అరుణ, చంద్ర శేఖర్ రెడ్డి గారు, మేము ఎప్పుడో నలభై ఏళ్ళ నాడు మాస్కో నుంచి హైదరాబాద్ వచ్చిన కొత్తల్లో వాళ్లు, మేము ఒకే ఇంట్లో కిందా, పైనా పొర్షన్ లలో వుండే వాళ్ళం.

వాళ్ళ ఇద్దరు ఆడపిల్లలు, మా ఇద్దరు పిల్లలు కలిసే పెరిగారు. అరుణ గారు, మా ఆవిడ ఇద్దరూ ప్రాణ స్నేహితులు. కలిసి తిరిగే వారు, కలిసి సినిమాలు చూసే వారు.

తర్వాత కాలంలో ఇళ్ళు మారుతూ కొంత దూరం జరిగినా, వాళ్ళ స్నేహం మాత్రం మా ఆవిడ కన్ను మూసేవరకు కొనసాగింది. అర్జున్ పెళ్ళికి మా దంపతులం ఒక రకంగా ప్రత్యేక అతిధులం. పెళ్లి జరిగినంతసేపు మమ్మల్ని వివాహ వేదికమీదనే కూర్చోబెట్టుకున్నారు.

మా కుటుంబంలో పిల్లలకు, మా మనుమరాళ్లకు అల్లు అర్జున్ అంటే పిచ్చి అభిమానం. 'ఒక్కసారి చూపించు బామ్మా' అని వెంటపడేవారు. అరుణని అడిగి చెబుతాను అనేది.

'మా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు చెబుతాను అప్పుడు రండి' అని అరుణ గారు మాట ఇచ్చారు. దాని ఫలితమే ఆ ఫోను.

పిల్లలు అందర్నీ మా వాడు సంతోష్ వాళ్ళ ఇంటికి తీసుకుని వెళ్ళాడు.

కింది ఫోటోలు:

హీరో అర్జున్ తో మా అన్నయ్య మనుమరాళ్లు, మా పెద్దవాడు సందీప్, మా మనుమరాళ్ళు సఖి, సృష్టి

మా భండారు కుటుంబంలోని బంగారు ఆడపిల్లలకు 'హీరోగారి కాల్ షీట్' ఆవిధంగా అనుకోకుండా దొరికింది. ఆల్ హ్యాపీస్. ధాంక్యూ అర్జున్!

ఇప్పుడు ఈ పిల్లలు పిల్లలు కారు, పెరిగి పెద్ద చదువులు చదివి విదేశాల్లో వున్నారు అలాగే అల్లు అర్జున్ కూడా అందుకోలేనంత ఎత్తులకు ఎదిగాడు.

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (362): భండారు శ్రీనివాస రావు

 

మెత్తటి తొడపాశం

జర్నలిజం తొలి రోజుల్లో, అంటే 1970 ప్రాంతాల్లో బెజవాడలో ఆంధ్రజ్యోతిలో పనిచేసే రోజుల్లో నండూరి రామమోహన రావు గారు నన్ను సాన పట్టారు. ఆయన రూటే సపరేటు. చెప్పాల్సింది సూటిగా, సుతిమెత్తగా చెబుతారు. దాంతో ఆ పాఠం జీవితాంతం గుర్తుండిపోతుంది. ఆ పాఠాల్లో ఇదొకటి.

బంగ్లాదేశ్ అవతరణ సమయంలో నాటి బంగ్లా నాయకుడు షేక్ ముజిబుర్ రెహమాన్ పేరు పలుసార్లు వార్తల్లో చోటు చేసుకునేది.

అప్పటికి ఇంకా తెలుగు పత్రికల్లో శ్రీ అనే గౌరవ వాచకం వాడుతుండేవారు. (ఇప్పటి నాయకులు అలాంటి గౌరవానికి తగరని అనుకున్నారేమో తెలియదు, లేదా SPACE IS MONEY అనే యాడ్స్ కారణమో తెలియదు, 'శ్రీ, శ్రీమతి, గారు, మిస్టర్' అనే పదాలకు ఇప్పుడు స్వస్తి చెప్పారు)

ఈ నేపధ్యంలో నేను ఒకసారి వార్తను తర్జూమా చేసే పనిలో ఓ తప్పు తొక్కాను. “శ్రీ షేక్ ముజిబుర్” అని రాశాను. ఆ అనువాదం నండూరి వారి దృష్టికి వెళ్ళింది. ఆయన వెంటనే ఒక చీటీ పంపారు. ఆ రోజుల్లో నండూరి వారి నుంచి చీటీ వచ్చింది అంటే ఓ మెమోతో సమానం. అందులో ఇలా వుంది:

“Sheikh itself is honorific. Do not use sri before it.

Don’t say Mujibur when not followed by Rehman. Mujib is enough. – NR”

ఏమి బాధలే హలా!

అలాగే మరోసారి ‘బాధ’ అని రాయడానికి పొరబాటున ‘భాద” అని భా కు ఒత్తు తగిలించాను. అది చూసిన ఎడిటర్ నండూరి రామమోహన రావు గారు, ‘ఎంత బాధ అయితే మాత్రం ఇంత భాదా’ అంటూ సుతారంగా ఆ తప్పును ఎత్తి చూపించారు. యాభయ్ అయిదేళ్ల తరువాత కూడా నాకిప్పటికీ ఇది జ్ఞాపకం వుంది.

తోక టపా :

ఈ ‘భాద’ బాధలు మహాకవి కాళిదాసుకు కూడా తప్పలేదని చెప్పే ఒక ఐతిహ్యం వుంది.

ఓ పండితుడు ఎలాగైనా సరే పాండిత్యంలో కాళిదాసును ఓడించి తీరాలని పట్టుదలతో వచ్చాడు.

ఆయన్ని ఆస్థానానికి తీసుకురావడానికి వెళ్ళిన పల్లకీ బోయీల్లో ఒకడుగా కాళిదాసు కూడా కావాలనే వెడతాడు. పల్లకీ మోత అలవాటులేక మాటిమాటికీ భుజం మార్చుకుంటున్న కాళిదాసుని గమనించి పల్లకీలో విలాసంగా కూర్చున్న ఆ పండితుడు అంటాడు, ‘ఏమయ్యా పల్లకీ మోయడం భాదగా ఉందా’ అని.

భాద అన్న ముక్క వినగానే బోయీ వేషంలో వున్న కాళిదాసు, ‘’భాద అనే నీ అపశబ్దం కంటే పల్లకీ కొమ్ము మోయడం బాధగా లేదులే’ అంటాడు.

దానితో పండితుడికి గర్వభంగం కావడం, కాళిదాసు కాళ్ళమీద పడడం వేరే కధ.

కింది ఫోటో :

భాష విషయంలో నండూరి వారి హిత బోధ జ్ఞాపకచిత్రం

అయాం ఎ బిగ్ జీరో (361) : భండారు శ్రీనివాసరావు

 

 

నా మీద నాకే అసూయ

 

"ఏమిటి మీ ఆరోగ్య రహస్యం?" అడిగాడు ఓ మిత్రుడు.

"ఏమీ లేదు, జ్ఞాపకాలను నమిలి తింటుంటాను"

 

కంటికి రెప్పలా చూసుకున్న మా ఆవిడ నిర్మల 2019 లో హఠాత్తుగా కన్నుమూసింది.

2024  ఫిబ్రవరి నాలుగున, నాకు కుడి భుజంగా వున్న నా రెండో కుమారుడు సంతోష్ తల్లి మీద ప్రేమతో ఆమె దగ్గరికే వెళ్ళిపోయాడు.

వాడికి తల్లి అంటే ప్రాణం. ఆమె చనిపోయినప్పుడు, ఎవరో పెద్దగా బాడీని తీసుకు రండి అంటుంటే వాడు కోపం ఆపుకోలేక పోయాడు. ' బాడీ ఏమిటి బాడీ. బుద్ది వుందా! ఆమె మా అమ్మ. అమ్మ.' అంటూ విరుచుకుపడ్డాడు. అంత ప్రేమ తల్లి అంటే.

అయిదేళ్ల వ్యవధిలో ఈ ఇద్దరూ నాకు కాకుండా పోయారు. అయినా దుక్కలా వున్నానంటే జ్ఞాపకాలు. వాటిని పదే పదే నెమరు వేసుకుంటూ వుంటే, చెప్పుకోలేని బాధ,  చెప్పరాని ఆనందం, రెండూ పడుగు పేకలుగా మనసును ముప్పిరిగొంటాయి. ఇది అదృష్టమో దురదృష్టమో తెలియని స్థితి.

 

కొన్ని జ్ఞాపకాలు అంతే. తలచుకున్నప్పుడల్లా వయసును మురిపిస్తాయి. మనసుని వేధిస్తాయి.

 

దాదాపు ఓ అర్ధ శతాబ్దం నన్ను కంటికి రెప్పలా చూసుకున్న అర్ధాంగి, కరోనా అంటే ఏమిటో తెలియకుండానే, ఆ పదం వినకుండానే, ఆ మహమ్మారి ఆగమనానికి ముందుగానే నేను పుట్టిన ఆగస్టులోనే, నా పుట్టిన రోజున ప్రేమతో కేకు తినిపించిన పదో రోజునే 2019లో కన్ను మూసింది.

వచ్చే పెన్షన్ తప్ప వేరే ఆధారం లేదు. కూడబెట్టుకున్నవీ లేవు. ఇవేవీ నా మనసుకు తాకలేదు.

కారణం నా ఇద్దరు పిల్లలు, నా కోడళ్ళు. తోడులేని మనిషికి తోడుగా నిలబడ్డారు. నా చుట్టపక్కాల సంగతి చెప్పాల్సిన పనే లేదు. మా రెండో అన్నయ్య రామచంద్రరావు గారు రోజూ నా యోగక్షేమాలు కనుక్కోకుండా నిద్రపోడు.

సాధారణ మనుషులకి నిజంగా ఇవన్నీ అసాధారణ విషయాలే. అందుకే నా మీద నాకు అసూయ. కానీ ఇంతటి ఆదరణకి నేను అర్హుడిని కాదు అన్న సంగతి నాకు తెలుసు.

ఏడుగురు అక్కయ్యలు. అది ఒక కారణం కావచ్చు, నాకు ఆడవాళ్లంటే గౌరవం. మా కోడళ్ళను చూసిన తరువాత అది రెట్టింపు అయింది.

పెద్ద కోడలు భావన అమెరికానుంచి ఫోన్ చేసి నా వెల్ఫేర్ కనుక్కుంటుంది. వాళ్ళు అక్కడ సిటిజన్లు. ఆమెకు విద్యార్హతలు చాలా వున్నా, పిల్లల కోసం ఇన్నేళ్ళు ఉద్యోగం చేయకుండా ఇల్లు చూసుకుంది. నా మనుమరాళ్లు ఇద్దరూ యూనివర్సిటీ చదువుల కోసం, ఉద్యోగాల కోసం  బయటి రాష్ట్రాలకు వెళ్ళారు. ఆ కాలంలో ఖాళీగా వుండడం ఇష్టంలేక వున్న ఊళ్లోనే క్వాలిఫికేషన్ కు తగిన ఉద్యోగానికి అప్లయి చేస్తే,  ఇన్నేళ్ళు ఏ ఉద్యోగం చేశావు?  అని మాట మాత్రం అడగకుండా అర్హతను చూసి మంచి ఉద్యోగం ఇచ్చారు.

 

నా రెండో కోడలు నిషా. ఆమెకు ఏదో పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలో, దేశ దేశాల్లోని సిబ్బంది మీద అజమాయిషీ చేసే బాధ్యత కలిగిన పెద్ద ఉద్యోగం. అయినా ఇంటినీ, నన్నూ, నా అవసరాలను కనిపెట్టి చూస్తుంటుంది. ‘ఎందుకమ్మా ఇలా అవస్థ పడతావు?’  అంటే నవ్వి ఊరుకుంటుంది.

 

మా ఆవిడ వుండి వుంటే, ఈ వైభోగాలు చూస్తూ వుంటే, నా రెండో కొడుకే కనుక బతికి వుంటే, ఇక అప్పుడు  నన్ను పట్టడానికి పగ్గాలు వుండేవి కావు. దేవుడు రెండు చేతులు ఇచ్చాడు కానీ ఏదీ మన చేతిలో పెట్టలేదు.

 

దేవదాసు సినిమాలో పార్వతి పాత్ర వేసిన సావిత్రితో, ముసలి భర్త సీ.ఎస్.ఆర్. అంటాడు, 'చంద్రబింబం లాంటి నీ మొహం మీద ఈ మచ్చ ఏమిట'ని.

చంద్రుడికే తప్పలేదు. మనమెంత?

గాంధీజీ, శాస్త్రీజీ – భండారు శ్రీనివాసరావు

గాంధీజీ, శాస్త్రీజీ లే కాదు, ఎవరిని గురించి అయినా సరైనా అంచనాకు రావాలి అంటే వాళ్ళని గురించి మనకు మనంగా తగిలించుకున్న కళ్ళద్దాలను తీసి చూడాలి. అంతవరకూ మనకు కనబడేది వారి అస్పష్ట స్వరూపమే. మన ఊహల్లో వున్న వారి వ్యక్తిత్వమే!

మహాత్మా గాంధీని, డాక్టర్ బీ ఆర్ అంబేద్కర్ ను నేను నా కళ్ళతో చూడలేదు. నా చిన్న తనంలో జవహర్ లాల్ నెహ్రు ఒకసారి బెజవాడ వస్తే, మా ఊరి వాళ్ళతో కలిసి వెళ్లి చూసాను చాలా దూరంనుంచి. ఆయన ఓపెన్ టాప్ జీపులో వెడుతూ, తన మెడలో జనం వేసిన పూల దండలను తిరిగి జనం మీదకే విసురుతున్న దృశ్యాలను నా కళ్ళతో చూసాను.

లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారు ప్రధానిగా వున్నది చాలా స్వల్ప కాలమే. అయినా ఆయన తన నిజాయితీతో, నిరాడంబరత్వంతో దేశ ప్రజల మనస్సులను చూరగొన్నారు. దేశంలో ఆహార ధాన్యాల కొరత దృష్ట్యా , ప్రతి సోమవారం ఒక పొద్దు వుండాలని ( రాత్రి భోజనం మానుకోవాలని) ఆకాశవాణి ద్వారా పిలుపు ఇస్తే, జాతి యావత్తూ ఆయన మాటలను శిరసావహించిన రోజులు నా మదిలో పదిలంగా వున్నాయి.

గాంధీ, నెహ్రు, సుభాష్ చంద్రబోసు, తిలక్ వీరెవ్వరినీ తమ కళ్ళతో చూడకపోయినా, తెలుగునాట అనేకమంది తలితండ్రులు పిల్లలకు వాళ్ళ పేర్లు పెట్టుకున్నారు. మా రెండో అన్నయ్య రామచంద్రరావు గారు ఏకంగా తన నలుగురు పిల్లలకు, జవహర్ లాల్, సుభాష్ చంద్ర, లాల్ బహదూర్, రాజేంద్ర ప్రసాద్ అని నామకరణం చేసుకున్నాడు.

నాయకుల మాటలకు చేతలకు పొంతన వున్నప్పుడు ప్రజల్లో వారి పట్ల ఆరాధనాభావం సహజంగా ఏర్పడుతుంది. ఇప్పటికీ అలాంటి నాయకులు లేరని కాదు, వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ. పైగా అది వేగంగా క్షీణిస్తోంది. అదొక విషాదం.

లోపాలు లేని మనుషులు లోకంలో వుండరు. మనం త్రేతాయుగంలో లేము కదా! మంచి చెడులను బేరీజు వేసుకుని వారి వ్యక్తిత్వాలను అంచనా వేసుకోవాలి.

సద్విమర్శలు మంచి మార్పుకు దోహదం చేస్తాయి. కువిమర్శలు వాతావరణాన్ని కలుషితం చేస్తాయి.

నేటి రాజకీయాల్లో బాగా పెచ్చరిల్లుతోంది వ్యక్తిత్వ హననం. ఏ రాజకీయ పార్టీ కానీ, వారి అభిమానులు కానీ ఇందుకు మినహాయింపు కాదు.

ఈ రోజు, మహాత్మాగాంధీ, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి (శాస్త్రి అన్నది ఆయన చదువుకున్న డిగ్రీ) పుట్టిన రోజులు. ఈ నాడు వారిద్దరూ మన నడుమ లేకపోయినా వారు చిరంజీవులే. అందుకే జయంతి అనే మాట వాడలేదు.

పుట్టినరోజున నాలుగు మంచి మాటలు పలకడం సాంప్రదాయం. సందర్భంతో నిమిత్తం లేకుండా నిందలు వేసేవారు, ఏడాదిలో ఇంకా ఎన్నో రోజులు మిగిలే వున్నాయని గుర్తు పెట్టుకోవాలి.

దేవుడిని పూజించేవారితో సమానంగానే కాదు, ద్వేషించేవారికి కూడా పుణ్య లోకాలు సిద్ధించడం పురాణాలు, ఇతిహాసాల్లో కనబడుతుంది. వారి నాలుకల మీద అనుక్షణం ఆడే హరి నామమే అందుకు కారణం అంటారు.

లంకపై యుద్ధంలో లంకేశ్వరుడి మరణానంతరం, రావణ బ్రహ్మ పార్ధివ దేహానికి సముచిత రీతిలో అంత్యక్రియలు జరపాల్సిందని, విభీషణుడిని అడుగుతాడు శ్రీరాముడు. అతడు సంక్షేపిస్తుంటే రాముడు అంటాడు.

“మరణంతో వైరం పోవాలి. ఆ ప్రాణి శరీరాన్ని విడిచిపెట్టగానే వైరం కూడా వెళ్ళిపోయింది. అందుకని ఇక వైరం పెట్టుకోకూడదు. నీకు అంగీకారం లేకపోతే చెప్పు. ఆ పుణ్య కార్యం నేను చేస్తాను. స్నేహితుడి అన్నగారు నా అన్నగారే”

ఇంతటి ఉత్తముడు కనుకనే రాముడు పురుషోత్తముడు అయ్యాడు.

నేటి రాజకీయాల్లో కూడా ఆ రాముడి కాలం రావాలి.

గాంధీ, వాజపాయ్ వంటి వారిని ఒక రాజకీయ పార్టీకి చెందిన వారిగా భావిస్తున్నంత కాలం వారిని, వారి వ్యక్తిత్వాలను, గొప్పతనాన్ని అంచనా వేయడం సాధ్యం కాదు.

(02-10-2026)