విప్లవ తపస్వి పీవీ – సమీక్ష (ఐదో భాగం)- భండారు శ్రీనివాసరావు

 

రెండు ఉద్యోగాలు పోగొట్టుకున్న పీవీ నరసింహారావు  

“ఆయనదొక రికార్డు కాని విజయవంతమైన చరిత్ర” అని ప్రపంచ ఆర్ధిక వేదిక అధ్యక్షుడు క్లాస్ స్క్వాబ్ పీవీని బాహాటంగా ప్రశంసించారు.

పీవీ ప్రధాని పదవి నుంచి దిగిపోయాక మూడేళ్ళకు ఢిల్లీలో జరిగిన కార్యక్రమంలో జే ఆర్ డి టాటా స్మారకోపన్యాసం చేస్తూ పీవీ ఓ ఆసక్తికరమైన వ్యాఖ్య చేశారు.

“సోషలిస్ట్ కార్యక్రమాన్ని (భూసంస్కరణలను) అమలుచేసే  క్రమంలో నేను ఒక ఉద్యోగాన్ని(ముఖ్యమంత్రి పదవి)పోగొట్టుకున్నాను. సోషలిస్ట్ క్రమం తర్వాత ఉదారీకరణను అమలు చేసే క్రమంలో మరో ఉద్యోగాన్ని(ప్రధాన మంత్రి పదవి) పోగొట్టుకున్నాను”

రాజీవ్ హత్య తరువాత కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ పార్టీ నేతగా ఎన్నికైన పిదప పీవీ నరసింహారావు అప్పటి క్యాబినెట్ సెక్రెటరీ నరేష్ చంద్ర ఇతర ఆర్ధిక శాఖ అధికారులను పిలిచి చర్చించారు. దేశ ఆర్ధిక పరిస్థితి చాలా ఘోరంగా వుందని వారు వివరించారు. ఆర్ధిక మంత్రిగా రాజకీయ నాయకుడిని కాకుండా ఒక ఆర్ధిక వేత్తను నియమించాలని ఆయన అప్పుడే నిర్ణయించుకున్నారు.

పీసీ అలగ్జాండర్ (ఇందిరాగాంధి ప్రిన్సిపల్ సెక్రెటరి) సలహా మేరకు ఆర్.బి.ఐ. మాజీ గవర్నర్ ఐ.జి.పటేల్ పేరును  పరిశీలించారు. ఆయన విముఖత చూపడంతో మన్మోహన్ సింగ్ ని ఎంపిక చేశారు.

1991 జూన్  21 శుక్రవారం నాడు పీవీ ప్రధానిగా పదవీ స్వీకార ప్రమాణం చేశారు. తర్వాత రెండు రోజులకే జాతినుద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ ఆర్ధిక సంస్కరణల ఆవశ్యకతను వివరించారు. అప్పటికి ఆర్ధిక మంత్రిగా మన్మోహన్ సింగ్ ప్రమాణం స్వీకరించి ఇరవై నాలుగు  గంటలే అయింది.  తర్వాత మూడు రోజులకు మన్మోహన్ సింగ్ ఆయన్ని కలుసుకున్నారు. దేశం ప్రస్తుతం ఎదుర్కుంటున్న దుర్భర ఆర్ధిక స్థితి నుంచి గట్టెక్కాలంటే 500 కోట్ల డాలర్లు, హీన పక్షం  200 కోట్ల డాలర్ల రుణం ఐ.ఎం.ఎఫ్. నుంచి తీసుకోక తప్పదని మన్మోహన్ ప్రధానితో చెప్పారు.  పీవీ చిరునవ్వు నవ్వి ‘నాకు తెలుసు. అలాగే కానివ్వండి’ అంటే ఆర్ధిక మంత్రి ఆశ్చర్యపోయారట. అక్కడికక్కడే ప్రధాని అనుమతి లభించడంతో మన్మోహన్ నేరుగా తన కార్యాలయానికి వెళ్లి, అప్పటికప్పుడే రుణం అభ్యర్ధిస్తూ ఐ.ఎం.ఎఫ్. కు లేఖ రాశారు. రూపాయి మారకం రేటు తగ్గింపు, ఎగుమతి సబ్సిడీల కోత, పారిశ్రామిక లైసెన్సుల రద్దు వంటి నిర్ణయాలను త్వరితగతిన తీసుకున్నారు. నలభయ్ ఏళ్ళుగా అమల్లో వున్న లైసెన్స్ రాజ్ వ్యవస్థను ఎనిమిది గంటల్లో రద్దు చేశారని, ఈ నిర్ణయాలకు ముందు, జనతా దళ్ నేత చంద్రశేఖర్, బీజేపీ నాయకుడు అద్వాని, సీపీఎం నేత హరికిషన్ సింగ్ సూర్జిత్ వంటి వారితో ప్రధాని ఆంతరంగిక చర్చలు జరిపారని, అందువల్లే తర్వాత జరిగిన అఖిలపక్ష సమావేశంలో ఎలాంటి రణగొణ ధ్వనులు వినిపించలేదని, ఇదంతా పీవీ వ్యూహ రచన అని రచయిత వివరించారు.

1991 జులై మూడో తేదీ రాత్రి మన్మోహన్ సింగ్, చిదంబరం, మాంటెక్ సింగ్ ఆహ్లూ వాలియా ప్రధాని నివాసానికి వెళ్ళారు.  అప్పుడే స్నానం చేసి వచ్చి ఫ్రెష్ గా కనిపిస్తున్న పీవీకి తమ ప్రతిపాదనలు వివరించారు. నిజానికి ఇవన్నీ ఆయన పనుపునే తయారైనవి. అయినా పీవీ గుంభనగా మన్మోహన్ సింగ్ వైపు చూసి ‘వీటికి మీరు అంగీకరిస్తున్నారా?’ అని అడిగారు. మన్మోహన్ తల పంకించారు. ‘అయితే సంతకం చేయండి’ అని పీవీ అన్నారు. మన్మోహన్ సంతకం చేయగానే దానికింద పీవీ తన సంతకం  పెట్టారు.

ప్రభుత్వంలో ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలంటే ఒక్కోసారి కొన్ని నెలలు, సంవత్సరాలు పడతాయి. కానీ ఈ నలుగురూ కలిసి అతి వేగంతో తీసుకున్న నిర్ణయాలు విప్లవాత్మమైనవి అని చెప్పక తప్పదని రచయిత కృష్ణారావు పేర్కొన్నారు.

(ఇంకా వుంది)               

విప్లవ తపస్వి పీవీ – సమీక్ష (నాలుగో భాగం) : భండారు శ్రీనివాసరావు

 

1992 లోనే దేశంలో మొదటి ప్రైవేట్ టీవీ ఛానల్ జీ టీవీ ప్రసారాలు ప్రారంభించింది. తొలి ప్రైవేట్  ఎయిర్ లైన్స్ ‘ఈస్ట్ వెస్ట్ ఎయిర్ లైన్స్ ఎయిర్ వేస్ తన సర్వీసులు మొదలుపెట్టింది.  టెలికాం విప్లవం కూడా పీవీ హయాంలోనే మొదలైంది. 1995 జులైలో దేశంలో మొట్టమొదటి మొబైల్ టెలిఫోన్ కాల్ అప్పటి టెలికాం మంత్రి సుఖ్ రాం, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి జ్యోతి బసుల మధ్యన సాగింది. అదే ఏడాది ఆగస్టు పదిహేనవ తేదీ నుంచి మొబైల్ ఇంటర్నెట్ సేవలు దేశంలో మొదలయ్యాయి.

పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఉపాధి కల్పనకు ప్రధానమంత్రి రోజ్ గార్ యోజనను ప్రధాని పీవీ ప్రవేశపెట్టారు. అప్పటివరకు దేశంలో యాభయ్ జిల్లాలలో అమలవుతున్న డ్వాక్రా పధకాన్ని పీవీ దేశమంతటికీ విస్తరించారు.

ఇలా ఒకటీ రెండూ కాదు, వందలాది కీలక నిర్ణయాలు అన్ని రంగాల్లో తీసుకున్నారు. ఆహార ధాన్యాల రవాణాపై ఆంక్షలు ఎత్తి వేశారు. మండల కమిషన్ సిఫారసుల ఆధారంగా చేపట్టిన వెనుకబడిన తరగతుల రిజర్వేషన్లు పీవీ హయాంలోనే పూర్తిగా అమలయ్యాయి.

ఆర్ధిక సంస్కరణల ఆద్యుడు అని పేరు తెచ్చుకున్న పీవీ, ఆ సంస్కరణలు   సామాజిక ఉద్వేగాలకు దారితీయరాదని పీవీ అనేక సార్లు చెప్పేవారు. ఇప్పుడు అనేకమంది రాజకీయ నాయకులు తమ ప్రసంగాలలో ప్రస్తావిస్తున్న అభివృద్ధిలో అందరికీ భాగస్వామ్యం (Inclusive Growth), స్థిరమైన అభివృద్ధి (Sustainable Development) వంటి పదాలు అప్పుడే జనించాయి. 

ఆర్ధిక సంస్కరణలు పటిష్టంగా అమలు జరగాలంటే ప్రజల భాగస్వామ్యం, అంగీకారం అవసరమని పీవీ అభిప్రాయపడేవారు. ప్రాచీన భారతీయ ఆలోచనావిధానంలో మనిషి ఆధ్యాత్మిక బలాన్ని సంతరించుకోవడానికి సూచించిన ఉదాహరణను ఆయన పేర్కొనేవారు. “ఇప్పుడిప్పుడే పెరుగుతున్న మొక్కను దారిన పోయే మేక పిల్ల సయితం పెరుక్కుని తినగలదు. కానీ అదే మొక్క పెరిగి బలమైన కాండంగా, మహా వృక్షంగా మారితే ఏనుగును కూడా దానికి కట్టి పడేయగలం” అని పీవీ చెప్పేవారు.

ఆర్ధిక సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టే ముందే పీవీ చాలా పెద్ద కసరత్తే చేశారు.

ఆ వివరాలన్నింటినీ  రచయిత శ్రీ కృష్ణారావు ఈ పుస్తకం తొలి అధ్యాయాల్లోనే తెలియచెప్పే ప్రయత్నం చేశారు. వాటిని గురించి మరోమారు.

(ఇంకావుంది)  .      

విప్లవ తపస్వి పీవీ : సమీక్ష (మూడో భాగం)

 

పీవీ గారి మల్లే రచయిత కృష్ణారావు గారికి కూడా తెలుగు భాషపై మంచి పట్టున్న సంగతి ఈ పుస్తకం చదివితే తెలుస్తుంది. అక్కడక్కడా,సందర్భోచితంగా పాత కవుల పద్యాలను ఉటంకించడం ఇందులో కనబడుతుంది.

‘తనపై వచ్చిన ఆరోపణలను పీవీ ఎప్పుడూ పెద్దగా లెక్క చేయలేదు. రాజకీయాల్లో మనకు సరైనది అనిపించినవి న్యాయ వ్యవస్థ సరైనవి అనుకోకపోవచ్చు కదా!’ అనేవారు.

తనకు గుర్తింపు రాకపోయినా తన కర్తవ్యాన్ని నేరవేర్చాలనుకున్నారు.

‘ఏ గతి రచించిరేని సమకాలమువారలు మెచ్చరే కదా!’ అని చేమకూర వెంకట కవి విజయ విలాసంలో అన్న మాటలు ఆయనకు బాగా తెలుసు. ఒక స్తిత ప్రజ్ఞుడిలా తనకు సరైందనిపించినది అమలు చేస్తూ వెళ్ళారు.

“పదవ లోకసభ విశిష్టమైనది. అది ఎన్నాళ్ళో సాగదని అనుకున్నారు. నెలలోపే పడిపోతుందనుకున్నారు. నన్ను మధ్యలో ఖాళీ భర్తీ చేయడం కోసం తాత్కాలికంగా నియమించిన ప్రధాని అన్నారు. కానీ నేను అయిదేళ్ళ పాటు ఆ ఖాళీని పూరించాను. మూడు అవిశ్వాస తీర్మానాలను ఎదుర్కున్నా చెక్కు చెదరకుండా వున్నాను. కనపడని స్నేహితుల వల్ల అది సాధ్యపడింది.” అని పీవీ 1996 మార్చి  12వ తేదీన లోకసభ చివరి రోజున అన్నారని రచయిత రాశారు.

(కనపడని స్నేహితుల వల్ల తన ప్రభుత్వం నిలబడగలిగింది అని పీవీ లోక సభ సాక్షిగా చేసిన ప్రకటన ఆసక్తికరం. కానీ ఆ స్నేహితులు ఎవరన్నది కృష్ణారావు గారు పాఠకుల ఊహకే వదిలేశారు. కనీసం ఈ తరం వారికోసం అయినా కొంచెం వివరంగా రాసివుండాల్సిందేమో!)

జెఎంఎం కేసులో ముడుపులు చెల్లించి ఎంపీలను కొనుగోలు చేశారన్నఅభియోగాలు ఎదుర్కున్నప్పటికీ పీవీపై ఎలాంటి అవినీతి ఆరోపణలు వ్యక్తిగతంగా రాలేదు. ‘నా వరకు మాత్రం నేను డబ్బు ముట్టుకోలేదు. కానీ పార్టీ నడపాలంటే, ఎన్నికల్లో గెలవాలంటే డబ్బు కావాలి కదా! వాటి బాధ్యతలు వేరొకరికి అప్పచెప్పేవాడిని’ అన్నారు పీవీ ఒకసారి నాతొ. అవిశ్వాస తీర్మానం విషయంలో ఇక ఆయన అభిప్రాయం తెలుసుకోవడానికి నేను ప్రయత్నించలేదని రాశారు రచయిత. (ఇంకా వుంది)

దైవేచ్చ

 

మా ఇంటి నుంచి నాలుగు అడుగులు నడిచి మెయిన్ రోడ్డు దాటితే ఫుట్ పాత్ మీద వుంటుంది ఆ పూల దుకాణం. వెనుకటి రోజుల్లో నేను మా ఆవిడతో కలిసి అప్పుడప్పుడూ  వెడుతూ ఉండేవాడిని. మూరలు మూరలు పూల దండలు కొంటుంటే ఆ పూలమ్మి ఎందుకో ముసిముసి నవ్వులు నవ్వేది. ఆ పూలన్నీ మా ఇంట్లో కొలువు తీరిన ముక్కోటి దేవతల ప్రీత్యర్ధం అని తెలియక కాబోలు.

ఏడాదిన్నరగా అటు వైపు వెళ్ళే పనే పడలేదు. మా  పిల్లలే  వాళ్ళతో మాట్లాడి ఇంటికే పూలు తెచ్చి ఇచ్చే నెలసరి వాడకం ఏర్పాటు చేశారు.

చనిపోయిన మనిషి ఫొటోకు దండ వేసి, దీపం వెలిగించవచ్చా అనే శషభిష నేను పెట్టుకోలేదు. అది పిల్లల ఇష్టం. అలా చేయాలని వాళ్లకి  అనిపించింది, చేస్తున్నారు. నేను కలగచేసుకునే వ్యవహారం కాదు. కానీ ఒక్కోసారి పూలమ్మికి వీలుపడక పూలు తెచ్చి ఇచ్చేవాళ్ళు కాదు. అందుకని నేను వాళ్ళ ఫోన్ నెంబరు తీసిపెట్టుకున్నాను. ఈరోజు భోగి. రేపు పండగ. వాచ్ మన్ ఊరుకి పొతే పూలు తెచ్చేవాళ్ళు వుండరు. ఇంట్లో ఖాళీగా వున్నాను కనుక నాలుగు అడుగులు వేస్తె పోలా అని బయలుదేరాను. పూల పొట్లం తీసుకుని తిరిగివస్తుంటే ‘నమస్కారం శ్రీనివాసరావు గారూ’ అంటూ ఎవరో పిలిచినట్టు అనిపించింది. వెనక్కి తిరిగి చూస్తే పూలు కొనడానికి వచ్చిన ఒక వ్యక్తి హడావిడిగా నా వైపు వచ్చారు. ‘ఎలా వున్నారు. రోజు మీవి చదువుతుంటాను. ఈ మధ్య మీరు టీవీల్లో రావడం లేదు’ షరా మామూలు ప్రశ్నలే. టీవీలకి పోకపోవడానికి కారణం ఏడాది క్రితం మా ఆవిడ మరణం అని చెప్పగానే ఆయన నివ్వెర పోయారు. చాలాసేపు మాట్లాడారు. పిల్లలతో బయటకు  వచ్చినట్టున్నారు. వాళ్లకి నేను పలానా అంకుల్ అని పరిచయం చేశారు. Ramnath  Kampamalla  కంప్యూటర్ కంపెనీలో పనిచేస్తున్నారట.  శివ రాచర్ల బాగా పరిచయం అని చెప్పారు. తన ఇద్దరు పిల్లలతో కలిసి నాతొ ఫోటో దిగారు. వాట్స్ అప్ లో పంపారు కూడా. సంతోషం అనిపించింది.

కరోనా కాలంలో,  కాలం స్తబ్దుగా గడవడం అందరికీ అనుభవమే. నేడు నిన్నటిలాగా, రేపు నేటి మాదిరిగా ఎలాంటి మార్పు లేకుండా సమయం గడిచిపోతున్నప్పుడు ఏదో ఒక సందర్భం, ఒక సన్నివేశం, ఒక సంఘటన, ఒక కలయిక  మనకి ఒకింత ఊరట కలిగిస్తాయి. పర్వాలేదు, మనం ఒంటరి కాదు అనే స్వాంతన కలిగిస్తాయి.

ధాంక్స్ Ramnath  Kampamalla గారూ.

(13-01-2021)

ఉండవల్లి చెప్పిన సుడిగుండాల కధ - భండారు శ్రీనివాసరావు

 

స్వామి వివేకానంద జయంతిని పురస్కరించుకుని మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు,తెలుగునాట సుబ్రమణ్యస్వామి అయిన శ్రీ ఉండవల్లి అరుణ్ కుమార్ రాజమండ్రి విలేకరులతో ప్రసంగించారు.

మాట్లాడుతున్నట్టు,ముచ్చట్లు చెబుతున్నట్టు గంటకు పైగా సాగినట్టు అనిపించిన ఈ ప్రసంగాన్ని చేటలో వేసి చెరిగి,రాజకీయాలను వడబోసిచూస్తే మాత్రం అందులో కొన్ని ఆధ్యాత్మిక ఛాయలు గోచరిస్తాయి. కానీ ఉండవల్లి ఏమి మాట్లాడినా రాజకీయ రంగు కనబడకుండా వుండడం అతి కష్టం. ఒక జాతీయ పార్టీని మనసులో పెట్టుకుని నర్మగర్భంగా విమర్శలు చేస్తూ పోయినా,చివరికి ఆ పార్టీని, ఆ పార్టీ అధినాయకుడిని పేరు పెట్టే మాట్లాడారు.

ఎప్పుడైతే రాజకీయం రంగప్రవేశం చేస్తుందో ఇక ఆ చెప్పిన దానికి రంగులు మారిపోతాయి.

అయితే,రాజకీయ పార్టీలకి,వాటికి వత్తాసు పలికే మీడియాకు ఉండవల్లితో ఒక వెసులుబాటు వుంది. ఆయన అన్ని పార్టీలని తెగిడేస్తారు. ఆ నోటితోనే అన్ని పార్టీలని పొగిడేస్తారు. కాబట్టి ఆయన ప్రసంగాన్ని ముక్కలు ముక్కలు చేసి ఎవరికి కావాల్సిన ముక్కను వాళ్ళు ప్రసారం చేసుకోవచ్చు. నిన్న కొన్ని టీవీల్లో అరుణ్ కుమార్ ప్రెస్ మీట్ చూసిన వారికి ఈ విషయం బాగా అర్ధం అయ్యేవుంటుంది.

అతి తీవ్రమైన రాజకీయ వ్యాఖ్యలు మినహాయిస్తే ఆయన చెప్పిన కొన్ని విషయాలు ఆసక్తికరంగా అనిపించాయి.

వివేకానందుడి బోధనలు కూర్చిన “Selected works of Swami Vivekananda” అనే గ్రంధంతో పాటు మరికొన్ని పుస్తకాలను దగ్గర పెట్టుకుని తాను చెప్పే విషయం ఏ పేజీలో వుందో ఆ పేజీ నెంబరుతో సహా పేర్కొంటూ ఆయన తన ప్రసంగం కొనసాగించడం ఒక విశేషం.

నేను విన్నంత వరకు ఆయన చెప్పిన విషయాలను సంక్షిప్తంగా తెలియచేసే ప్రయత్నం చేస్తాను. వింటూ నోట్ చేసుకున్న సంగతులు కనుక పొరబాట్లు దొర్లితే దానికి నాదే బాధ్యత. ఉండవల్లి వారిది కాదు. కొన్ని ఆయన మాటల్లోనే:

“కాశ్మీర్ లో ఖీర్ (క్షీర్ ) భవానీ దేవాలయానికి స్వామి వివేకానంద వెళ్ళారు. (ఎప్పుడో వందేళ్ళ క్రితం నాటి మాట). అక్కడి దేవతా విగ్రహాన్ని తురుష్కులు పాడు చేశారు. జగన్మాత విగ్రహం అలాంటి దుస్థితిలో వుండడం చూసి వివేకానందుడికి తట్టుకోలేని బాధ,పట్టరాని కోపం కలిగాయట. “ఇలాంటి పనిచేసిన వారిని...” అని భావోద్వేగంతో తల్లడిల్లుతుంటే భవానీ మాత పలుకులు ఆయన చెవికి సోకాయి. “నువ్వు నన్ను కాపాడతావా లేక నేను నిన్ను కాపాడుతానా? ఏమి మాట్లాడుతున్నావు?” (పేజీ 130)

“దేశానికి ‘హిందుత్వ’నినాదాన్ని ప్రసాదించిన వీర సావర్కార్ కి దేవుడు అంటే నమ్మకం లేదు. ఆయన నాస్తికుడు. ఇంకో విచిత్రం ఏమిటంటే జిన్నా మూల పురుషులు హిందువులు. వాళ్ళ తాతగారు రాజపుట్. చేపల వ్యాపారం చేస్తాడని కులం నుంచి వెలి వేస్తె ముస్లిములు దగ్గరకు తీశారు. పేదవాడిని కులంపేరుతో దూరం చేసుకుంటే బ్రహ్మం అనే పేరు కలిగిన హిందువు అబ్రహాం అవుతాడు,ఇబ్రహీం అవుతాడు. మతాల మార్పిళ్లు ఆగాలంటే ముందు హిందూ మతంలో వున్న ఈ అవలక్షణాన్ని సరిచేసుకోవాలి.”

వివేకానందుడు ఇదే చెప్పాడు.

“పరమత సహనం అనేది మంచి మాట కాదు. మనం ఎవరం వారిపట్ల సహనం చూపించడానికి. నిజానికి అది దైవ దూషణ కిందికి వస్తుంది. మరో దేవుడిని కించపరచడమే. పరమతాన్ని ఒప్పుకోవాలి. నేను అన్ని మతాలను ఒప్పుకుంటున్నాను. క్రైస్తవులతో కలిసి వారి చర్చికి వెళ్లి వాళ్ళు ఎలా ప్రార్థన చేస్తే నేనూ అలా చేస్తాను. ముస్లిములతో కలిసి మసీదుకు వెళ్లి వారు ఎలా నమాజు చేస్తే నేనూ అలాగే చేస్తాను. అలాగే బౌద్ద ఆరామాలలో” (పేజీ 374)

మత మార్పిడులకు ప్రధాన కారణం అస్పృశ్యత అని అంటూ ఉండవల్లి ఓ ఉదాహరణ చెప్పారు.

“పూర్వ కాలంలో తెల్లవాళ్లు మనని పాలించేటప్పుడు వారికి సంఘంలో చాలా గౌరవం వుండేది. పల్లెటూళ్ళలో అంటరానివారిని దూరంగా పెడతారు. వారికి గ్రామ కారణం,మునసబు వీరే పెద్దలు. అలాంటివాళ్ళు కూడా తెల్ల దొర రాగానే లేచి నిలబడి మర్యాద చేయడం వీరు గమనించిన తర్వాత ఆ తెల్లదొర మన మునసబు, కరణాలకంటే గొప్పవాడనే అభిప్రాయం వారికి కలుగుతుంది. అంత గొప్ప తెల్లదొర నేరుగా తమ గూడేనికి వచ్చి తమను గుండెలకు హత్తుకుని మనందరం ఒకటే అని చర్చికి తీసుకుపోతే మతం మారకుండా ఎలా ఉంటాడు. వాడు మారుతున్నాడని గుండెలు బాదుకుంటే ప్రయోజనం ఏమిటి? హిందువులు తమలోని అన్ని కులాల వారినీ సమానంగా అక్కున చేర్చుకుని వుంటే ఈ దుస్థితి దాపురించేది కాదు”

వై.ఎస్. గురించి కూడా ఉండవల్లి ఓ జ్ఞాపకాన్ని మననం చేసుకున్నారు.

“వై.ఎస్.ఆర్. కి మత పట్టింపులు లేవు. ఒకసారి అన్నవరం దేవస్థానంలో చక్కగా కూర్చుని చాలాసేపు వ్రతం చేశారు. నేను దూరంగా నిలబడి వుంటే, ‘నువ్వేం బ్రాహ్మడివయ్యా వచ్చి కూర్చో’ అని పిలిచారు.

“ఇక ఆయన బాబాయి సుబ్బారెడ్డి గారెని మించిన హిందువు లేడు. గ్రహణ కాలం పూర్తయిన తర్వాత కానీ వాళ్లింట్లో వంటలు వండరు. అంత నిష్టగా వుంటారు. సుబ్బారెడ్డి గారి భార్య పొద్దున్నే నల్లావుకి (కపిల గోవు) దణ్ణం పెట్టుకొని కానీ ఏ పనీ చేయరు”

“ప్రపంచంలోని మిలిటరీ అంతా తెచ్చినా మన దేశంలో గుళ్ళకి కాపలా పెట్టడం సాధ్యం కాదు. ఇక్కడి నుంచి మా ఇంటికి అయిదు నిమిషాల నడక. ఈ కొద్ది దూరంలోనే నాలుగు దేవాలయాలు వున్నాయి. అయితే మన పోలీసులు కడు సమర్ధులు. వాళ్ళని స్వేచ్ఛగా వదిలేస్తే ఇరవై నాలుగు గంటల్లో దోషులని పట్టుకుంటారు. దొరికినవాళ్ళు వైసీపీ అని టీడీపీ, టీడీపీ వాళ్ళు అని వైసీపీ పేచీలు పెట్టకూడదు. అలా అయితేనే మళ్ళీ ఇలాంటి సంఘటనలు జరగవు. అసలు రామతీర్ధం వంటి సంఘటనలతో ఏ పార్టీకి సంబంధం లేదనేది నా నమ్మకం. అధికారంలో వున్న వైసీపీ అసలు చేయదు. కాకపొతే ఇలాంటివి జరిగినప్పుడు అన్ని పార్టీలు తమ స్వలాభం కోసం ప్రకటనలు చేస్తుంటాయి. వీటికి అసలు కారణం ఆకతాయి మనుషులు. వారికి ఏదో చేసి దానితో ఏదో చేయగలిగాం అని సంతోషపడుతుంటారు. సుడిగుండాలు సినిమా జ్ఞాపకం వుంది కదా! ఒక చిన్న పిల్లవాడిని ఒక యువ జంట అకారణంగా హత్య చేస్తుంది. కోర్టులో అదే చెబుతారు. అసలా పిల్లవాడు ఎవడో తమకు తెలియదు అని,సరదాకోసం ఈ పని చేసాం అని.”

“సత్య కామ జాబాలికి తండ్రి ఎవరో తెలియదు. తల్లి ఎవరి ఇంట్లోనో దాసిగా వున్నప్పుడు అనేకమందికి పరిచర్యలు చేసేది. ఆ సమయంలో కడుపున పడ్డ వాడు యితడు. గౌతముడి వద్ద శిష్యుడిగా చేరడానికి వెళ్ళినప్పుడు ఆయన ఇతడి కుల గోత్రాలను ఆరా తీస్తాడు. నాకు నా తల్లి చెప్పిన ప్రకారం నా తండ్రి ఎవరో నాకు తెలియదు. నా పుట్టుక ఇది అని ఆ కుర్రవాడు చెబుతాడు. గౌతముడు అతడి నిజాయితీని మెచ్చుకుని ‘కఠోరమైన నిజాలను చెప్పే శక్తి ఒక్క బ్రాహ్మణుడికి మాత్రమే ఉంటుందని అతడిని శిష్యుడిగా స్వీకరిస్తాడు.”

ఉండవల్లి చెప్పిన మాటల్లో ఒక జాతీయ పార్టీకి తీవ్ర అభ్యంతరకరమైన అంశాలు వున్నాయి. కావాలనే వాటి ప్రస్తావన తీసుకు రావడం లేదు. (13-01-2021)

విప్లవ తపస్వి పీవీ : సమీక్ష (రెండో భాగం)

 విప్లవ తపస్వి పీవీ – రచయిత శ్రీ ఏ. కృష్ణారావు

సమీక్ష: భండారు శ్రీనివాసరావు

ఏమిటీ విరోధాభాసం? విప్లవానికి, తపస్సుకు ఎక్కడ పొంతన? రచయిత కృష్ణారావు గారు ఈ పుస్తకానికి ఎందుకిలా పేరు పెట్టినట్టు?

చేతికి అందగానే సహజంగా కలిగే సందేహాలు ఇవి.

203వ పేజీలో వీటికి సమాధానం దొరుకుతుంది.

1972 ఆగస్టు 15, భారతదేశానికి స్వాతంత్రం వచ్చి పాతికేళ్ళు. దేశమంతటా రజతోత్సవ సంబరాలు. ఆ రోజు ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీని అర్ధరాత్రి సమావేశ పరిచారు. ముఖ్యమంత్రి శ్రీ పీవీ నరసింహారావు ప్రసంగించారు.

“ఆ నిద్రాణ నిశీధిని మానిసి మేల్కాంచినాడు

ఒళ్ళు విరిచి, కళ్ళు తెరిచి ఓహో అని లేచినాడు

కటిక చీకటుల చిమ్మెడు కారడివిని పయనించు

నిజ జఠరాగ్ని జ్వాలలు నింగినంత లేపినాడు”

ముఖ్యమంత్రి నోట ఈ కవితాగానం సుదీర్ఘంగా సాగిపోయింది.

‘అర్ధరాత్రి స్వాతంత్రం వచ్చినప్పుడు లేచిన భారతీయుడి హృదయగానం.

ఆ మేల్కొన్న మనిషి ఎవ్వరు?

ఆయనే వివరించారు.

“యుగయుగాల అన్యాయం నగుమోముల దిగమ్రింగగ

సంధ్యారుణ రౌద్ర క్షితిజ ముఖుడై చెలంగినాడు.

వాడొక విప్లవ తపస్వి”

అంటే ఒక రకంగా ఈ పుస్తకానికి పెట్టే పేరును పీవీ గారే స్వయంగా ముందుగానే సూచించారనుకోవాలి.

‘ఎక్కడ విప్లవం? ఎక్కడ తపస్సు? విప్లవ తపస్వి అనేదే ఒక విరోధాభాస. అది పీవీకే సాధ్యం’ అంటారు రచయిత.

ఆ సామాన్యుడిది ‘మోడువడిన కాయం. బువ్వకు నోచని జనగణముల వెతల బరువు మోసినాడు’ అని పీవీ ఆ కవితలో పేర్కొన్నారు.

దేశ విభజననూ పీవీ విమర్శించారు.

“పావు శతాబ్ధము పొడుగున పాలకులు,అర్భకులు మధ్య

విభజన వికృతమై పోవగ,బావురుమనే జీవితాలు

అటు సమృద్ధి, ఇటు దైన్యము

అటు పెంపు, ఇటు హైన్యము

ఒకరు మింటికెగర, అసంఖ్యాకులింకిరి భూతలమున

ధర్మకర్తలే ధనకర్తలుగా మారిపోయినారు”

ఈ కవిత పీవీ రాసారు అనే నిజం తెలియని వారు దీన్నిచదివితే ఇది తప్పకుండా ఎవరో విప్లవకవి రాసిన గీతం అని పొరబడే అవకాశం వుంది.

ఒక ముఖ్యమంత్రిగా ఉంటూ ఇటువంటి విమర్శలను, అదీ శాసన సభలో చేయడానికి ఎంత ధైర్యం కావాలి?

‘పీవీ నరసింహారావుకు పాండిత్యం, భాషాపరిజ్ఞానంతో పాటు చైతన్యవంతమైన, కవికి అవసరమైన భావోద్వేగాలున్నాయని ఈ ఒక్క కవిత చదివితే అర్ధం అవుతుందని, బహుశా ఈ భావోద్వేగాలతోనే భూసంస్కరణలు ప్రవేశపెట్టినందుకే ముఖ్యమంత్రి పదవి కోల్పోయినట్టు అనిపిస్తుంద’ని రచయిత రాసారు.

చాలా కాలం తర్వాత, ప్రధాన మంత్రి అయిన తర్వాత పీవీకి ఈ కవిత సంగతి గుర్తుకు వచ్చినట్టుంది.

అప్పుడు అసెంబ్లీలో పనిచేస్తున్న శ్రీ కేశవరావు (కలం పేరు నగ్నముని. దిగంబర కవులలో ఒకరు)కు ఢిల్లీలోని ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం నుంచి ఫోన్ వచ్చింది.

“1972 ఆగస్టు 15 వ తేదీ అర్ధరాత్రి పీవీ గారు చదివిన కవిత కాపీ దొరుకుతుందా ?” అని పీఎం ఓ.ఎస్.డి. శ్రీ ఏ.వీ.ఆర్. కృష్ణ మూర్తి అడిగారు. నగ్నముని అసెంబ్లీ రికార్డులు అన్నీ వెతికారు. కానీ దొరకలేదు. చివరకు ఆ రోజుల్లో వచ్చే ఆంధ్ర జనత పత్రికలో ఈ కాపీ సంపాదించి పీవీకి పంపారు. ఈ విషయం నగ్నముని తనతో చెప్పినట్టు రచయిత శ్రీ కృష్ణారావు రాసారు.

(ఇంకా వుంది)

విప్లవ తపస్వి పీవీ : రచన: శ్రీ ఏ. కృష్ణారావు

 

ఒక రోజు ఢిల్లీలోని మయూర్ విహార్ లో ఎల్ ఐ సీ పాలసీ కట్టేందుకు ఈ పుస్తక రచయిత శ్రీ ఏ. కృష్ణారావు క్యూలో నిలబడి వుండగా పీవీ గారి నుంచి ఫోన్ వచ్చింది.

‘కృష్ణారావ్ నీతో పనిపడింది వస్తావా’ అంటున్నారు మాజీ ప్రధాని పీవీ.

ఆయన పనులు పూర్తిచేసుకుని, ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేసి ఆ తర్వాత మోతీలాల్ మార్గ్ లోని పీవీగారి నివాసానికి వెళ్లారు కృష్ణారావు.

ఆయన్ని చూస్తూనే పీవీ ఇలా అడిగారు, “నా వద్ద పాత పత్రికల పీ డీ ఎఫ్ కాపీలు వున్నాయి. వాటిని ఓసీఆర్ (Optical Character Recognition) చేసి టెక్స్ట్ గా మార్చి ఎడిటింగ్ చేసుకోవచ్చా.”

“నాకు తెలిసింది చెప్పాను. దానికే పీవీ ఎంతో సంతోషపడ్డారు. వెరీ గుడ్ అని మెచ్చుకున్నారు” అని గుర్తుచేసుకున్నారు కృష్ణారావు.

ఒకప్పుడు ఒంటిచేత్తో దేశాన్ని పాలించిన మనిషి. కంటిచూపుతో రాజకీయాలను శాసించిన మనిషి. అలాంటి వారు పదవి నుంచి దిగిపోయిన తర్వాత కూడా కాకితో కబురు చేస్తే చాలు, అటువంటి పనుల్లో నిష్ణాతులైన వాళ్ళు ఎగురుకుంటూ వచ్చి అడిగిన పనులు వెంటనే చేసి పెడతారు. అయినా ఆయన ఆ అవకాశాలను వాడుకోకుండా తనకు పరిచయస్తుడైన ఓ పత్రికా విలేకరి సాయం కోరారు. ఇది ఆయన వ్యక్తిత్వశోభకు గీటురాయి అని చెప్పడానికి, ఒకప్పుడు దేశానికి అయిదేళ్లపాటు ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసిన వ్యక్తితో గ్రంధ రచయితకు ఉన్న సాన్నిహిత్యాన్ని తెలపడం ద్వారా ఇందులో రాసిన విషయాలకు ఎంతటి సాధికారత ఉన్నదో ఈ సమీక్ష చదివే పాఠకులకు అవగాహన కలిగించడానికి మాత్రమే ఈ ఉదంతాన్ని మొదట్లోనే స్థాలీపులాక న్యాయంగా పేర్కొంటున్నాను. (ఇంకావుంది)

NOTE: సుమారు 225 పేజీలకు విస్తరించిన ఈ గ్రంధంలోని ఆసక్తికర విషయాలను సంక్షిప్తంగానే అయినా చదువరులకు తెలియచెప్పడం కోసం ఈ సమీక్షను చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజించి రాస్తున్నాను. దయచేసి గమనంలో పెట్టుకోగలరు. – (భండారు శ్రీనివాసరావు)

విప్లవ తపస్వి పీవీ రచన: శ్రీ ఏ. కృష్ణారావు,ప్రచురణ: శ్రీ రాఘవేంద్ర పబ్లికేషన్స్, ఫోన్: 9494875959 (HYD), 9032428516 (Vijayavada)

Kinige, & amazon For Online purchase : www.srpublications.in

PRICE: Rs. 150/-