26, నవంబర్ 2020, గురువారం

హైదరాబాదు ఇప్పుడూ, ఒకప్పుడూ – భండారు శ్రీనివాసరావు

 (Published in today's,26-11-2020, 'నమస్తే తెలంగాణ' )

ముందు ఒకప్పటి సంగతి చెప్పుకుందాం.
రేడియో మాస్కోలో నాకు ఉద్యోగం వచ్చింది. ఢిల్లీ నుంచి ఏరోఫ్లోట్ విమానంలో మాస్కో వెళ్ళాలి. దానికి ముందు ఢిల్లీ రైల్లో వెళ్ళాలి. తెల్లారి ఉదయం భార్యాపిల్లలతో సహా బయలుదేరి సికిందరాబాదు స్టేషన్ లో రైలెక్కాలి. వీడుకోలు చెప్పడానికి చుట్టపక్కాలు చాలామంది మా ఇంటికి వచ్చారు. వచ్చిన వాళ్లకు కప్పు కాఫీ ఇవ్వడం మర్యాద. కానీ కాఫీ డికాషన్ పెట్టడానికి ఇంట్లో నీళ్ళు లేవు. రోజు విడిచి రోజు నల్లా వదిలేవాళ్ళు. అదీ ఓ అరగంట సేపు. అదీ తెల్లవారుఝామున నాలుగు గంటలకు. ఆ కాసేపటి వ్యవధానంలో ఆరు కుటుంబాల వాళ్ళు నీళ్ళు పట్టుకోవాలి. మాకు తెల్లారి ప్రయాణం కాబట్టి మిగిలిన వాళ్ళు మాకు ముందు అవకాశం ఇచ్చారు. లేని పక్షంలో కాఫీ డికాషన్ వేయడానికి కూడా నీళ్ళకు కటకట. అప్పట్లో మరో సమస్య కరెంటు. ఎప్పుడు వస్తుందో ఎప్పుడు పోతుందో తెలవదు. దీనికి తోడు అధికారిక, అనధికారిక విద్యుత్ కోతలు. వోల్టేజి సమస్యలు. ఇంట్లో అన్ని లైట్లు వేస్తె, ఇంట్లోదే కాదు, వీధిలో కరెంటు స్తంభం పైన ఫ్యూజు కూడా పోతుందని చెప్పుకునే రోజులు అవి. పొద్దున్నే కరెంటు వుంటుందో ఉండదో అని కొవ్వొత్తులు కొని సిద్ధంగా పెట్టుకున్నాము, ఎందుకైనా మంచిదని. అదృష్టవశాత్తు వాటి అవసరం పడలేదనుకోండి.
మూడో రోజు మాస్కో చేరాము. అక్కడ రేడియో మాస్కోలో పనిచేసే విదేశీ ఉద్యోగుల కోసం పదమూడు అంతస్తుల భవనంలో చిట్ట చివరి అంతస్తులో మాకు అపార్ట్ మెంటు కేటాయించారు. ఇంత ఎత్తుకు నీళ్ళు వస్తాయా! రాకపోతే ఇక్కడ కూడా హైదరాబాదు నీళ్ళ కష్టాలేనా, అనుకుంటూ లోపలకు వెళ్ళాము. వెళ్ళగానే చేసిన మొదటి పని నల్లా తిప్పి చూడడం. ధారగా నీళ్ళు వచ్చాయి. ప్రతి పంపు తిప్పి చూశాము. అన్నిట్లో నీళ్ళు. ఆనందంతో కళ్ళల్లో నీళ్ళు.
ఇలాంటి పరిస్థితి హైదరాబాదులో చూడడం అసాధ్యం అనుకున్నాము ఆ రోజు.
ఇదేదో ఉత్ప్రేక్ష కోసం రాయడం లేదు. ఆ నాటి పరిస్థితులు, మంచి నీళ్ళ కష్టాలు ఈ తరానికి తెలియచెయ్యడం కోసం ఈ ప్రయత్నం.
ఇప్పుడు అలాంటి పరిస్థితి ఉందా? ఖచ్చితంగా లేదనే చెప్పాలి. ఇది కళ్ళ ముందు జరిగిన అభివృద్ధి. కానీ కనబడదు.
ఎందుకో చెబుతాను. ఇంట్లో పిల్లాడు పెరుగుతూ ఉంటాడు. కాలం గడిచిన కొద్దీ కొద్దోగొప్పో వళ్ళు చేస్తాడు. సహజం. అది రోజూ చూసేవారికి కనబడదు. ఎప్పుడో ఒక చుట్టం దిగబడతాడు. పిల్లాడ్ని చూసి ‘అరె! వీడేనా వాడు. ఎప్పుడో చిన్నప్పుడు చూశాను. పీలగా ఉండేవాడు. ఇప్పుడు కాస్త కండ పట్టి ముద్దొస్తున్నాడు’ అంటాడు. నిజమేనా బాబాయ్ అంటుంది తల్లి అనుమానంతో కూడిన ఆనందంతో. అలాగే ఒక నగర వాసులకు తమ చుట్టుపక్కల జరిగే అభివృద్ధి కంటికి ఆనదు.
హైదరాబాదులో జీవితం గురించి, జీవనం గురించి బాగా మధన పడిన సందర్భం ఒకటుంది. రాష్ట్ర విభజన తర్వాత పరిస్థితులు ఎలా వుంటాయి? ఎలా మారతాయి? నేను చెప్పేది వేరే ప్రాంతాలనుంచి వచ్చి నగరంలో స్థిర పడిన వారి భయసందేహాలు గురించి కాదు. ఇక్కడే పుట్టి పెరిగిన తెలంగాణా వాసుల సంగతి.
తెలంగాణా రాష్ట్రం ఎదుర్కోబోయే బాలారిష్టాలు గురించి అనేకమంది ఆర్ధిక నిపుణులు అనేక అనుమానాలు వ్యక్తం చేసారు. నవజాత రాష్ట్రంలో, ‘కారు’ చీకట్లు కమ్ముకుంటాయన్నారు. విద్యుత్ కొరతతో పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ రంగం ఇక్కట్లపాలవుతుందన్నారు. హైదరాబాదులో వున్న ప్రముఖ కంప్యూటర్ సంస్థలు బిచాణా ఎత్తేసి బెంగుళూరో, మరో వూరో తరలి వెడతాయని జోస్యం చెప్పారు.
అసలు అన్నింటికీ మించి మరో భయం పెట్టారు. హైదరాబాదులో ఏళ్ళతరబడి నివాసం వుంటున్న సీమాంధ్ర ప్రజానీకం దిక్కుతోచని స్తితిలో, బిక్కుబిక్కుమంటూ అభద్రతాభావంతో రోజులు లెక్కించే పరిస్తితి ఏర్పడగలదని లెక్కలు వేసారు.
ఇలా లేనిపోని అనేక అనుమానాలతోనే రోజులు గడిచాయి. నెలలు గడిచాయి. ఆరేళ్ల పైచిలుకు కాలం గతంలో కలిసిపోయింది. కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ అనుమానాలు పటాపంచలు అయ్యాయి. సందేహాలు తొలగిపోయాయి. అభద్రతాభావం అంతరించింది. అల్లర్లు, ఆందోళనలు కనుమరుగయ్యాయి. మొన్నీమధ్య కరోనా కర్ఫ్యూ అనే మాట వినబడింది కానీ గతంలో బాగా అలవాటయిన ఈ పదాన్ని నగర పౌరులు దాదాపు మరిచే పోయారు. రవాణా సదుపాయాలు మెరుగు పడ్డాయి. నలుమూలల్నీ కలుపుతూ మెట్రో రైళ్లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. లింకు రోడ్లు, ఫ్లై ఓవర్లు, కాలి వంతెనల నిర్మాణంతో ట్రాఫిక్ ఇబ్బందులు అదుపులోకి వచ్చాయి.
వీటితో పూర్తిగా సమస్యలు మటుమాయం అయిపోతాయా అంటే సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అభివృద్ధి వేగాన్ని మించి పౌర అవసరాలు త్వరితగతిన పెరిగిపోతూ ఉండడమే దీనికి కారణం.
నేను వుండేది అద్దె ఇల్లు కాబట్టి, మారాల్సిన అవసరం పడ్డప్పుడల్లా నగరంలో అనేక ప్రదేశాల్లో, ప్రాంతాల్లో నివసించే అదృష్టం పట్టింది. అన్ని చోట్లా పౌర సదుపాయాలు అద్భుతంగా వున్నాయి అని చెప్పను కానీ, మునుపటితో పోల్చుకుంటే వంద రెట్లు మెరుగు. మంచి నీళ్ళ కష్టాలు చాలావరకు తీరాయి. ఇబ్బందులు ఉండొచ్చు కానీ కటకటలు లేవు. రోజు విడిచి రోజు మంచినీళ్ళు కాకుండా ప్రతిరోజూ నల్లాలలో నీళ్ళు వదులుతున్నారు. ఏటా మేముంటున్న ఎల్లారెడ్డి గూడా అపార్ట్మెంటులో నీళ్ళ ట్యాంకులు కొనేవాళ్ళు. ఈ ఏడాది వేసవిలో ఆ అవసరం పడలేదు. బోరు బావిలో సమృద్ధిగా నీళ్ళు వచ్చాయి. ఎక్కడో కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు కడితే ఇక్కడ హైదరాబాదులో భూగర్భ జలాల మట్టం పెరిగిందని ఒకాయన ఫేస్ బుక్ లో పోస్టు పెట్టాడు. ప్రధానమైన రహదారులు, కాలనీ రోడ్లు బాగుపడ్డాయి. ఇక కరెంటు సంగతి చెప్పక్కర లేదు. అప్పుడెప్పుడో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడ్డ నాటి నుంచీ ఉన్న పరిస్థితులతో పోల్చుకున్నాకూడా ఇప్పుడు రాజధాని నగరంలో విద్యుత్ సరఫరా గణనీయంగా మెరుగుపడింది. కరెంటు కోతలనేవి గతకాలపు ముచ్చటగా మారాయి. ఓల్టేజి సమస్యలు బాగా తగ్గిపోయాయి. గత అయిదారేళ్ళలో వచ్చిన అద్భుతమైన మార్పు ఇది.
తెలంగాణా రాష్ట్రం ఏర్పడ్డ తొలి రోజుల్లో మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కి సమాచార సలహాదారుడు, ఆర్ధిక వ్యవహారాల నిపుణుడు అయిన సంజయ్ బారు వరాలమూట లాంటి ఒక మాట అన్నారు.
నిజానికి ఈ బారు గారు ప్రత్యేక తెలంగాణాకు బద్ధ వ్యతిరేకి. కరడుగట్టిన సమైక్యవాది. ఈ విషయంలో తన అభిప్రాయాన్ని ఆయన ఏనాడూ దాచుకోలేదు. అలాటి సంజయ్ బారు తెలంగాణా కల సాకారం అయిన ఏడాది తరువాత అన్నమాట ఇది. నిజానికి ఒక వ్యాసంలో అక్షరాలా రాసిన మాట ఇది.
‘డెక్కన్ హైదరాబాదు గురించి నేను భయపడ్డది ఏమీ జరగలేదు. ఇక్కడివారికి అరమరికలు తెలియవు, ఆదరించి అక్కున చేర్చుకునే తత్వం ఇక్కడివారి సొంతం. అన్నింటికీ మించి ఈ నగరానికి వున్న ప్రత్యేక ఆకర్షణ, శోభ, సౌందర్యం ఇవేవీ చెరిగిపోలేదు. (తెలంగాణా ఏర్పడ్డ తరువాత) ఇవన్నీ చరిత్ర పుటల్లో చేరిపోతాయేమో అని నేను భయపడ్డాను. కానీ నా సందేహాలన్నీ పటాపంచలయ్యాయి' అని ఒక ఆంగ్ల జాతీయ దినపత్రికకు రాసిన వ్యాసంలో పేర్కొన్నారు.
సమైక్యవాద భావజాలం కలిగిన ఒక ప్రముఖ వ్యక్తి నుంచి ఇటువంటి కితాబు అంటే, హైదరాబాదు నగరం అందరికీ నివాసయోగ్యం అనే యోగ్యతాపత్రం అన్నమాట.

తోకటపా: ఆకస్మికంగా ప్రపంచాన్ని కమ్మేసిన కరోనా కారణంగా అన్ని రాష్ట్రాల్లో మాదిరిగానే అభివృద్ధి కార్యక్రమాల అమలుకు కొంత అంతరాయం కలిగిన మాట వాస్తవం. అలాగే, గత వందేళ్ళలో కనీవినీ ఎరుగని వర్షాల వల్ల నగర జీవనం అస్తవ్యస్తం అయింది. రహదారులు దెబ్బతిన్నాయి. అనేక కాలనీల్లో ప్రజలు ఇబ్బందులు పడ్డారు. ఈ స్థాయిలో సంభవించిన ప్రకృతి వైపరీత్యాలను ఎదుర్కోవడం, వాటివల్ల కలిగిన కష్టనష్టాలను పూర్తిగా పూడ్చుకోవడం ఎవరివల్లా కానిపని.




24, నవంబర్ 2020, మంగళవారం

వెస్ట్ బెంగాల్ లో బీజేపీ వ్యూహం

 మోడీ షా ద్వయం నాయకత్వంలోని బీజేపీ ఏ ఎన్నికను అయినా ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకుంటుంది. అది పంచాయతీ ఎన్నిక కావచ్చు, పార్లమెంటు ఎన్నికలు కావచ్చు.  ఈ నాయకత్వానికి ఒక గమ్యం వుంది. దాన్ని చేరుకోవడానికి వీలైన మార్గాలను నిరంతరం అన్వేషిస్తూనే వుంటుంది. లక్ష్య సాధన అనేదే ప్రధానం. మిగిలినవి అన్నీ అనుకున్నది సాధించడానికి ఎన్నుకునే మార్గాలే. ఇందుకు ఆ పార్టీ తొందర పడదు. నిదానంగానే అయినా సరే ధ్యేయాన్ని నెరవేర్చుకోవడమే ముఖ్యం. ఇప్పటికిప్పుడు అధికారాన్ని సొంతం చేసుకోవాలనే ఆత్రుత లేదు. అలా అని వచ్చేనాటికే అధికారం చేతికి వస్తుందిలే అని కాడి కింద పారేసి దిక్కులు చూసే వ్యవహారం కాదు.

ఇలాంటి బహుముఖ వ్యూహాలతో సాగే పార్టీకి ఎప్పుడో ఒకప్పుడు విజయం సిద్ధించక మానదు. దాన్ని సుస్తిరం చేసుకోవడం మరో దశ.

ఏ రాజకీయ పార్టీకి అయినా గెలుపును మించిన ఆనందం వుండదు. అదో టానిక్కు లాంటిది.

నిరుడు వెస్ట్ బెంగాల్ లోకసభ ఎన్నికల్లో బీజేపీకి ఈ టానిక్ లభించింది. కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో మొత్తం నలభయ్ రెండు స్థానాల్లో పద్దెనిమిది గెలుచుకుని విజయబావుటా ఎగురవేసింది.  

అయితే మరో ఆరు నెలల్లో జరిగే అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో  ఇలాంటి విజయం సాధ్యమవుతుందా! పోటీ తృణమూల్ కాంగ్రెస్ తో. బెంగాల్ ని కంచుకోట చేసుకుని రికార్డు కాలం పాలించిన కమ్యూనిస్తులనే మమత దీదీ పక్కకు నెట్టేసింది. ఇక అక్కడ జరిగేది కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న బీజేపీ, రాష్ట్రంలో అధికారంలో వున్న తృణమూల్ కాంగ్రెస్ మధ్య పోటీ. మిగిలిన పార్టీలు ఏవీ ప్రభావం చూపగల పరిస్థితిలో లేవు.

నిరుడు సాధించిన విజయోత్సాహంతో ఉన్న బీజేపీ ఈ సారి అన్ని అవకాశాలను వాడుకుంటుంది. రాష్ట్రంలో ఒక్క పోలింగు బూతును కూడా వదిలిపెట్టవద్దని ఇటీవలే ఆ పార్టీ నాయకులు కార్యకర్తలకు దిశానిర్దేసం చేసారు. అలా అని తృణమూల్ ప్రభావాన్ని కానీ రాష్ట్రంపై ఆ పార్టీకి వున్న పట్టును కానీ తక్కువ అంచనా వేయడానికి వీల్లేదు. అసెంబ్లీ ఎన్నికలు కాబట్టి స్థానిక అంశాలకు ప్రాధాన్యత వుంటుంది. అమిత్ షా ఈ రాష్ట్రంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు, రాజకీయంగా కూడా బీజేపీకి బెంగాల్ లో పాగా వేయడం కీలకం. కాబట్టి సమస్త  శక్తి యుక్తులను, రాజకీయ ఎత్తుగడలను, పట్టు విడుపులను ఉపయోగిస్తుంది. రెండు ప్రధానమైన వామపక్ష వ్యతిరేక పార్టీలు నువ్వా నేనా అనే రీతిలో పోటీ పడడం వల్ల ఓట్లు చీలి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలకు కొంత ప్రయోజనం కలగొచ్చని భావించే వాళ్ళు కూడా వున్నారు. కానీ ఇది వాస్తవం కాకపోవచ్చు.   

పొతే, కాంగ్రెస్. ఒకప్పుడు ఈ పార్టీకి చెందిన అగ్రనాయకులు చాలామంది కాంగ్రెస్ వారే. ప్రణబ్ ముఖర్జీ లాంటి వాళ్ళు రాష్ట్రపతి కూడా కాగలిగారు. కానీ సొంత రాష్ట్రంలో ఆ పార్టీకి కార్యాలయాలు తప్పిస్తే గట్టి నాయకులు, కార్యకర్తలు లేకుండా పోయారు. జాతీయ పార్టీగా కాంగ్రెస్ అధినాయకత్వం స్వయంకృతాపరాధం ఇది. స్థానిక నాయకత్వాలను ఎదగనీయకుండా చేయడం వల్ల అనేక రాష్ట్రాల్లో కాంగ్రెస్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రాంతీయ పార్టీలు పుట్టుకు వచ్చాయి.  అవి బలపడ్డాయి కానీ కాంగ్రెస్ నీరసించి పోయింది.

ఇప్పుడు జాతీయ స్థాయిలో చక్రం తిప్పుతున్న బీజేపీ కూడా కాంగ్రెస్ అనుభవాన్ని గుర్తు పెట్టుకుంటే మంచిది.

21, నవంబర్ 2020, శనివారం

బతికే వున్నాను

 

21-11-2020 నాటికి, అంటే నేటికి,  భండారు శ్రీనివాసరావు అనే వ్యక్తి బతికి వున్నట్టు మా కళ్ళారా చూశాము అని స్టేట్ బ్యాంక్ వాళ్ళు ఎక్కువ శ్రమ పెట్టకుండా, ఇబ్బంది పెట్టకుండా ఓ సర్టిఫికేట్ ఇచ్చారివాళ.



మా ఇంటికి ఓ కిలోమీటరు దూరంలో కాబోలు స్టేట్ బ్యాంక్ బ్రాంచ్ వుంది. శనివారం ఎప్పుడు తెరుస్తారో ఎప్పుడు మూస్తారో అని అనుమాన పడుతూనే బ్యాంకు వైపు అడుగులు వేసాను. మా ఆయన ఇన్నాల్టికి అడుగులు వేసాడు అని సంబరపడి  అరిసెలు వండి పెట్టేదేమో,  మా ఆవిడ బతికి ఉన్నట్టయితే.  ప్రధాన మంత్రి మోడీ కరోనా వున్నది జాగ్రత్త! ఇంటిపట్టునే మూతి మూసుకు వుండండి అని గత మార్చిలో హుకుం జారీ చేసినప్పటినుంచి బుద్దిగా ఇంట్లోనే పడి ఉంటున్నాను.

స్టేట్ బ్యాంక్  బ్రాంచ్ కార్పొరేట్ తరహాలో తీర్చి దిద్ది వుంది. ఫ్రంట్ డెస్క్ లో ఓ అమ్మాయి కూర్చుని వచ్చిన వాళ్ళను కనుక్కుంటూ వుంది. నాది జీవన్  ప్రమాణ్ అని చెప్పగానే రెండో నెంబరు కౌంటరు చూపించింది. అప్పటికే  అక్కడ నాలాంటి వాళ్ళు ఒకరిద్దరు వున్నారు. కరోనా కాలం అని గుర్తుకు వచ్చి కాసేపు ఎడంగానే నిల్చున్నాను. కౌంటర్ లోని వ్యక్తి తలెత్తి నా వైపు చూసి ఆధార్ జిరాక్స్ తెచ్చారా లేకపోతే అదిగో ఆ గదిలో వుంది వెళ్లి తెచ్చుకోండి అన్నాడు. వెడితే నోట్ల కట్తల వెనుక ఒక నగదు అధికారి, దీక్షగా డబ్బు కట్టలు లెక్కపెట్టే పనిలో వున్నాడు. అంత సొమ్ము వున్న చోట మసలడం క్షేమం కాదనుకుని గుమ్మం బయటే ఆగిపోయాను. ఈలోగా రెండో నెంబరు కౌంటరులో ఉద్యోగి ఓ నాలుగో తరగతి అధికారిని పిలిచి నా పనిచేసిపెట్టమని గొంతెత్తి మరీ చెప్పాడు. కానీ అతగాడు మాత్రం తన తీరిక సమయంలోనే, అంటే తోటి సిబ్బందితో ముచ్చట్లు  చెప్పడం, తేనీరు  సేవించడం వంటి  పనులు తీరిగ్గా కానిచ్చిన తరవాతనే నా పని చేసిపెట్టాడు. అయినా షరామామూలుగా థాంక్స్ చెప్పి మళ్ళీ రెండో నెంబరు వద్దకు వచ్చాను. ఈసారి అతడు ఓ ఫారం ఇచ్చి పూర్తి చేసుకుని రమ్మన్నాడు. నామినీగా నా భార్య పుట్టిన తేదీని  ధ్రువపత్రంతో  పూరించాల్సిన ఖాళీని డాష్ డాష్ లతో నింపి మళ్ళీ పెళ్లి చేసుకోలేదు అని సెల్ఫ్ సర్టి ఫై చేసి ఇవ్వాల్సిన చోట ఇచ్చాను. అతడు నా వేలి ముద్రలు తీసుకుని LIFE CERTIFICATE నా చేతిలో పెట్టాడు.

వయసు మళ్ళిన పెన్షనర్లతో  ఓపికగా డీల్ చేస్తున్న ఆ కుర్రాడి పేరు తెలుసుకుని,  థాంక్స్  త్రినాద్ అని చెప్పి వచ్చేశాను.

ఏమైతేనేం , నా ఖాతా వున్న స్టేట్ బ్యాంక్ కోటీ దాకా వెళ్ళాల్సిన అవసరం లేకుండా ఈ ఏడాది పని పూర్తి అయింది.        

20, నవంబర్ 2020, శుక్రవారం

మొదటి సంబంధం పెళ్లి – భండారు శ్రీనివాసరావు

 మితృలు మురళీకృష్ణ గారు తమ పెళ్లి చూపుల వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఒక పోస్టు పెట్టారు.

ఆయనకూ, వారి శ్రీమతికీ అవే మొదటి పెళ్లి చూపులు కనుక వార్షికోత్సవం చేసుకునే భాగ్యం వారికి దక్కింది. ఇన్నేళ్ళుగా దక్కుతూ వచ్చింది. చాలామంది విషయంలో ఇది పేరాశే! ఎందుకంటే బోలెడు చూపులు చూస్తేనే కాని ఓ పెళ్లి కాదు.
మురళీకృష్ణ గారికి 1983 నవంబరు ఇరవైన ఆ మొదటి పెళ్లి చూపులు జరిగితే, ఎన్నికయిన మూడునెలల పిదప అమెరికా అధ్యక్షుని పదవీస్వీకారం మాదిరిగా, తమ పెళ్లి మాత్రం అయిదారు నెలల తర్వాత 1984 మే నెల 5 వ తేదీన జరిగిందని రాసుకొచ్చారు. ఆ దంపతులు అదృష్టవంతులు. ఇలా పెళ్లి చూపులకీ, పెళ్ళికీ వార్షికోత్సవాలు చేసుకుని పెద్దల ఆశీర్వచనాలు, పిన్నల శుభాకాంక్షలు ఏటా అందుకునే అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకున్నారు.
ఇది చదివి ఆనందించి అభినందిస్తే పోయేది. ఉన్నవాడిని ఊరుకోక మాది పెళ్లి చూపులు లేని పెళ్లి అని కామెంటు పెట్టాను. అదేమిటి? అన్నారాయన మర్యాదగా. పెళ్ళికాని పెళ్లి కూడా అని రెట్టించాను. అదెలా, కమ్యూనిస్టు పెళ్ళా అన్నారాయన ఒకింత సందేహంతో.
‘కళ్ళనీళ్ళ పెళ్లి’ అన్నాను
మళ్ళీ ఇదేమి పితలాటకం ఆయన అనకముందే అదెలాగో చెప్పేశాను.
గతంలో చెప్పిందే. మురళీకృష్ణ గారిలాగా అది చదవని వారికోసం కూడా.
అదే ఇది :

1971 డిసెంబరు 15 వ తేదీ రాత్రి మద్రాసు నుంచి అంబాసిడర్ కారులో తిరుపతి ప్రయాణం. దారిలో భోరున వాన. అట్లా ఇట్లా కాదు, ఉరుములు, మెరుపులు, పిడుగులు. మధ్యమధ్యలో ఆగుతూ తెల్లారేలోపునే తిరుమల చేరాము. ఎస్వీ కాటేజీలో పైన గదులు తీసుకున్నాము. పురోహితుడు ఎలా దొరికాడో తెలవదు. మా ఆవిడ పిన్ని వసుంధర కొన్న నీలం రంగు ఫారెన్ నైలెక్స్ చీరె పెళ్లి చీరె. నేను ధోవతి కట్టుకున్నానో, ప్యాంటు షర్టు తో పెళ్లి చేసుకున్నానో గుర్తు రావడం లేదు. ఎందుకంటే సందర్భం, సన్నివేశం అలాంటివి. తొమ్మిదీ పది గంటల నడుమ పెళ్లి జరిగిపోయింది. ఫోటోలు లేవు, వీడియోలు ఎట్లాగో లేవు. వెంటనే వెళ్లి బాలాజీ దర్శనం చేసుకున్నాము. ఇప్పట్లోలా క్యూ లైన్లు లేవు. కొండ దిగి వచ్చి భోజనం చేసి వచ్చిన కారులోనే మళ్ళీ మద్రాసు వెళ్ళాము. మా ఆవిడ స్నేహితులు టీ నగర్ హోటల్లో విందు ఇచ్చారు. అటునుంచి మా మామగారి వద్దకు వెళ్లాం. కూతుర్ని చూసి కళ్ళ నీళ్ళు పెట్టుకున్నాడు. “నీకు ఏం తక్కువ చేస్తానని అనుకుని ఇలా పెళ్లి చేసుకున్నావ"ని మా ఆవిడను అడిగారు. కన్నీళ్ళే జవాబు.

రిజర్వేషన్ల గొడవ లేని రోజులు. అంచేత 16 వ తేదీ రాత్రి బయలుదేరి రైల్లో మర్నాడు ఉదయం బెజవాడ చేరుకున్నాము. మా పెద్దన్నయ్య ఇంటికి వెళ్ళాము. మా అమ్మగారు కూడా అక్కడే వుంది. మమ్మల్ని చూసి కళ్ళ నీళ్ళు పెట్టుకుంది. కాళ్ళకు దణ్ణం పెట్టగానే దగ్గరకు తీసుకుని మనసారా ఆశీర్వదించింది.
పెళ్లోద్దు పెళ్ళాం కావాలి’ అనే నా మొండి పట్టుదల ఫలితం మా పెళ్లి. ఇరువైపుల పెద్దల చేత కళ్ళనీళ్ళు పెట్టించింది కూడా. బహుశా అదే ఆఖరిసారి కావచ్చు.
మా పెళ్ళికి పెద్దల ఆమోదం లభించింది అన్న సంతోషంలో ఆంధ్రజ్యోతి ఆఫీసుకు వెళ్లి ఎడిటర్ నార్ల వెంకటేశ్వరరావు గారిని కలుసుకుని మా పెళ్లి వృత్తాంతం తెలియచేశాము. ఆయన మా ఇద్దర్నీ మెచ్చుకోలుగా చూస్తూ, ‘రోజూ ఎన్నో ఆదర్శాలు వల్లె వేస్తుంటాము. నువ్వు చేసి చూపించావు. వెళ్ళండి. హాయిగా కాపురం చేసుకోండి. మళ్ళీ వచ్చి ఉద్యోగంలో చేరుతున్నాను, అని చెప్పేవరకు నీకు సెలవు ఇస్తున్నాను. ఇదే మీకు నా పెళ్లి కానుక’ అన్నారాయన.


వాసికెక్కిన వేణుగోపాల్

 “మీది కంభంపాడు కదా!”

చాలా ఏళ్ళ క్రితం  హైదరాబాదులోని ఆర్టీసీ  కళ్యాణమండపం దగ్గర ఉన్న  10 టీవీ స్టూడియోలో ఉదయం డిబేట్ అయిన తర్వాత లిఫ్ట్ వైపు వెడుతుంటే వినపడ్డ పలకరింపు.

పక్కకు తిరిగి చూస్తే నవ్వు మొహంతో కనపడ్డాడు వేణుగోపాల్.

“నా పేరు వాసిరెడ్డి వేణుగోపాల్” అని  పరిచయం చేసుకున్నాడు.

జర్నలిస్టు వేణుగోపాల్ గురించి గొప్ప విషయాలు చాలా విన్నాను కానీ ఎలా ఉంటాడో తెలియదు. అంతటి మనిషిలో ఈ నమ్రత ఏమిటి?

“మీకెలా తెలుసు మాది కంభంపాడు అని?”

నా ప్రశ్నకు ఆయన భళ్ళున నవ్వాడు.

”అదంతా ఓ కధ మరోసారి చెబుతా” అన్నాడు.

మా ఊరు ప్రస్తావన తేగానే నేనే అడిగి ఆయన నెంబరు తీసుకున్నాను.

తర్వాత మళ్ళీ కలిసింది లేదు, ఏదో అప్పుడప్పుడూ ఫోన్లో పలకరింపులు తప్ప.

అలా అలా కాలం గడిచి పోతుండగా మళ్ళీ వేణుగోపాల్ తారసపడ్డాడు. ఈసారి బయట కాదు, ఫేస్ బుక్ లో. అదీ ఓ చేతిలో రోలు, మరో చేతిలో రోకలి పట్టుకుని. వేణు విశ్వరూపాన్ని ఆయన రాతల్లో చూశాను.

ఇంత గొప్పవాడు మా ఊరు గురించి ప్రస్తావించాడు అదేదో తెలుసుకోవాలని మళ్ళీ  నేనే ఫోన్ చేశాను. అప్పుడు తెలిసింది ఆయన కూడా చిన్నప్పుడు కొంత కాలం మా ఊరు కంభంపాడులో గడిపాడని. ఆ వివరాలన్నీ వారి సోదరి వాసిరెడ్డి పద్మగారు ఓ ఉదయం టీవీ చర్చల్లో కనబడి, నా ఆహ్వానం మేరకు మా ఇంటికి వచ్చి మా ఆవిడ ఇచ్చిన కాఫీ తాగుతూ చెప్పారు. వారి అమ్మగారితో కూడా ఫోనులో మాట్లాడించారు.  

ఇక అప్పటినుంచీ ఆయన గురించి తెలుసుకోవడం నా వ్యాపకం అయిపోయింది. ఇదంత పెద్ద కష్టం అనిపించలేదు. ఫేస్  బుక్ లో ఆయన పోస్టింగులు చదివితే చాలు ఏరోజుకారోజు ఆయన దినవారీ వ్యవహారాలన్నీ తెలిసిపోతాయి. ఎక్కడ ఉన్నదీ, ఏం చేస్తున్నదీ ఏ ఊరు ఎప్పుడు వెళ్ళింది, ఏ గుడి వెనక ఏ చరిత్ర వుంది అన్నీ సవివరంగా రాసేవారు. ఏదీ దాచుకునే బాపతు మనిషికాదు. ఏదీ గోప్యం కాదు. అన్నీ బహిరంగమే. అన్నీ బాహటమే. ఇలాంటి మనుషులు కూడా ఉంటారా అనిపించేంతగా వుండేది వాసిరెడ్డి వేణుగోపాల్ రాతల తీరు.

కుక్కలంటే ఇష్టం. మొక్కలంటే ఇష్టం. చుట్టుపక్కల వుండే పిల్లలంటే ఇష్టం. వాళ్ళలో  ఒకడై ఆటలాడడం ఇష్టం.

పుస్తకాలంటే ప్రాణం. చదవడం ఇష్టం. చదివింది రాయడం ఇష్టం. రాయడంలో తృప్తిని ఆసాంతం ఆస్వాదించడం ఇష్టం.

ఇన్ని ఇష్టాలు వున్న మనిషి కాబట్టే అందరికీ ఇష్టుడు అయ్యాడు. రోలూ రోకలితో ఫేస్ బుక్ లో చెలరేగిపోయాడు. రోటి పచ్చడి అనేది ఆయన ఇంటి పేరుగా మారేంత స్థాయిలో వాటికి ప్రాచుర్యం కల్పించాడు. ఇదేమంత మామూలు విషయం కాదు. ఒకరకంగా వాటికి బ్రాండ్ ఇమేజ్ తీసుకువచ్చాడు.

వేణుగోపాల్ జర్నలిస్టు అనేవాడికి  ఎడమ కాలి దురద వుండాలని చెప్పేవాడు. తనకు ఆ దురద పుష్కలంగా వుందని నిరూపిస్తూ,  చేసిన ప్రతి ఉద్యోగాన్ని ప్రత్యామ్నాయం చూసుకోకుండానే ఎడమ కాలితో తన్నేసేవాడు. ఇలా ఎన్ని ఉద్యోగాలు ఆయన పాదతాడనానికి గురయ్యాయో నాకైతే లెక్క తెలియదు.

పుస్తకాలమీద ఉన్న పిచ్చిఆపేక్షతో సొంతంగా వాసిరెడ్డి పబ్లికేషన్స్ పెట్టి, వ్యాపార సులువులు తెలియక  రెండు చేతులూ  మోచేతుల దాకా కాల్చుకున్నాడు. కానీ నో రిగ్రెట్స్. ఇష్టంతో చేసే పనిలో కష్టం ఎదురైనా పరవాలేదనే తత్వం.

అలాంటి మనిషిని ఓ జబ్బు వశపరచుకుంది. అలాంటి మనిషిని ఆ జబ్బు కుంగతీసింది. తీశానని అనుకుంది. కానీ వేణు అట్లాంటి ఇట్లాంటి మనిషి కాదని, దానికీ తెలిసివచ్చింది. వేణుని వెంటబెట్టుకుని వెళ్ళడానికి నెలల తరబడి శ్రమించింది. దాని పోరాటం చూసి దయాళువు అయిన వేణు గోపాలే చివరికి లొంగిపోయాడు.

పరిచయం ఉన్న వ్యక్తుల్నీ, ఆయనంటే పడిచచ్చే స్నేహితుల్నీ, ఆడుకున్న పిల్లల్నీ, దాచుకున్న పుస్తకాల్నీ, పెంచుకున్న కుక్కల్నీ, మొక్కల్నీ అందరినీ, అన్నింటినీ బాజాప్తాగా ఒదిలేసి , తన అలవాటు ప్రకారం ఈ లోకాన్ని ఎడంకాలితో తన్నేసి వెళ్ళిపోయాడు వాసిరెడ్డి వేణుగోపాల్.  

ఆ కుక్కల, మొక్కల కన్నీరు తుడిచేది ఎవరు?


(వాసిరెడ్డి  వేణుగోపాల్ సంస్మరణ సంచిక కోసం)

18, నవంబర్ 2020, బుధవారం

కాంగ్రెస్ కోలుకుంటుందా ? - భండారు శ్రీనివాసరావు

 ఈ అంశంపై 10 టీవీ వాళ్ళు ఇంటికి వచ్చి కొన్ని ప్రశ్నలు అడిగి జవాబులు రికార్డు చేసుకుని వెళ్ళారు. భస్మాసుర హస్తం అనే శీర్షికతో ఈ సాయంత్రం ప్రసారం చేసిన వైడ్ యాంగిల్ కార్యక్రమంలో దాన్ని ప్రసారం చేశారని ఓ మిత్రుడు ఫోన్ చేసి చెప్పారు. ఆ ఫోటో క్లిప్పింగ్ పంపారు. రికార్డు చేసిన అభిప్రాయంలో ఎంత టెలికాస్ట్ చేసారో తెలియదు. ఇలా రికార్డు చేసినవన్నీ ప్రసారం చేయాలని రూలేమీ లేదు కూడా.



పోతే నాకు గుర్తు ఉన్నంత వరకు వాళ్ళ ప్రశ్నలకు  నా జవాబులు:

“కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఒక స్థాయిలో ఆల్టర్ నేటివ్ పాలిటిక్స్ మీద ఆధారపడడం మొదలయింది. ‘ఈసారి మనల్ని కాదని వేరే పార్టీని ఎన్నుకున్నారు. వచ్చేసారి ప్రజలకు మనమే  ప్రత్యామ్నాయం అనే ధోరణి’ అన్నమాట. రెండే రెండు పార్టీల వ్యవస్థ వున్నప్పుడు ఈ లెక్క సరి కావడానికి అవకాశం వుండేదేమో. బహుళ పార్టీల వ్యవస్థ ఆవిర్భావం తరవాత ఈ లెక్క తప్పుతూ వచ్చింది. మరోపక్క దేశంలో  ప్రాంతీయ పార్టీల ప్రాభవం పెరుగుతున్న విషయాన్ని కూడా కాంగ్రెస్ పార్టీ వాళ్ళు లెక్కపెట్టలేదు. తమిళనాడులో పరిస్థితి చూసిన తర్వాత అయినా  దిద్దుబాటు చర్యలు తీసుకుని వుంటే ఎలా ఉండేదో. అప్పుడెప్పుడో పార్టీకి  స్వర్ణ యుగం నడిచిన కాలంలో అక్కడ కట్టుకున్న పార్టీ ప్రధాన  కార్యాలయం తప్పిస్తే , పార్టీకి చెప్పుకోతగ్గ  నాయకులు కానీ, కార్యకర్తలు  కానీ వున్నారా అంటే అంటే చప్పున జవాబు చెప్పలేని పరిస్థితి”

 

“జాతీయ స్థాయిలో కూడా పార్టీది అదే స్థితి. రాహుల్ వయసులో చిన్నవాడు. భార్యా పిల్లల బాధ్యత కూడా లేనివాడు. పూర్తి సమయాన్ని పార్టీకి కేటాయించగలిగిన  వెసులుబాటు  వున్నవాడు.  రాజకీయంగా మోడీని ఎదుర్కోవడానికి అన్ని అర్హతలు హంగులు రాహుల్  గాంధీకి, ఆయన పార్టీకి  వున్నాయి. అనుభవం అందామా మోడీ కంటే ముందునుంచే, సుదీర్ఘ చరిత్ర కలిగిన కలిగిన  ఒక జాతీయ  పార్టీకి నాయకత్వం వహిస్తూవస్తున్నవాడు. పార్టీలో ఆయన మాటకు ఎదురు చెప్పేవారు లేరు. అయినాసరే, పార్టీకి అత్యున్నత నేతగా ఆయన కొనసాగిన కాలంలో ఏ ఒక్క ఎన్నికలో కూడా కాంగ్రెస్ పార్టీ గణనీయమైన విజయాన్ని సాధించలేకపోయింది. కొన్ని రాష్ట్రాలలో పై చేయి అనిపించుకున్నా, బీజేపీ రాజకీయ చతురంగపు ఎత్తుగడల్లో అధికారంతో పాటు సమర్ధులైన  నాయకులను కూడా ఆ రాష్ట్రాల్లో  కోల్పోయింది. ఒకానొక సమయంలో ప్రధాని అయ్యే అవకాశాన్ని కూడా రాహుల్, తన తల్లి సోనియా మాదిరిగానే వదులుకున్నాడు. నేటి రాజకీయ ప్రమాణాలతో పోలిస్తే  నిజానికి ఇది ఎంతో పెద్ద త్యాగం. మామూలు విషయం కాదు. దేశ ప్రధానిగా కొద్ది రోజులు వున్నా చాలు అని ఆశ పడే రాజకీయ నాయకులకు  కొదవ లేని దేశం మనది. అంత త్యాగనిరతిని ప్రదర్శించి కూడా ఆ విషయం ప్రజల గుండెలకు తాకేలా చేయడంలో పూర్తిగా విఫలం అయ్యారు.

“కాంగ్రెస్  పార్టీకి  చాలా రాష్ట్రాలలో పటిష్టమైన స్థానిక నాయకత్వం వుంది. కానీ ఆ నాయకులు మరింత బలపడితే తమకు ఇబ్బంది అని భావించే  వృద్ధ నాయకుల మాటకే  ఆ పార్టీలో పెద్దపీట. దాని ఫలితమే ఈనాటి దుస్థితి.

“ఇక తెలుగు రాష్ట్రాలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ మరింత దిగజారిపోవడం అనేది  కేవలం స్వయంకృతాపరాధమే. దేశమంతా పార్టీ తుడిచిపెట్టుకుని పోయిన రోజుల్లో కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక ప్రజలు ఆ పార్టీని అక్కున చేర్చుకుని అందలం ఎక్కించారు. అలాంటి రాష్ట్రాలలో కూడా పార్టీ ఉనికి ప్రశ్నార్ధకం కావడం చేజేతులా చేసుకున్నదే.

“తెలంగాణా ఇచ్చింది సోనియా నాయకత్వంలోని కాంగ్రెస్ అయినప్పటికీ అది ఇచ్చిన తీరును తెలంగాణా ప్రజలు జీర్ణించుకోలేకపోయారు. ఉదాహరణ చెప్పాలంటే ఒక పిల్లవాడు తల్లిని చాక్ లెట్ కొనిపెట్టమంటాడు. తల్లికి అదేమంత పెద్ద విషయం కాదు, పిల్లవాడు అడిగింది కూడా కొండమీది కోతిని కాదు. అయినా పిల్లవాడు పొర్లిపొర్లి ఏడ్చినదాకా ఆగి, ఆ తల్లి  అప్పుడు కొనిపెట్టిందనుకోండి, ఆ పిల్లాడు కూడా నేను అడిగితే  కొనలేదు, గుక్కపట్టి ఏడిస్తే కొనిచ్చింది అనే అభిప్రాయంలోనే ఉంటాడు. అదే జరిగింది.  ఇచ్చిన వరదాన  ఫలం తెలంగాణాలో లభించలేదు. అటు ఆంధ్రా ప్రాంతంలోని  ప్రజలు, కాంగ్రెస్ రాష్ట్రాన్ని నిలువునా చీల్చింది అనే ఆగ్రహంతో ఆ పార్టీని నామరూపాలు లేకుండా చేశారు. చివరికి  ఉభయ భ్రష్టత్వం అనే సామెత నిజమైంది”

“అయితే ఇంతటితో కాంగ్రెస్ పరిస్థితి అయిపోయింది అనే నిర్ధారణకు రానక్కర లేదు. పార్టీలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని పునరుద్ధరించి, యువరక్తంతో పార్టీని నింపి, ప్రజల సమస్యలను పట్టించుకుంటూ, నవతరం ఆశలు ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా పార్టీ విధి విధానాలను తీర్చి దిద్దగలిగితే. ....ఏమో గుర్రం ఎగరావచ్చు.

“ఒకప్పుడు లోకసభలో రెండే రెండు సీట్లున్న బీజేపీ, ఈనాడు అత్యధిక మెజారిటీతో దేశాన్ని పాలిస్తోంది. కంటికి కనబడుతున్న ఈ వాస్తవాన్ని కాంగ్రెస్ పార్టీ అధినాయకత్వం గుర్తు పెట్టుకోవాలి”  (18-11-2020)         

ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి నాగరాజు ఇకలేరు

 

ఢిల్లీలో తెలుగు వారి  మరో సాంస్కృతిక కార్యశూరుడు కన్ను మూశారు.

ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ వ్యవస్థాపకులు శ్రీ ఎన్.వి.ఎల్. నాగరాజు కరోనా కాటుకు బలయ్యారు. సన్ షైన్ ఆసుపత్రిలో గత పదమూడు రోజులుగా చికిత్స తీసుకుంటూ కొద్ది సేపటి క్రితమే మరణించినట్టు సీనియర్ జర్నలిస్ట్ శ్రీ ఆనంద కుమార్ తెలియచేసారు. విషాదం ఏమిటంటే నాగరాజు అమ్మగారు కూడా కరోనా చికిత్స తీసుకుంటూ వారం క్రితమే చనిపోయారు.


(ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి  నాగరాజు)


ఢిల్లీ కేంద్రంగా తెలుగు అకాడమీ స్థాపించి పెద్ద సంఖ్యలో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ఒంటి చేత్తో నిర్వహించిన నాగరాజు మృతి తెలుగు సాంస్కృతిక లోకానికి తీరని లోటు.

ఆలిండియా రేడియో న్యూస్ రీడర్ గా ఉంటూ ఢిల్లీలో తెలుగువారికి తలలో నాలుకలా మసలుకున్న ఏడిద గోపాల రావు మరణించిన కొద్ది రోజులకే నాగరాజు కూడా కన్నుమూయడం సాంస్కృతిక  ప్రియులకు తట్టుకోలేని విషాదం.

(17-11-2020)

16, నవంబర్ 2020, సోమవారం

బెదురుగొడ్డు (కథానిక) - భండారు శ్రీనివాసరావు

 

పొద్దున్నే సెల్ మూగడంతో సుబ్బారావుకు మెలకువ వచ్చింది.
‘కరోనా భయంతో ఎన్నాళ్ళు అలా కొంపలో పడుంటావు. మధ్యాన్నం అలా శేఖరం ఇంటికి పోయొద్దాం, రెడీగా వుండు, ఇంటికి వచ్చి పికప్ చేసుకుంటాను’ అని కట్ చేశాడు సుందరం.
సుబ్బారావు ఎప్పుడూ ఇంతే! అవతలవాళ్ళ పరిస్థితి ఏమిటి అని ఒక్క క్షణం కూడా ఆలోచించడు.
స్నానం చేస్తుంటే రాత్రి అనుభవం గుర్తుకు రావడం మొదలయింది సుబ్బారావుకి. రాత్రి గడుస్తుందా లేదా అనేంత భయకరమైన అనుభవం.

తెల్లవారుతుండగా కాబోలు తల భారంగా అనిపించింది. ముక్కు పూడుకుపోయినట్టు శ్వాస పీల్చడం కష్టం అయింది. పక్క మీద నుంచి లేచి కూర్చోలేకపోయాడు. కరోనా లక్షణాలేమోనని దడ పట్టుకుంది. భార్యను లేపి చెప్పడానికి కూడా భయపడ్డాడు. ఎందుకంటే ఆవిడ తనలా కంగారు పడకపోగా తేలిగ్గా తీసుకుని ఎదురు అక్షింతలు వేస్తుంది. ‘మీకు అన్నీ అనుమానాలే! కరోనా లేదు, పాడూ లేదు. మీకేదో కల వచ్చింది. కాసిని మంచి నీళ్ళు తాగి పడుకోండి’ అంటుంది, తనకు తెలుసు.

సుబ్బారావు ఫోనుకు మెలకువ వచ్చి లేచినప్పుడు మళ్ళీ ఏమీ లేదు. అంతా మామూలుగానే వుంది. బహుశా కరోనా గురించే అస్తమానం ఆలోచిస్తూ వుండడం వల్ల ఇలాటి కల వచ్చిందేమో. అందరూ అంటున్నట్టు.
స్నానం చేసి భార్య పెట్టిన టిఫిన్ తినేసరికి సుందరం రానే వచ్చాడు. చేతులు శానిటైజర్ తో శుభ్రంగా కడుక్కుని, మొహానికి కొత్త మాస్కు తొడుక్కుని సుబ్బారావు కారెక్కాడు. ఎక్కడో వూరి బయట ఓ గేటెడ్ కమ్యూనిటీలో శేఖరం విల్లా కొనుక్కున్నాడు.
కారులో వెడుతుంటే చెప్పాడు సుందరం, శేఖరానికి కేన్సర్ పాజిటివ్ అని. అది విని నివ్వెరపోయాడు సుబ్బారావు. శేఖరం సిగరెట్ తాగడు, మందు అలవాటు లేదు, కనీసం పాన్ కూడా వేసుకోడు. అతడికి కేన్సర్ రావడం ఏమిటి?
ముగ్గురూ బాల్యం నుంచి స్నేహితులు. ఉద్యోగాలు కూడా ఉన్న ఊళ్లోనే రావడంతో ఆ స్నేహం మరింత బలపడి కొనసాగుతూ వచ్చింది. కాకపోతే చిన్నతనంలో వారిమధ్య ఈగోలు లేవు. ఇప్పుడు అవి వచ్చిపడ్డాయి.

శేఖరం అంటే సుబ్బారావుకు కాసింత అసూయ. ఎవర్నీ మాట్లాడనివ్వడు. తను చెప్పిందే వేదం అన్నట్టుగా వుంటుంది అతడి వ్యవహారం. అది సుబ్బారావుకు నచ్చదు, కానీ పైకి చెప్పలేడు. అది అతడి బలహీనత.

కేన్సర్ పేరు వెంటే చాలు జనం డీలా పడిపోతారు. సుబ్బారావు కజిన్ కు డాక్టరు బయాప్సీ చేయాలని చెప్పగానే ఇంటిల్లిపాదీ కుంగిపోయారు. ఒకపూట భోజనాలే చేయలేదు. బయాప్సీ రిపోర్ట్ వచ్చి ఏమీ లేదని తెలిసేదాకా ఎవ్వరూ సరిగా ఊపిరే పీల్చుకోలేదు. కేన్సర్ అంటే అంత భయం. ఎందుకంటే దానికి చికిత్స లేదని తెలిసి కూడా చేయించాలి. మనిషి చనిపోతాడని తెలిసి కూడా చివరిదాకా బతికించుకునే ప్రయత్నం చేయాలి. జబ్బుతో రోగి, ఖర్చుతో ఇంటివాళ్ళు కుంగి కృశించిపోతారు. ఫలితం లేని ప్రయత్నం. అయినా చేయక తప్పదు.
మరి శేఖరం ఎలా ఉన్నాడో. బతకడం కష్టం అని తెలిసిన వ్యాధి పట్టుకున్నదని తెలిసినప్పుడు, ఆ మనిషిలో వెనుకటి గాంభీర్యం అలాగే వుండదు. ఆ స్థితిలో అతడ్ని ఎలా పలకరించాలి? ఎలా ద్జైర్యం చెప్పాలి?

“చూడు సుబ్బారావ్!”
సుందరం పిలుపుతో మళ్ళీ ఈ లోకంలోకి వచ్చాడు.
‘అతడికి కేన్సర్ అని మనకు తెలిసినట్టు అతడికి తెలియదు. కాబట్టి తొందరపడి నోరు జారకు’ అని హెచ్చరించాడు సుందరం.

గేటెడ్ కమ్యూనిటీ ఎంట్రెన్స్ లో కరోనా ఫార్మాలిటీస్ పూర్తి చేసుకుని శేఖరం విల్లాకు చేరుకున్నారు.
ఇద్దరూ మెట్లెక్కి డోరు దగ్గర నిలబడి కాలింగు బెల్ నొక్కారు.

లోపల ఓ గదిలో శేఖరం పక్క మీద దుప్పటి కప్పుకుని పడుకుని ఉంటాడు. పక్కన స్టూలు మీద మందు సీసాలు, బత్తాయి రసం గ్లాసు.
ఇలా ఊహించుకుంటున్న సుబ్బారావుకు ‘తలుపు తీసే వుంది, లోపలకు రండి’ అని ఖంగున వినపడింది శేఖరం గొంతు. సుబ్బారావు ఆశ్చర్యపోతూ సుందరంతో కలిసి లోపలకు అడుగుపెట్టాడు. అక్కడ కనిపించిన దృశ్యం అతడ్ని మరింత నిశ్చేష్టుడిని చేసింది.

శేఖరం. అతడి భార్య సోఫాలో కూర్చుని నెట్ ఫ్లిక్స్ లో Bad Boy Billionaires: India వెబ్ సీరియల్ ఎపిసోడ్ ఏదో చూస్తున్నారు.
‘ఈ బయో పిక్ సీరియల్ బాగా తీశారు. ఇలాంటివి తీయాలంటే కాస్త గుండె ధైర్యం కావాలి. అప్పటికీ ఎన్నో కోర్టు కేసులు. అన్నీ తట్టుకుని ఈ నెల మొదట్లో టెలికాస్ట్ చేయడం మొదలుపెట్టారు” అంటున్నాడు శేఖరం టీవీ ఆపుచేస్తూ.

సుబ్బారావుకి అసలేం జరుగుతున్నదీ అర్ధం కావడం లేదు. శేఖరాన్ని ఎలా ఓదార్చాలి అని వస్తే అతగాడేమో బయో పిక్ సీరియల్స్ గురించి మాట్లాడుతున్నాడు.

“రైట్ సుందరం మంచి పని చేసావు, బెదురుగొడ్డును కూడా వెంటబెట్టుకు వచ్చావ్”
సుబ్బారావుకు రోషం పొడుచుకు వచ్చింది. కానీ శేఖరం ప్రవర్తన వల్ల కలిగిన ఆశ్చర్యం దాన్ని పక్కకు నెట్టేసింది. సుందరం తప్పకుండా పొరపడివుంటాడు, సందేహం లేదు. శేఖరం నిక్షేపంగా వున్నాడు, పైగా అతడి పొగరు కూడా ఏమీ తగ్గలేదు, లేకపోతె తనని అంత మాట అంటాడా! బెదురుగొడ్డట బెదురుగొడ్డు.

ఇంతలో సుబ్బారావు ఆశ్చర్యాన్ని రెట్టింపు చేస్తూ శేఖరం భార్య మాట వినపడింది.
“ఏమండీ ఈ కరోనా కారణంగా మీరిద్దరూ మా ఇంటికి రావడమే మానేశారు. మామూలుగా అవుతే మిమ్మల్ని భోజనం చేసిపోమ్మనేదాన్ని. కానీ మీరు ఏమంటారో అని సంక్షేపించాను” అంటూనే శేఖరం భార్య మూడు గాజు గ్లాసులు తెచ్చి మేజా బల్ల మీద పెట్టింది.
“కరోనా అయినా వీటికి ఇబ్బంది లేదు కదా! మా వారికి కూడా మంచి కంపెనీ” అన్నదావిడ.

“అరేయ్ మీకు తెలియదు కదా మా డాక్టరు చెప్పాడు, మీరేం చేయాలనుకుంటే అది చేసేయండి. అసలే కరోనా రోజులు. ఎప్పుడు ఏం జరుగుతుందో చెప్పలేం. ఈ మధ్యనే మా బావమరది మంచి బాటిల్ తెచ్చి పెట్టాడు. ఇవ్వాళ మీరు నాకు కంపెనీ ఇచ్చి తీరాలి” అన్నాడు శేఖరం, బల్ల మీద సోడాలు సర్దుతూ.

సుబ్బారావు ఇదంతా నిలువుగుడ్లు వేసుకుని చూస్తున్నాడు. బీరుకు, విస్కీకి తేడా తెలియని శేఖరం మందు పార్టీ ఇవ్వడం ఏమిటి? ఇచ్చెనుబో తను కూడా తాగుతాను అనడం ఏమిటి? అదీ భార్య ముందే. ఏమిటో, అంతా విచిత్రంగా వుంది. కేన్సర్ భయంతో వచ్చిన మతి చాంచల్యం కాదుకదా!

ఈ ఆలోచనల్లో ఉండగానే శేఖరం తనకు గ్లాసు అందించి చీర్స్ చెబుతున్నాడు.
“మామూలుగా అయితే మా ఆవిడ మంచింగ్ ఏదో చేసేది. కానీ మధ్యలో కరోనా భయం ఒకటి ఏడిసింది కదా! భయం అంటే జ్ఞాపకం వచ్చింది. మన బెదురుగొడ్డు ఈ కరోనా కాలాన్ని ఎలా నెట్టుకు వస్తున్నాడో. వీడి భయం ఏమో కానీ పాపం ఆ మహాతల్లిని ఏం బెదరగొడుతున్నాడో ఏమో”

సుబ్బారావుకు అనుమానం కొండలా పెరిగిపోతోంది. సుందరం చెప్పింది నిజమేనా! శేఖరానికి కేన్సర్ వచ్చిన మాట కరక్టేనా! మరి వీడేమిటి ఆ జబ్బు వచ్చింది తనకు కాదన్నట్టు మాట్లాడుతున్నాడు. సరే వీడంటే మొండి ఘటం. మరి వాడి భార్య సంగతి. ఆమె మోహంలో లేశమాత్రం కంగారు లేదు. పైగా మొగుడికి కంపెనీ ఇమ్మంటుంది.

ఇంతలో శేఖరం మాట వినపడి సుబ్బారావు ఈ లోకంలోకి వచ్చాడు.
“అరేయ్ కంగార్రావ్ నువ్వు వినాలిరా ఈ సంగతి. మొన్నీమధ్య పొట్టలో అదేపనిగా నొప్పిగా వుంటుంటే తెలిసిన డాక్టరుకి చూపించాను. ఆయన క్రియాటి నైన్ టెస్ట్ చేయించాడు. One point two వుంది. పర్వాలేదు కిడ్నీ ప్రాబ్లం కాదేమో అన్నాడు. బాటిల్ ఇచ్చాడు అని చెప్పానే మా బావమరది, వాడు మిలిటరీలో డాక్టరు. రిపోర్టులు అవీ చూసి ఒకసారి సీటీ స్కాన్ తీయిద్దాము డౌట్ క్లియర్ అవుతుంది అన్నాడు, ఆ డౌటేమిటో చెప్పకుండా. స్కాన్ చేయిస్తే ఇదిగో ఇది బయటపడింది. తరువాత బయాప్సీ అన్నారు. అనగానే అర్ధం అయిపొయింది ఇదేదో కేన్సర్ బాపతు అని. అదే కన్ఫర్మ్ అయింది. ముందే తెలిసింది కాబట్టి కొంత ఛాన్స్ వుంది అంటున్నారు డాక్టర్లు. చాన్స్ అంటే తెలుసు కదా Life Extension అన్న మాట. కాబట్టి నేను కూడా చాన్స్ తీసుకో దలచుకోలేదు. ఇన్నాళ్ళు తాగుడూ గట్రా ఏమీ లేకుండా గడిపేశాను. అ డాక్టర్ గారేమో ఇక నీ ఇష్టం కానీయ్ అని పచ్చ జెండా ఊపాడు. వెంటనే మీ ఇద్దరూ జ్ఞాపకం వచ్చారు. ఇన్నేళ్ళు మీరు ఎప్పుడు అడిగినా నేను కంపెనీ ఇవ్వలేదు, అందుకని నేనే మీకు హోస్ట్ చేయాలని సుందరానికి ఫోన్ చేసి చెప్పాను సుబ్బును కూడా తీసుకురమ్మని. ఇద్దరూ వచ్చారు, సంతోషం. నాకు ఈ ఆట రూల్స్ ఆట్టే తెలియవు. మీరే సెల్ఫ్ హెల్ప్ చేసుకోవాలి, నాకూ చేయాలి. నా భార్య ఏమీ అనుకోదు, ఆమెకు కూడా విషయం అర్ధం అయిపోయింది. మన చేతిలో ఏమీ లేదని. కానీ మన చేతిలో గ్లాసులు వున్నాయి. రైట్! చీర్స్ చెప్పండి ఫర్ మై హెల్త్”

సుబ్బారావుకు ఆ క్షణంలో, శేఖరంలో తను ఇంతకుముందు ఎన్నడూ చూడని కొత్త శేఖరం కనిపించాడు.

(16-11-2020)

12, నవంబర్ 2020, గురువారం

వార్తలు చదివిన ఏడిద గోపాల రావు ఇక లేరు

 “ఢిల్లీలో ఏడిద గోపాలరావు గారని వుంటారు, ఆయన్ని కలవండి”ఇప్పటి పరిస్తితులు వేరు కానీ డెబ్బయ్యవ దశకంలో ఎవరైనా పనిపడి ఢిల్లీ వెళ్ళాల్సివస్తే ముందు వినవచ్చే ఉచిత సలహా ఇది.

ఆ మాట విన్నవాడి పంట పండినట్టే. ఒక్కసారి ఆయన్ని కలిస్తే చాలు మళ్ళీ ఢిల్లీ వదిలి వెళ్ళే వరకు వాళ్ళ బాధ్యతను ఆయన స్వచ్చందంగా, ఆనందంగా భుజానికి ఎత్తుకుంటాడు అని ప్రసిద్ధ జర్నలిస్టు ఆదిరాజు వెంకటేశ్వర రావు గారు చెబుతుండేవారు. ఆయన మాట అక్షరాలా నిజం.

ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే ఆ రోజుల్లో ఢిల్లీలో తెలుగువాడి కేరాఫ్ అడ్రస్ ఏడిద గోపాలరావు అంటే అతిశయోక్తి కాదు.

ఆయన పనిచేసేది ఆల్ ఇండియా రేడియో తెలుగు వార్తావిభాగంలో. ఉద్యోగం తెలుగు న్యూస్ రీడర్. ముప్పూటలా వార్తలు చదివే డ్యూటీ వుంటుంది. మరి ఈ ప్రజాసేవకు టైం ఎలా సర్దుబాటు చేసుకునే వారో ఆ దేవుడికే తెలియాలి.

1975 లో నేను రేడియోలో చేరిన చాలా కాలం తర్వాత ఆయన్ని కలుసుకునే అవకాశం చిక్కింది. ఒక రోజు నేను సచివాలయం బీట్ పూర్తిచేసుకుని రేడియో స్టేషన్ కు వచ్చేసరికి న్యూస్ రూములో ఎవరో కోటూబూటుతో ఒక కొత్తమనిషి కనిపించారు.

వెంకట్రామయ్య గారు కాబోలు నాకు పరిచయం చేస్తూ చెప్పారు, ఏడిద గోపాలరావని. వార్తల్లో పేరు వినడమే కానీ ఎప్పుడూ చూడలేదు. సూటు, టై మినహాయిస్తే (ఢిల్లీలో ఈ ఆహార్యం తప్పనిసరి అని తర్వాత తెలిసింది) చాలా సింపుల్ గా కానవచ్చారు. ఆప్యాయంగా పలకరించారు. ఢిల్లీ వస్తే కలవమని తన విజిటింగ్ కార్డు ఇచ్చారు. కాసేపు వుండి ఢిల్లీ కబుర్లు చెప్పి వెళ్ళిపోయారు.

ముందే చెప్పినట్టు గోపాలరావు అనే వ్యక్తి రేడియో వార్తలు చదివేవాడిగా ఎంతటి పేరు సంపాదించుకున్నాడో అంతకంటే ఎక్కువ పేరుప్రఖ్యాతులు రంగస్థల నటుడిగా మూటగట్టుకున్నారు. దానికి తోడు దేశ రాజధానిలోని వివిధ తెలుగు సాంస్కృతిక సంఘాలు, సంస్థలకు నడుమ ఒక వారధిగా పనిచేశారు.
శంకరాభరణం వంటి అత్యద్భుత చిత్రాలను రూపొందించిన ఏడిద నాగేశ్వరరావు, గోపాలరావుకు స్వయానా సోదరుడు. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, నాటకాల పట్ల ఆయనలో అభిరుచి పెంపొందడానికి బహుశా ఈ కుటుంబ నేపధ్యం కూడా దోహదపడి వుంటుంది.
రేడియో ఉద్యోగ పర్వం పూర్తి అయిన పిదప గోపాల రావు ఢిల్లీ జీవితానికి స్వస్తి పలికి హైదరాబాదు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. పదవీ విరమణ అనంతరం పెద్ద వయసులో కూడా ఆయన తన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను కొనసాగించారు. రంగస్థలంపై మహాత్మా గాంధీ వేషం కట్టి రంగస్థల గాంధీగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. పన్నెండు గంటల పాటు నిర్విరామంగా వార్తలు చదివి లిమ్కా బుక్ రికార్డులకెక్కారు.

రేడియో వార్తలు చదవడంలో తనదైన ముద్ర వేసిన శ్రీ గోపాలరావు 83 వ ఏట హైదరాబాద్ లో ఈరోజు (గురువారం) కన్నుమూశారు.



(శ్రీ ఏడిద గోపాలరావు)


అబుల్ కలాం అబ్దుల్ కలాం కాదు

 


అందరికీ అన్నీ తెలియాలని లేదు. తెలియని విషయాన్ని తెలిసిన వారిని అడిగి తెలుసుకోవడం మంచిది అనే వారు హైదరాబాదు హిందూ పత్రిక రెసిడెంట్ ఎడిటర్ కీర్తి శేషులు శ్రీ ఆర్.జే.రాజేంద్రప్రసాద్.

పొద్దున్న ఏదో ఛానల్ లో స్క్రోలింగ్  కనబడింది ఈరోజు అబ్దుల్ కలాం జయంతిని జాతీయ విద్య దినోత్సవంగా పాటిస్తున్నారని. మొదటి పదం మినహా అన్నీ కరక్టే. పేరే తప్పు. ఆయన పేరు మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్. పూర్తిపేరు  మౌలానా సయ్యీద్ అబుల్ కలాం గులాం మొయుద్దీన్ అహ్మద్ బీన్ ఖైరుద్దీన్ ఆల్ హుస్సేనీ ఆజాద్. 1888 నవంబరు 11 వ తేదీన జన్మించారు. గొప్ప విద్యావేత్త. స్వాతంత్ర సమరంలో పాల్గొన్నారు. స్వతంత్ర భారత దేశానికి మొట్టమొదటి విద్యాశాఖ మంత్రి.  ఆయన హయాములోనే జాతీయ విద్య వ్యవస్థకు అంకురార్పణ జరిగింది. ఈనాడు భారతీయ విద్యాలయాలకు ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి తెచ్చిన Indian Institute Of Technology (I.I.T.) University Grants Commission వంటి సంస్థలు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రజలందరికీ  ఉచితంగా ప్రాధమిక విద్యను బోధించాలనేది ఆయన ఆశయం. విద్యారంగంలో ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1992లో భారత రత్న పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. 1998 లో హైదరాబాదులో మొట్టమొదటి ఉర్దూ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు అయింది. ఆయన జయంతి నవంబరు పదకొండో తేదీని జాతీయ విద్య దినోత్సవంగా జరపాలని 2008లో కేంద్ర మానవ వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ నిర్ణయించింది.

మాజీ  రాష్ట్రపతి  ఏపీజే  అబ్దుల్  కలాం అనుకుని పొరబడి ఆ టీవీ స్క్రోల్ చేసి ఉండవచ్చు. పొరబాటే కావచ్చు కానీ ఒకింత జాగ్రత్త పడి తెలుసుకుని రాసిఉంటే బాగుండేది అనేది భవదీయుడి అభిప్రాయం.