శాసన సభలో ఛలోక్తులు

శాసన సభలో చలోక్తులా? ఇది నమ్మే విషయమేనా అని అనుకోకండి.

ఓ నలభయ్, యాభయ్ ఏళ్ళక్రితం తెలుగు పత్రికల్లో 'బాక్స్' కట్టి మరీ ఈ ఛలోక్తులు ప్రచురించేవారు. చదువుకోవడానికి తమాషాగానే కాకుండా ఆహ్లాదంగా కూడా ఉండేవి.

1958 లో కళా వెంకటరావు గారు రెవెన్యూ మంత్రి. రాములు అనే సభ్యుడు (ఇంటి పేరు గుర్తు రావడం లేదు) మంత్రిని  తమాషా పట్టించాలని 'మంత్రిగారు మాట్లాడుతున్నది కొండ నాలుకతోనా లేక కొన నాలుకతోనా' అని జోకబోయారు. అంటే మంత్రిగారు చెప్పేవన్నీ పై పై మాటలు, ఒక్కటీ కరెక్టు కాదు అనేది ఆ సభ్యుడి ఉద్దేశ్యం.

కళా వెంకటరావు గారు సామాన్యుడు కాదుకదా! వెంటనే తిప్పికొట్టారు.

'మనిషి అనేవాడు ఎవరయినా నాలుకతోనే మాట్లాడుతాడు. కొండ నాలుకతో ఎవ్వరూ మాట్లాడరు. మరి రాములు గారు కొండ నాలుకతో మాట్లాడుతారేమో నాకు తెలియదు'

ఆ దెబ్బతో రాములుగారు కిమ్మిన్నాస్తి. గమ్మున కూర్చుండిపోయారు.  

NOTE: Courtesy Image Owner 

యెంత తేడా?

1958 - 59 ఆర్ధిక సంవత్సరం బడ్జెట్ పై ఆంద్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీలో చర్చ జరుగుతోంది. అంటే దాదాపు యాభై అయిదేళ్ళ కిందటి ముచ్చట.

ఒక సభ్యుడు లేచి అన్నారు. ' పన్నులన్నీ తెలంగాణపై రుద్దుతున్నారు' అని.

ఆర్ధిక మంత్రి వెంటనే  స్పందించారు, 'గౌరవ సభ్యులు వాడిన 'రుద్దుతున్నారు' అనే పదం బయట పర్వాలేదు. కానీ సభలో 'కర్ణ కఠోరం'గా  వుంటుంది'

సభ్యుడు లేచి 'అలా అన్నందుకు' విచారం వెలిబుచ్చారు.

ఆ ఆర్ధిక మంత్రి పేరు బెజవాడ గోపాల రెడ్డి.

ఆ పదం వాడి, తరువాత విచారం వ్యక్తం చేసిన  సభ్యుడు ఎవ్వరో కాదు,  తదనంతర కాలంలో యావత్ భారత దేశానికి అయిదేళ్ళ పాటు ప్రధాన మంత్రిగా పనిచేసిన పీ.వీ. నరసింహారావు.

(బెజవాడ గోపాలరెడ్డి)

(పీ.వీ. నరసింహారావు)

అవీ ఆ రోజులు.

'యెంత తేడా' అంటూ దేనితో పోల్చానని మాత్రం  అడగొద్దు,  ప్లీజ్.

(18-03-2015)         

ఆసక్తి కలిగించే 'అదృశ్యాలు'

(Published in 'SURYA' telugu daily in it's edit page on 19-03-2015, THURSDAY)

నిత్యం మీడియాలో కనబడాలని రాజకీయ నాయకులు అనుకోవడం కద్దు. కనబడకపోయినా అది ఒక వార్తగా మారి సంచలనం కావడం కూడా కొత్తేమీ కాదు.

కాంగ్రెస్ పార్టీ యువనేత రాహుల్ గాంధీ ఈ మధ్య చెప్పాపెట్టకుండా ఎటో వెళ్లిపోయారని వార్త గుప్పుమంది. అలిగివెళ్ళారని కొన్ని వార్తలు చెబుతుంటే ఏకంగా హిమాలయాలకు వెళ్ళారని మరికొన్ని వదంతుల సారాంశం. అలిగి వెళ్ళిన మాట నిజం కాకపోవచ్చు. హిమాలయాలకు వెళ్ళిన మాటలో కూడా వాస్తవం లేకపోవచ్చు. కానీ కనబడకుండా వెళ్ళిన మాట నిజం. రోజుల తరబడి ఆయన ఎవ్వరికీ దర్శనం ఇవ్వని మాటా నిజం. ఆ మాటకు వస్తే పార్లమెంటు సమావేశాలు మొదలై ఇన్ని రోజులు గడుస్తున్నా రాహుల్ గాంధీ మాత్రం ఒక్క రోజుకూడా చట్టసభ గుమ్మం తొక్కిన జాడలేదు. కనబడకుండా పోయిన ఈ యువనేత గురించి ట్విట్టర్ వంటి ఆధునిక ప్రసార మాధ్యమాల ద్వారా మాత్రమె సంగతులు తెలుసుకోవాల్సి వస్తోంది. ఇదొక చిత్రం.

రాహుల్ గాంధీ అనామకుడు కాదు. ఆయన్ని గురించి తెలిసిన వారు ఎక్కువ. పటిష్టమైన వ్యక్తిగత భద్రత కలిగిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఎక్కడకు వెళ్ళాలన్నా క్షణాలమీద బందోబస్తు ఏర్పాట్లు జరిగిపోతాయి. చుట్టూ అంగరక్షకులు నిరంతరం కాపలాగా వుంటారు. వారి చేతుల్లోని వాకీ టాకీలు రాహుల్ రాకపోకల్ని ఎప్పటికప్పుడు తెలియచేస్తుంటాయి. గతంలో టీవీల్లో రాహుల్ భద్రతాఏర్పాట్లు చూసిన వారికి రాహుల్ అదృశ్యం వార్త ఆశ్చర్యం కలిగించే విషయమే. ఆయన అంగరక్షకులను ప్రభుత్వమే ఏర్పాటు చేస్తుంది. కనబడకుండా పోయిన ఈ యువనేత, అనుక్షణం తన వెంటవుండి తనని కంటికి రెప్పలా కాపాడాల్సిన  'బాడీ గార్డుల'ని  కూడా వెంటబెట్టుకు పోయాడా లేదా తెలియదు. రాహుల్ అదృశ్యం గురించి రకరకాల వ్యాఖ్యానాలు మాత్రం అనుదినం మీడియాలో వస్తుంటాయి. సోషల్ మీడియా సంగతి చెప్పనక్కరలేదు. ఆయన ఆనుపానులు కనుక్కోవాలంటే పోలీసులకు నిమిషాల్లో పని. మీడియాకు కూడా ఇదేమంత కష్టమైన పనికాదు. అయినా కానీ, అదృశ్యం గురించిన వ్యాఖ్యానాలు, విరుపులతో కూడిన సమాచారమే కాని రవంత అదనంగా ఎవ్వరూ ఏ సమాచారం ఇవ్వని పరిస్తితి. ఒక మాజీ ప్రధాన మంత్రి కుమారుడు ఏకంగా కొన్ని రోజులపాటు కనబడకుండా పొతే ఇదా పరిస్తితి అనుకోవాల్సి వస్తోంది. 'ఇదొక చిత్రం' అన్నది అందుకే.

సరే! రాహుల్ కనబడడం లేదు. ఇంట్లో లేరు. బయట లేరు. ప్రతిరోజూ వార్తలు వస్తున్నాయి కాబట్టి పోలీసులు ఆయన ఇంటికి వెళ్లి విచారించడం మరో సంచలన వార్త అయింది. వెళ్ళిన పోలీసులు 'అదృశ్యం' గురించి వాకబు చేశారంటే అదీ లేదు. వెళ్ళిన సందర్భం కంటే అడిగిన సమాచారం మరింత సంచలనం అయింది.  వెళ్లి ఎలాటి సమాచారం అడిగారు? 'రాహుల్ యెంత ఎత్తు ఉంటాడు? కళ్ళ రంగు ఏమిటి? కాలిజోడు కొలతలు ఏమిటి?'

రాజకీయాల్లో సీరియస్ నెస్ తగ్గించడం కోసం ఇలా కాస్త 'హ్యూమరసం' వొలకబోశారేమో అని సమాధానపడేలోగా పోలీసులే సందేహ నివృత్తి చేసారు. అత్యంత ప్రముఖుల వివరాలను సేకరించి తమవద్దవున్న సమాచారంతో సరిపోల్చుకుని  వాటిని  తాజాగా సవరించుకునే పనిలో వెళ్ళారని అధికారిక  వివరణ. ఇది కొత్తేమీ కాదని, ప్రముఖుల వివరాలను సేకరించడం 'అనాది'గా వస్తున్న ఆచారమే అని దానికి ముక్తాయింపు. అంతటితో ఆగితే ఏ పేచీలేదు. 1991 లో తమిళనాడులోని శ్రీపెరంబదూరు ఎన్నికల సభలో శ్రీలంక ఉగ్రవాది మానవ బాంబుగా మారి రాజీవ్ గాంధీని పొట్టనబెట్టుకున్న  దుర్ఘటనలో ఆ పేలుడు  ధాటికి యువ గాంధీ శరీరం తునాతునకలు అయినప్పుడు, 'రాజీవ్' ఆనాడు ధరించిన కాలిజోడు సాయంతోనే ఆయన  ఆనవాళ్ళు పోల్చుకున్న 'చరిత్ర'ను  ఓ కేంద్ర  మంత్రి గుర్తు చేయడం ఈ యావత్ 'ఎపిసోడు'కి కొసమెరుపు.

ఇంతకీ రాహుల్ ఎక్కడ వున్నట్టు? త్వీట్ చేయగలగాలంటే  అది కారడువుల్లోనో, హిమాలయ సానువుల్లోనో కుదిరేపని కాదు. ఆయన ఆనుపానులు కనుక్కోలేనివేమీ కావు. అయినా, సరే ఆచూకీ తప్ప ఆయన గురించిన  అన్ని విషయాలు మీడియాలో వస్తుంటాయి. 'చిత్రం' అని అన్నది ఇందుకే.

సరే! ఇదేదో మన దేశానికి మాత్రమే ప్రత్యేకం అని అనుకోవడానికి వీల్లేకుండా సరిగ్గా ఈ సమయంలోనే రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ జాడలేకుండా పోయారు. ఆయనేమీ చిన్నా చితకా మనిషి కాదు. నిన్నమొన్నటి దాకా అంతర్జాతీయ రాజకీయ గూఢచర్యంలో అందెవేసిన చెయ్యి అనిపించుకున్న 'కేజీబీ' పుట్టిన దేశానికి సాక్షాత్తు అధ్యక్షుడు. తొంభయ్యవ దశకం పూర్వార్ధంలో రాజకీయాల్లోకి రావడానికి ముందు 'కేజీబీ' సంస్థలో పుతిన్ పదహారేళ్ళపాటు సీనియర్ అధికారిగా పనిచేశారు కూడా. అయినా పదిరోజులపాటు 'అదృశ్యం' అయిపోయిన  పుతిన్ అచూకీ మాత్రం ఎవ్వరూ కనిపెట్టలేకపోయారు. ఊహాగానాలు మాత్రం ఆరున్నొక్క రాగం అందుకున్నాయి.  క్రమంగా ముదిరి పాకానపడి వదంతులుగా రూపాంతరం చెందాయి. పుతిన్ తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యారని ఓ పుకారు షికారు చేస్తే,  కాదు అసలు ప్రాణాలతోనే లేడని మరో పుకారు పురుడు పోసుకుంది. సైనిక కుట్ర  జరిగి నిర్బంధంలో ఉన్నాడని మరో వదంతి వచ్చి దానికి  జత చేరింది. ఇవేవీ కావు  పుతిన్ అదృశ్యానికి అసలు కారణం ఆయన ప్రేయసి అని, విదేశంలో బిడ్డకు జన్మ ఇస్తున్న ఆమెను చూడడానికి రెక్కలు కట్టుకుని వెళ్ళాడని  ఇంకో ఊహాగానం రెక్కలు విప్పుకుంది. ఇలా రోజుకో పుకారు ప్రాణం  పోసుకుంటూ వుంటుంటే, సరిగ్గా పదిరోజుల తరువాత పుతిన్ అజ్ఞాతాన్ని వీడి తనపై వస్తున్న వదంతులకు తనే స్వయంగా  తెర దించాడు. తన ఆకస్మిక అదృశ్యానికి  మాత్రం ఏ కారణం చెప్పకుండా, వస్తున్న ఊహాగానాలను మాత్రం కొట్టిపారేసే ప్రయత్నం చేసారు. 'పుకార్లు లేకపోతే జీవితం రొటీన్ గా మారి విసుగు పుడుతుంది'. ఇదీ చివరకు ఆయన చిరు మందహాసంతో విలేకరులకు ఇచ్చిన వివరణ. బహుశా ఏ నల్ల సముద్ర  తీరంలోనో హాయిగా విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, మీడియాలో తనపై వస్తున్న వదంతులను ఆస్వాదిస్తూ పది రోజులూ  పది నిమిషాల్లా గడిపి ఉంటారని అనుకోవాలి. నిజంగానే  'చిత్రం' అనిపిస్తోంది కదూ.

ఇలాటి అదృశ్య సంఘటనలు  చాలా దేశాల్లో దేశాల్లో జరిగాయి. ప్రస్తుతం చైనా అధ్యక్షుడిగా వున్న క్సీ జిన్పింగ్ (విదేశీ పేర్లను ఇష్టం వచ్చినట్టు రాసుకునే స్వేచ్ఛ ఉందన్న భావం బలపడుతున్న కాలం ఇది. లోగడ ఇలాటి పేర్లు రాయాల్సి వచ్చినప్పుడు ఆలిండియా రేడియో ఇంగ్లీష్ వార్తలు విని రాయమని పాత రోజుల్లో ఎడిటర్లు చెప్పేవాళ్ళు) అధ్యక్ష పదవికి నామినేట్ అయిన కొద్ది రోజులకే కనిపించకుండా పోయారు. రాడార్ కూడా పసికట్ట లేనంతగా ఆయన 'అదృశ్యం' అయ్యారని అప్పట్లో మీడియా కోడై కూసింది. సరే మళ్ళీ బయటకు వచ్చి ఆ దేశపు అధ్యక్షుడిగా పదవీ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు అది వేరే విషయం. కానీ కనబడకుండా అన్ని రోజులు ఎక్కడికి వెళ్ళారన్న గుట్టు ఇప్పటికీ బయటకు రాలేదు.

కాకపోతే, కనబడకుండా పోయిన ఇలాటి సంచలన రాజకీయ నాయకులు మనకు చరిత్రలో అనేకమంది కానవస్తారు. 

హ్యూగో చావెజ్ ఆషామాషీ నాయకుడు కాదు. దక్షిణ అమెరికాలోని వెనిజులా దేశాధ్యక్షుడిగా వున్నప్పుడు ఏకంగా ఓ నెల రోజులపాటు ఎవ్వరి కంటికీ కనిపించకుండా పోయి సంచలనం సృష్టించారు. 2011 జూన్ నెలలో ఇది జరిగింది. అప్పుడు అయన అనారోగ్యం గురించిన వార్తలే సంచారం చేసాయి. అనుదినం టీవీ తెరలపై కానవస్తూ, ట్విట్టర్లో దర్శనం ఇచ్చే ఛావెజ్, అన్ని రోజులు కనబడకుండా పోవడం ఆ రోజుల్లో పెద్ద వార్తగా తయారయింది. ఆయనపై వెలువడిన వదంతులను ఖండించడానికి ఆయన ప్రభుత్వం చాలా శ్రమ పడింది. క్యూబాలో ఫిడెల్ కాస్ట్రో తో కలిసి ఛావెజ్ వాహ్వ్యాళి గా నడిచివెడుతున్న ఫోటోలను పత్రికలకు విడుదల చేసినా కూడా  పుకార్ల 'పటిమ' ఏమాత్రం తగ్గలేదు.

అమెరికాకు చెందిన మరో రాజకీయ నాయకుడిది నిజానికి సాధారణ సమస్యే. కాని అయన దాన్ని దాచిపెట్టి తన అదృశ్యానికి వేరే కారణాలు చెప్పడమే అసలు సమస్య అయి కూర్చుంది. సౌత్ కరోలినా గవర్నర్ మార్క్ సాన్ ఫర్డ్  2009 జూన్ లో వున్నట్టుండి నాలుగు రోజులపాటు ఇంటి నుంచి వెళ్ళిపోయాడు. 'మా ఆయన ఏదో పుస్తకం రాయడానికి  వెళ్ళాడు, ఇంట్లో పిల్లల గోలతో ఆయనకు  రాసుకునే  ప్రశాంతత కరువై అజ్ఞాతంలోకి వెళ్ళార'ని మార్క్ సాన్ ఫర్డ్  భార్య కూడా  ఏవేవో సాకులు చెప్పింది. కానీ ఈలోగా ఆయనే బయట పడి తన మనసులో మాట కూడా  బయటపెట్టాడు. 'నేను నా భార్యకు ద్రోహం చేసాను. నాకెంతో ప్రాణప్రదం అయిన నా ప్రియురాలితో గడపడానికి ఇలా అజ్ఞాతం లోకి  వెళ్లాన'ని చెప్పి ఆయనే తన తప్పు ఒప్పుకుని లెంపలు వేసుకున్నాడు.  అయితే ఆయన 'బుద్ది'  ఏడాది తిరక్కుండానే  మరో వంకర తిరిగింది. మొదటి ఎపిసోడుతో చిన్నబుచ్చుకున్న మొదటి భార్య విడాకులు తీసుకుంది. దాంతో మరింత ధైర్యం పుంజుకున్న  సాన్ ఫర్డ్ దొరవారు మళ్ళీ కనబడకుండా పోయారు. అలా మాయమై పోయిన మనిషి  తన వారసుడిగా వచ్చిన కొత్త  గవర్నర్ ప్రమాణ స్వీకార  కార్యక్రమంలో హఠాత్తుగా ప్రత్యక్షమై అందరినీ ఆశ్చర్య పరిచారు. అంతే కాదు, నలుగురు చూస్తుండగానే అక్కడ కనబడ్డ  తన మాజీ భార్య బుగ్గపై ముద్దు పెట్టుకుని తనలో దాగున్న 'ప్రబంధ నాయకుడి'ని మరోమారు ప్రపంచానికి  ప్రదర్శించి చూపారు.

మరి 'చిత్రం ' అనిపించకుండా ఎలా వుంటుంది చెప్పండి.

(bhandarusr@gmail.com)

(18-03-2015)

బడ్జెట్లు వరమా? భారమా?

(Published by 'SURYA' telugu daily in it's edit page on 15-03-2015, SUNDAY)

ఒక టీవీ ఛానల్ చర్చలో  నాతొపాటు పాల్గొన్న ప్రొఫెసర్ హరగోపాల్ చెప్పారు, గతంలో బడ్జెట్ రోజుకు ముందుగానే దుకాణాల్లో సిగరెట్లు, అగ్గిపెట్టెలు, పాలపొడి డబ్బాలు మాయమై పోయేవని. కొత్తగా  పన్నులు వేస్తే,  పాత రేటుకు కొన్న సరకుల్నే  హెచ్చు ధరలకు  అమ్ముకుని లాభాలు సంపాదించవచ్చని వ్యాపారులు అలా చేసేవాళ్ళు. మార్కెట్ మీద ప్రభుత్వాలకు పట్టు వున్న కాలమది. ఇప్పుడో, మార్కెట్ శక్తులే ప్రభుత్వాలని శాసిస్తున్న రోజులాయె!

అందుకే బడ్జెట్లు ఈనాడు ఓ తంతుగా ముగిసే ప్రభుత్వ  కార్యక్రమాలు అయ్యాయి. వాటి మీద మీడియాకు తప్ప మామూలు జనాలకు ఆసక్తి లేకుండా పోతోంది. లోగడ కేంద్ర బడ్జెట్ అంటే రేడియో పెట్టుకుని వినేవారు. గ్యాస్  సిలిండర్  ధరలు, పెట్రోలు రేట్లు ఏవన్నా పెరిగాయా, కుక్కర్లు, రిఫ్రిజిరేటర్లు, టీవీల  ఖరీదులు కొండెక్కి కూర్చున్నాయా లేదా తెలుసుకోవాలనే  ఆసక్తితో. ఇప్పుడు బడ్జెట్లకు, ధరల పెరుగుదలకు వున్న  లంకె తెంపేసారు. వేటి దోవ వాటిదే. 'కోడి గుడ్డు ధర' మాదిరిగా, ఏరోజు రేటు ఆ రోజుదే!

పొతే, ఈసారి మరో విశేషం ఏమిటంటే - రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు, మూడు రోజుల వ్యవధిలో మూడు బడ్జెట్లు.

పది జిల్లాల తెలంగాణా రాష్ట్రానికి లక్షా పదిహెను వేల  కోట్ల రూపాయల బడ్జెట్. పదమూడు జిల్లాల ఆంద్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి లక్షా పదమూడు వేల కోట్ల  రూపాయల బడ్జెట్. 'ఇదేమిటి' అనే ప్రశ్న వస్తుందనుకున్నారేమో, మరునాడే ఆంద్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 'వ్యవసాయం'  పేరుతొ ఇంకో  ప్రత్యెక బడ్జెట్ సభకు సమర్పించి మరో పద్నాలుగు వేల కోట్ల రూపాయలు కలిపి, బడ్జెట్  అంచనాల్లో, కేటాయింపుల్లో తానూ  తక్కువ తినలేదు అనిపించింది.

ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో లక్షలతో మొదలయిన బడ్జెట్ అంచనాలు కాలక్రమంలో పెరిగి పెరిగి లక్షల కోట్లల్లోకి చేరుకున్నాయి. ప్రతియేటా పెరుగుతూ  పోవడం తప్పనిసరిగా తయారయింది. ఆర్ధిక ప్రగతికి ప్రభుత్వాలు కూడా దీన్ని ఒక కొలమానంగా పరిగణిస్తున్నాయి. బడ్జెట్ మొత్తం యెంత గొప్పగా వుంటే అభివృద్ధి కూడా ఆ స్థాయిలో ఉంటుందని నమ్మే రోజులు వచ్చాయి.

వాస్తవానికి  ప్రతి ప్రభుత్వం, అది ఏ పార్టీ ప్రభుత్వం అయినా సరే, ప్రతి ఏటా బడ్జెట్ పై గట్టి కసరత్తే చేస్తుంది. తమ విధానాలకు అనుగుణంగా ప్రాధాన్యతాక్రమంలో  కేటాయింపులు చేస్తుంది. యెంత ఖర్చు చేయాలన్నా ఎంతో కొంత రాబడి వుండాలి. ఖజానాలో చేరే రూపాయలు తగ్గిపోయి పెట్టె ఖర్చు పెరిగిపోతే అదనపు ఆదాయ వనరుల అన్వేషణ తప్పనిసరి అవుతుంది. ఇందుకోసం అప్పులన్నా చేయాలి. లేదా పన్నులన్నా వేయాలి. మొదటిది అంటే అప్పు దొరకడం కష్టం. దొరికినా సవాలక్ష నిబంధనలు. షరతులు. ఇక రెండో వెసులుబాటు పన్నులు వేయడం. ఇది  తేలికే కాని, రాజకీయ కోణాల దృష్ట్యా కొంత ఇబ్బందికర  వ్యవహారం. కాబట్టి, అంచనాలు పెంచుకుంటూ పోయి వాటికోసం  దొరికినంత అప్పులు చేయడం, విధి లేకపోతే పన్నులు వేయడం ప్రభుత్వాలకు ఆనవాయితీగా మారింది. దీనికి కూడా రానురాను ' రామ్ రామ్' చెబుతున్నారు. బడ్జెట్లో పన్నులు వేయడం అన్న పద్దతికి స్వస్తి పలుకుతున్నారు. ఏడాది పొడుగునా వేయగల వీలూ చాలూ  వున్నప్పుడు వాటిని బడ్జెట్లో చూపించి లేని తలనొప్పులు కొని తెచ్చుకోవడం ఎందుకన్న నిర్ధారణకు ప్రభుత్వాలు  వచ్చేసాయి.

సరే! రెండు రాష్ట్రాలలోని రెండు ప్రభుత్వాలు వచ్చే నెల నుంచి మొదలయ్యే ఆర్ధిక సంవత్సరానికి జమాలెక్కలు శాసన సభలకి సమర్పించి చేతులు దులుపుకున్నాయి. ప్రతి పక్షాలు కూడా తమ శక్త్యానుసారం ప్రభుత్వ పద్దుల్ని దులపరించి,  తమ విధి తాము అవధులు మించి నిర్వర్తించాయి. దేవుడు మేలు చేసి నాలుగేళ్ల తరువాత జరిగే ఎన్నికల్లో జనం తమ తల రాత మారిస్తే అప్పుడు  ఆ పార్టీలు  ఇప్పుడు చెప్పిన వాటిని మరిచిపోయి,  కాదన్న వాటినే చేసి చూపిస్తాయి. పాత్ర  మారితే,  ప్రస్తుత ప్రభుత్వాలు కూడా మారిన పాత్రలో ఒదిగిపోయి ఇప్పుడు ప్రతిపక్షాలు చెబుతున్న మాటల్నే అక్షరం పొల్లుపోకుండా వల్లె వేస్తాయి. ఇదొక  విష చక్రభ్రమణం. ఎన్ని ఏళ్ళుగానో ఏటేటా మీఎదియాలో  చూస్తున్న, పత్రికల్లో చదువుతున్న సంగతులే ఇవి.           

బడ్జెట్ అంచనాలు లక్షలు కోట్లు అంటున్నారు. చిన్న అంకెలు పాలకుల కంటికి ఆనడం లేదు. మిగులు రాష్ట్రం అయిన తెలంగాణాలో అంచనాలు అధికంగానే కానవస్తున్నాయి. తరుగు రాష్ట్రం అయిన ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కూడా అంకెలు కొట్టొచ్చినట్టు పెద్దవిగానే కనబడుతున్నాయి. ప్రాధాన్యతల దగ్గరే పాలక ప్రతిపక్షాలకు శ్రుతి కుదరడం లేదు. 'అంకెల గారడీ' అని విపక్షాలు విమర్శిస్తుంటే వాటి మాటల్ని 'అవగాహనారాహిత్యం'గా పాలక పక్ష సభ్యులు కొట్టి పారేస్తున్నారు. 'చెప్పింది ఏమిటి? చేస్తున్నది ఏమిటి? సరయిన వనరులు లేకుండా  ఈ అరకొర కేటాయింపులతో ఏవి సాధిస్తారు' అని ప్రతిపక్షాల ప్రశ్న. 'మనసుంటే మార్గం  వుంటుంది' అని సర్కారు వారి షరా మామూలు జవాబు.  ఇటు ఈ రాష్ట్రంలో, అటు ఆ రాష్ట్రంలో ఇదే వరస. ఇదే బాణీ. ఎక్కడో ఎప్పుడో ఈ మాటలే తామే చెప్పినట్టు అనిపించినా అవి పట్టించుకోవు.  వినేవారికి చెప్పేవారు లోకువ అంటారు. కానీ ఈ నానుడి తిరగబడింది. తమ మాటలతో, తమ పధకాలతో జనాలను ఊహాలోకాల్లో తిప్పి చూపించేవారికి చూసే జనాలు లోకువ.

రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల శాసన సభల్లో బడ్జెట్ పై చర్చలు ఎలా సాగుతాయో తెలియదు కానీ, టీవీ ఛానళ్ళలో మాత్రం చర్చోపచర్చలు అనుదినం సాగిపోతూనే వున్నాయి. నిన్న ఉదయం కాబోలు 'అసలు బడ్జెట్ అంటే ఏమిటి?' అని ఒక రాజకీయ పార్టీ ఎమ్మెల్యే అడిగారు. నిజానికి బడ్జెట్లు రూపొందించి, ఆమోదించే  సభలో ఆయన సభ్యుడు.

బడ్జెట్ అంటే కొన్ని ఆలోచనలు, ఆలోచనలకు తగ్గ అంచనాలు, అంచనాలకు తగిన కేటాయింపులు. అంతటితో బడ్జెట్ పని పూర్తి చేసామని చెప్పుకోవచ్చు. అయితే, కేటాయింపులకు అనుగుణంగా  ఆ నిధులను  సకాలంలో విడుదల చేసి  ఖర్చు చేస్తున్నారా అంటే  అవునని చెప్పడం ఏ ప్రభుత్వానికయినా కష్టమే. ఆర్ధిక సంవత్సరం ముగియవచ్చే తరుణంలో హడావిడిగా నిధులు ఇబ్బడిముబ్బడిగా విడుదల చేయడం, సకాలంలో వాటిని ఖర్చు చేయలేక మురగబెట్టడం ఓ ఆనవాయితీగా మారిపోయింది.  ఖర్చు చేయనిదానికి కేటాయింపులు చేయడం ఎందుకు? కేటాయింపులు చేయలేదని, లేదా సరిగా చేయలేదని ప్రశ్నించడం ఎందుకు? అటు చూసినా, ఇటు చూసినా, అటుఇటు చూసినా అంతా  రాజకీయమే!

బడ్జెట్ ప్రసంగం పేరుతొ ప్రతి ఆర్ధికమంత్రి యాభయ్, అరవై పేజీల పుస్తకం శాసన సభలో చదవడం రివాజు. మరో రెండు పేజీలు  అదనంగా జతచేసి, నిరుడు బడ్జెట్లో, కనీసం కొన్ని ప్రధాన రంగాలకు యెంత కేటాయించారు, వాటిల్లో యెంత ఖర్చు పెట్టారు అనే వివరాలు జోడిస్తే - లక్షల కోట్ల బడ్జెట్లకు అంకెల అలంకారంతో పాటు కొంత విశ్వసనీయత దానికి అబ్బుతుంది.        

ఉపశ్రుతి:

చాలా కాలం నాటి ముచ్చట.

తెలుగు దేశం పార్టీ  వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు ఎన్టీ రామారావు ముఖ్యమంత్రిగా ఉమ్మడి రాష్ట్రాన్ని పాలిస్తున్నప్పుడు మహేంద్రనాథ్ అనే ఓ పెద్దమనిషి ఆర్హ్దిక మంత్రిగా వుండేవారు. వారికి వినికిడి సమస్య. చెవిలో చిన్న యంత్రం అమర్చుకుని బడ్జెట్ ప్రసంగ పాఠం నెమ్మదిగా, చిన్న గొంతుకతో చదువుకుంటూ పోయేవారు. బడ్జెట్ పై చర్చలో ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నలు సంధిస్తుంటే ఆయనగారు నెమ్మదిగా చెవిలోని వినికిడి యంత్రం తీసేసి నిరాసక్తంగా తన సీటులో కూర్చుండిపోయేవారు.  (14-03-2015)

(bhandarusr@gmail.com)

NOTE: Courtesy Image Owner

బతికి పోయాను సుమా!

'చాలా సార్లు పెళ్లి చేసుకోవాలని అనుకున్నాను. ఎందుకో ఏమిటో చేసుకోలేదు. బ్రహ్మచారిగానే వుండిపోయాను' - నోయెల్ కవార్డ్

'ఒకటిమాత్రం నిజం. ఏ పురుషుడికయినా పెళ్లి చేసుకున్న తరువాతనే అతడి జీవితానికి పరిపూర్ణత లభిస్తుంది. మరో నిజం ఏమిటంటే, పరిపూర్ణత లభిస్తుంది కానీ, పెళ్ళితో అతగాడి పాత్ర ముగిసిపోతుంది' - జ్సా జ్సా గబర్

'ఇంటి పని, వంటపని వీటిల్లో నేను మొనగాడిని. విడాకులు తీసుకున్న ప్రతిసారీ ఈ పనులన్నీ నామీదే పడేవి. దాంతో వాటిల్లో రాటు తేలిపోయాను' - జ్సా జ్సా గబర్

'ఆవిడ చాలా చాలా మంచిది. ఆమెకు చక్కటి భర్త దొరకాలి. అలాటివాడు ఎవరన్నా ఆవిడకు తటస్థపడేలోగా ఆవిడను పెళ్ళాడిన వాడు అదృష్ట వంతుడు' - ఆస్కార్ లెవంట్

'అమెరికాలో ఎనభై శాతం మంది మగవాళ్ళు ఆడవాళ్ళను మోసం చేసేవాళ్ళే. మిగిలిన ఇరవై శాతం యూరోపులో వుంటారు' - జాకీ మాసన్

'వివాహం అనేది ఓ పంజరం లాంటిది. బయట వున్న పక్షులేమో ఎప్పుడెప్పుడు లోపల దూరదామా అని చూస్తుంటాయి.  లోపల వున్న పక్షులు ఎలా బయట పడాలా అని ఆలోచిస్తుంటాయి' - మాంటేన్

'పెళ్లి తరువాత మొగుడూ పెళ్ళాం ఇద్దరూ ఒకే నాణేనికి బొమ్మా బొరుసులుగా మారతారు. కలిసే వుంటారు కాని, విడివిడిగానే మిగిలి పోతారు'- హేమంత్ జోషి

'పెళ్లి చేసుకోవడం మాత్రం మానకండి. ఎందుకంటె మంచి భార్య దొరికింది అనుకోండి హాయిగా సుఖపడతారు. పెళ్ళాం గయ్యాళిది అయిందనుకోండి. ఎంచక్కా  నాలా వేదాంతిగా తయారవుతారు. ఇంతకంటే జీవితానికి  ఏం కావాలి చెప్పండి?' - సోక్రటీసు

'తెలివయిన మగవాడు భార్య ఖర్చుకు మించి సంపాదిస్తాడు. తెలివయిన ఆడది అలాటి మగవాడినే మొగుడిగా చేసుకుంటారు'  - లానా టర్నర్

'భార్యలు ఓ పట్టాన అర్ధం కారు. మా ఆవిడ చూడండి. పెళ్లి కాగానే పట్టుబట్టి పోరి పోరి నా పాత అలవాట్లన్నీ మానిపించింది. ఇప్పుడేమో పెళ్లి చేసుకున్నప్పటి మనిషి కాదని నస పెడుతోంది.' - సగటు మొగుళ్ళలో తొంభయ్ శాతం మంది మనసులో మాట.

NOTE: Courtesy 'Cartoon a Day.com'

బడ్జెట్లు

ఒక టీవీ చానల్ డిబేట్ లో నాతొ పాటు పాల్గొన్న ప్రొఫెసర్ హర గోపాల్ చెప్పారు. గతంలో బడ్జెట్ రోజుకు ముందుగానే దుకాణాల్లో సిగరెట్లు, అగ్గిపెట్టెలు, పాల పొడి డబ్బాలు మాయమై పోయేవని. కొత్త పన్నులు పడితే పాత రేటుకు కొన్న సరకులు కొత్త రేట్లకు అమ్ముకుని లాభాలు సంపాదించవచ్చని వ్యాపారులు అలా చేసేవాళ్ళు. మార్కెట్ మీద ప్రభుత్వాలకు పట్టు వున్న రోజులవి. ఇప్పుడో, మార్కెట్ శక్తులే ప్రభుత్వాలని శాసిస్తున్న రోజులాయె!

అందుకే బడ్జెట్లు ఈనాడు ఓ తంతుగా ముగిసే ప్రభుత్వ  కార్యక్రమాలు అయ్యాయి. వాటి మీద మీడియాకు తప్ప మామూలు జనాలకు ఆసక్తి లేకుండా పోతోంది. లోగడ కేంద్ర బడ్జెట్ అంటే రేడియో పెట్టుకుని వినేవారు. గాస్ సిలిండర్  ధరలు, పెట్రోలు ధరలు ఏవన్నా పెరిగాయా, కుక్కర్లు, ఫ్రిజ్  ల ఖరీదులు పెరిగాయా అనే ఆసక్తితో. ఇప్పుడు బడ్జెట్లకు, ధరల పెరుగుదలకు లంకె తెంపేసారు. వేటి దోవ వాటిదే. 'కోడి గుడ్డు ధర' మాదిరిగా, ఏరోజు రేటు ఆ రోజుదే!

లక్షలు కోట్లు అంటున్నారు. చిన్న అంకెలు పెద్ద ప్రభువులకు ఆనడం లేదు. మిగులు రాష్ట్రం కనుక కొన్నేళ్ళు పరవాలేదేమో. కానీ, తింటూ కూర్చుంటే కొండలు కూడా తరిగిపోతాయని అంటారు. కాస్త కళ్ళెం బిగబట్టడం అవసరమేమో.  (11-03-2015)    

సిగరెట్లు మానడం ఎలా?

(ఈరోజు 'నో స్మోకింగ్ డే')

‘ఇదేమన్నా బ్రహ్మ విద్యా! నేను చాలాసార్లు మానేశాను’ అనే జోకులు వింటూనే వుంటాము.

చాలా సంవత్సరాల క్రితం అప్పుడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మ్యాగజైన్ సంపాదక బాధ్యతలు నిర్వహించిన కీర్తిశేషులు శ్రీ పీవీ రావు నాచేత ఈ అంశంపై ఒక వ్యాసం రాయించి పత్రికలో అచ్చు వేయించి ఓ నూటపదహార్లు అనుకుంటాను తాంబూలం కూడా ఇచ్చారు. ఏదయితేనేం అప్పుడా డబ్బులు ఓ వారం పదిరోజులు సిగరెట్ల ఖర్చుకు పనికొచ్చాయి.

సిగరెట్లను సిగరెట్టు మాదిరిగా తాగే మా స్నేహితులు నా గురించి చెప్పుకునేమాట వేరు. ‘శ్రీనివాసరావు సిగరెట్లు తాగడు, తగలేస్తాడు’ అన్నది వాళ్ల థియరీ, ‘హార్లిక్స్ తాగడు తింటాడు’ అనే వాణిజ్య ప్రకటన టైపులో.

సిగరెట్లు అలవాటు కావడానికి నేను చెప్పుకునే కారణం వేరే వుంది. ఇండియాలో వున్నప్పుడు కొని తాగే అలవాటు అలవడని నేను, మాస్కో వెళ్ళేక డబ్బులు తగలేసి మరీ సిగరెట్లు తగలేయడం మొదలు పెట్టాను. దానికి కారణాలు రెండు. ఒకటి మన దగ్గర అతి ఖరీదైన సిగరెట్లు కూడా మాస్కోలో అతి తక్కువ ధరకు దొరకడం. భాష ఎంతమాత్రం  తెలియని  ఆడామగా రష్యన్   సహోద్యోగులతో కాసేపు ‘మాటామంతీ’ లేని కాలక్షేపం చేయడానికి  ఈ సిగరెట్లు చక్కగా  అక్కరకు రావడం. దానాదీనా నా కొనుగోళ్ళు   సిగరెట్ ప్యాకెట్ల నుంచి  ఏకంగా  కార్టన్ల స్థాయికి పెరిగాయి. 

(అలనాటి మా మాస్కో అపార్ట్ మెంట్లో)

2004లో అమెరికా వెళ్ళినప్పుడు  ఒక పెద్ద సూటుకేసు నిండా మా ఆవిడ వూరగాయ పచ్చళ్ళ ప్యాకెట్లతో, మరో పెద్ద సూటుకేసు నిండా సిగరెట్ల ప్యాకెట్లతో దిగబడ్డ మమ్మల్ని చూసి అమెరికా కష్టమ్స్ వాళ్లు నోళ్ళు వెళ్ళబెట్టారు. నా మీద కార్టూన్లు వేసే స్థాయికి నేను జీవితంలో ఎదిగివుంటే అంజయ్య గారి వేలుకు హెలికాఫ్టర్ బొమ్మ ముడివేసినట్టు నా బొమ్మకు చేతిలో సిగరెట్ తగిలించేవాళ్లేమో!

“మరి ఇప్పుడేవిటి ఇలా అయిపోయారు? ‘ఏవి తండ్రీ నాడు విరిసిన  రింగు రింగుల  పొగల మేఘాలు” అని మా స్నేహితులు భారంగా నిట్టూర్పులు విడుస్తుంటారు. నా ఈ దుస్తితికి కారకులు ఎవరయ్యా అంటే నిమ్స్ డైరెక్టర్ గా పనిచేసిన డాక్టర్ కాకర్ల సుబ్బారావు గారు.

దీనికి ముందు ఓ పిట్ట కధ చెప్పాలి. దూరదర్శన్ విలేకరిగా పనిచేస్తున్న రోజుల్లో  ఓ రోజు తెల్లగా తెలవారక మునుపే, కప్పు కాఫీ కూడా కడుపులో పడకుండానే జూబిలీ హిల్స్ లోని నాటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు గారి ఇంటికి కెమెరామన్ తో సహా  చేరుకున్నాను. మిగిలిన జాతీయ చానళ్ళ బృందాలు కూడా బిలబిల మంటూ అక్కడికే చేరాయి.  మామూలుగా అయితే బాబుగారి ఇంట్లో  విలేకరులకు రాజభోగాలు. కానీ ఆ రోజు విలేకరులది పిలవని పేరంటం. బీజేపీతో టీడీపీకి ఎన్నికల పొత్తు విషయం గురించి తేల్చడానికి  ఆ రెండు పార్టీల నాయకుల నడుమ  ఎడతెగని చర్చలు లోలోపల సాగుతున్నాయి. బయట ఫుట్ పాత్ మీద నిలబడి కొందరం,  కూలబడి కొందరం పిచ్చాపాటీ కబుర్లు చెప్పుకుంటున్నాం. ముందు జాగ్రత్త చర్యగా వెంట తెచ్చుకున్న సిగరెట్లను ఒకదాని వెంట మరోటి తగలేస్తూ, తెచ్చుకోని వాళ్లకు ఉదారంగా పంచిపెడుతూ నా మానాన నేను కాలక్షేపం చేస్తుండగా సూర్యుడు నడినెత్తి మీదకు వచ్చాడు. కడుపులో ఎలుకలు. మరో పక్క సిగరెట్ల పొగతో కళ్ళ కలకలు. అలా నిలబడి సిగరెట్ తాగుతూ వున్నవాడ్ని వున్నట్టుండి  స్లో మోషన్ లో కిందకు వొరిగి పోతూ వుండడం వరకే గుర్తు.

కట్ చేస్తే నిమ్స్ ఆసుపత్రిలోని  ప్రత్యేక గదిలో డాక్టర్ల పర్యవేక్షణలో. ఆందోళనగా నా వైపే చూస్తున్న నా భార్య. ఆమెతో పాటు నా ఇద్దరు పిల్లలు. ముఖ్యమంత్రి గారా మజాకా. జరిగిన విషయం  విలేకరుల ద్వారా తెలుసుకుని హుటాహుటిన అంబులెన్స్ తెప్పించి నన్ను నిమ్స్ లో అడ్మిట్ చేయించారట. అందుకే కాబోలు  కాకర్ల వారు కూడా స్వయంగా వచ్చి చూసారు. రిపోర్టులన్నీ తిరగేశారు.  కళ్ళు తిరగడానికి, వొళ్ళు తూలడానికీ నా సిగరెట్లే కారణం అని ఆయన తన అనుభవంతో ఇట్టే కనుక్కున్నారు. ఆ విషయం మా ఆవిడతో చెప్పి, ‘నెమ్మదిగా ఈ అలవాటు మానిపించమ’ని సలహా ఇచ్చారు.  కళ్ళు తెరిచి  ఇదంతా చూస్తూ, చెవులు వొగ్గి ఇదంతా వింటున్న నేను హఠాత్తుగా   ముందుకు వొంగి,  ‘నేను సిగరెట్లు మానేశాను డాక్టర్ గారు’ అని ఒక బహిరంగ ప్రకటన చేసాను. ఆయన విలాసంగా మందహాసం చేసి,  నెత్తి మీది వెంట్రుకలు చేత్తో పట్టి చూపిస్తూ, ‘ఇలాటి వాళ్ళను నా సర్వీసులో  ఇంతమందిని చూసాను’ అంటూ,  ‘అదంత తేలిక కాద’ని ఆయనే చెబుతూ,  నేను తాగే బ్రాండ్ సిగరెట్ ప్యాకెట్ ఒకటి అప్పటికప్పుడే తెప్పించి మా ఆవిడ చేతిలో పెట్టి,  ‘రాత్రి అందరూ  నిద్ర పోయిన తరువాత నీ మొగుడు  నీ మెదడు కొరుక్కు తింటాడు, ఎందుకయినా మంచి ఇది దగ్గర వుంచుకోమ్మా’ అని వెళ్ళిపోయారు.

అంతే! ఎంతయినా నేనూ పట్టుదల కలిగిన  మనిషిని కదా! ఇంటికి వెళ్ళినప్పటినుంచి ఆ ప్యాకెట్టూ ముట్టుకోలేదు. అప్పటినుంచి సిగరెట్టూ అంటించలేదు.

మరో వింత ఏమిటంటే, ఆనాటి నుంచి  సిగరెట్ తాగాలని కూడా అనిపించలేదు.          

 (11-03-2015)