“ఏం జ్వాలా ! హౌ ఆర్ యు? మన భండారు ఎక్కడ? “
చాలామంది రాజకీయ నాయకులు, మంత్రులు (ఇప్పటి వాళ్ళు కాదు) నేను కనబడగానే నన్ను పలకరించే తీరు ఇది. నన్ను చూసి జ్వాలా అని పిలుస్తారు. బహుశా బాగా గుర్తుండిపోయే పేరు కాబోలు. ఒకానొక రోజుల్లో మేమిద్దరం అలా మమేకం అయి తిరిగేవాళ్ళం.
జ్వాలా దగ్గర సుగుణం ఏమిటంటే చాలా సార్లు బాహాటంగా ఒక విషయం చెబుతుంటాడు, తనకున్న పాత్రికేయ, రాజకీయ పరమైన స్నేహాల (కాంటాక్ట్స్) కు నేనే మూల కారణమని. నిజానికి నేనూ అలాగే చెప్పాలి, ఆయన అనేక క్లిష్ట సమయాల్లో నాకు బాసటగా నిలబడ్డాడని. కానీ అదేమిటో నేను ఏనాడు అలా చెప్పలేదు. ఆయన తత్వం ఆయనది, నా తత్వం నాది. కృతజ్ఞతలు తెలపడం మాటల ద్వారానే సాధ్యం అనేది నేను నమ్మను. అది వ్యక్తం చేయడానికి అనేక మార్గాలు వున్నాయి. అది నా థియరీ.
మరో విషయం ఏమిటంటే మా ఇద్దరిదీ సింహరాశి. కాబట్టి ఈ మాత్రం భేషజాలు వుండడం సహజం అని వాటిని నమ్మే వారు అంటుంటారు. నాలో ఆ రాశి లక్షణాలు బొత్తిగా లేవు. ఇదొక కారణం, నాకు ఇలాంటి వాటిపట్ల నమ్మకం కోల్పోవడానికి.
2005 డిసెంబరు ముప్పై ఒకటో తేదీన నేను దూరదర్శన్ నుంచి రిటైర్ అయ్యాను. కానీ, అదే రోజు ఓ ఏడాది సర్వీసు పొడిగించారు. అయితే దాన్ని నేను పూర్తిగా వినియోగించుకోలేదు. మధ్యలోనే బయటకు వచ్చి సత్యం రామలింగరాజు గారు ప్రారంభించిన 104 సర్వీసు గ్రామీణ ఆరోగ్య సేవల స్వచ్చంద సంస్థలో మీడియా అడ్వైజర్ గా కొన్నాళ్ళు పనిచేశాను. అలాగే రోజువారీ టీవీ చర్చలు. ఇలా జీవితం సాగిపోయింది. రిటైర్ అయ్యాను అనే ఫీల్ లేకుండా పోయింది.
2019 లో మా ఆవిడ నిర్మల ఆకస్మిక మరణంతో నా జీవితం మరో మలుపు తిరిగింది. ఇతర వ్యాపకాలు తగ్గిపోయాయి. అసలైన రిటైర్ మెంట్ జీవితం మొదలయింది. కానీ రిటైర్ మెంట్ జీవితం ఎలా గడపాలి అనే విషయంలో సరైన అవగాహన లేక మానసికంగా చాలా ఇబ్బందులు పడ్డాను. ఒకరకంగా చెప్పాలి అంటే రోజులు దొర్లిస్తున్నాను. సరే! ఇది నా గొడవ. అలా ఉంచుదాం.
ఇప్పుడు వనం జ్వాలా నరసింహారావు గురించి చెప్పుకుందాము.
ఆయన కృష్ణుడో, నేను అర్జునుడినో లేక నేను కృష్ణుడో ఆయన అర్జునుడో ఎవరికీ తెలియదు కానీ, మా ఇద్దర్నీ డి. వెంకట్రామయ్య గారి వంటి మితృలు అందరూ కృష్ణార్జునులు అనే వాళ్ళు. సీనియర్ జర్నలిస్ట్ బీ ఎస్ రామకృష్ణ అన్నయ్య, కృష్ణ మాకు కుటుంబ మిత్రుడు. మా ఇద్దర్నీ 'మొగుడూ పెళ్ళాలు' అనేవాడు. ‘కాసేపు కొట్టుకుంటారు, మరుక్షణం కలిసిపోతారు’ అనేది కృష్ణ తాత్పర్యం.
చిన్నప్పుడు స్కూల్లో జ్వాలా నాకు సహాధ్యాయి. లేదా నేను ఆయనకు. పెద్దయిన తర్వాత నా మేనకోడలు విజయలక్ష్మి భర్త. తదనంతర కాలంలో స్వయంకృషితో ఎదిగి ఎంతో పైకి వచ్చాడు. కిందపడ్డాడు. మళ్ళీ ఉవ్వెత్తున పైకి లేచాడు.
చేయని ఉద్యోగం లేదు. బిహెచ్ఇఎల్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్లో మొదలు పెట్టి తెలంగాణా ముఖ్యమంత్రి ప్రధాన సంబంధాల అధికారి పదవి వరకు అంచెలంచెలుగా ఎదిగాడు. ఈ క్రమంలో మారని ఇల్లు లేదు. అయితే, ఈ ఒక్క విషయంలో మాత్రం నాకూ ఆయనకు పోలిక. మరీ ఆయనలా అన్ని కాకపోయినా నేను సైతం హైదరాబాదు ఉద్యోగపర్వంలో అనేక అద్దె ఇళ్ళు మారాను.
మూడు దశాబ్దాల పై చిలుకు కాలంలో, హైదరాబాదులో నేను చేసింది ఒకే ఒక ఉద్యోగం, ఒకే ఒక సంస్థ ఆలిండియా రేడియోలో. కాకపోతే చరమాంకంలో కొద్ది కాలం దూరదర్సన్ లో కూడా ఇష్టం లేని కాపురం చేశాను. మధ్యలో ఓ అయిదేళ్లు మాస్కోలో రేడియో మాస్కోలో ఉద్యోగం చేశాను.
జ్వాలా అలా కాదు. అనేక ఉద్యోగాలు. అనేక తరహా ఉద్యోగాలు. కొన్ని సర్కారు కొలువులు. మరి కొన్ని అటూ ఇటూ కానివి. అందుకే రిటైర్ మెంటు అనేది ఆయనకు లేకుండా పోయింది. ఉద్యోగానికి ఉద్యోగానికి మధ్య ఖాళీ. ఖాళీకి ఖాళీకి నడుమ కొలువు. ఇలా సాగిపోయింది ఆయన జీవితం.
చివరికి జ్వాలా కూడా రిటైర్ అయ్యాడు. కానీ ఒప్పుకోడు. నో రిటైర్మెంట్ అనేది ఆయన పాలసీ. నాకూ ఆయనకు మధ్య ఒకటి రెండేళ్లే తేడా.
ఒకప్పుడు ఇద్దరి అభిప్రాయాలు ఒకటే. ఇద్దరి మార్గాలు ఒకటే. కానీ నా భార్య మరణానంతరం నా లోకం మారిపోయింది. ఏకాంతం నా లోకం అయింది. ఇంతవరకు నా జోలికి రాని కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు. మరికొన్ని హార్దిక ఇబ్బందులు. రెండో కుమారుడి మరణం వంటి తట్టుకోలేని సంఘటనలు. జీవితం పట్ల నా దృక్పథం మారిపోయింది. ఒంటరితనం. ఒంటరిగా జీవించడం. ఏదీ పట్టించుకోకపోవడం. నిర్లిప్తత. నిర్వేదం.
విల్లాల్లో జీవితం కాకపోయినా, చెప్పుకోదగిన ఆర్ధిక ఇబ్బందులు లేవు. వయసురీత్యా కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు ఎలాగు తప్పవు.
ఈ నేపధ్యంలో జ్వాలా జీవితం నాకు ఓ దిక్సూచిలా కనిపించింది. ఒప్పుకోడు కానీ ఆయనదీ రిటైర్మెంట్ జీవితమే.
కొన్నేళ్ళ క్రితం ఒకరోజు వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్లాను. గతంలో మాకిది రోజువారీ వ్యవహారమే. కానీ, చాలాకాలంగా నేను ఇల్లు వదిలి బయటకు పోవడం లేదు. నిజం చెప్పాలి అంటే ఇంట్లో నా గది వదిలి అడుగు బయట పెట్టలేదు. బెడ్ రూమ్ టు బాత్ రూమ్. తిండీ తిప్పలు అన్నీ నా గదిలోనే. అంతగా ఒంటరితనం నన్ను ఆవరించింది.
ఆయన ఇల్లు ఎప్పటిలా కళ కళ లాడుతోంది. ఒకానొక కాలంలో, అంటే మా ఆవిడ జీవించి వున్న కాలంలో అందరూ మా గురించి, మా ఇంటి గురించి ఇలాగే చెప్పుకునేవారు.
ఒకప్పటి నా రేడియో సహోద్యోగి, న్యూస్ డైరెక్టర్ శ్రీ ఆర్వీవీ కృష్ణారావు అప్పటికే అక్కడ వున్నారు. గతంలో రోజూ కలిసే మేమిద్దరం ఒకరినొకరం ఇళ్లల్లో కలవక చాలా కాలం అయింది. అలాగే ఎప్పుడో పరిచయం అయి చాలాకాలంగా కలవని మితృలు, శ్రేయోభిలాషులు వనం నర్సింగరావు గారు, వారి శ్రీమతి మాతాజీ, మా ఆవిడ ఆప్త మిత్రురాలు, బహిప్రాణం అయిన వనం గీత, భర్త వనం రంగారావు, మా రెండో అన్నయ్య భండారు రామచంద్రరావు, వదిన విమలాదేవి ఇలా అనేకమందితో జ్వాలా గృహం కొలువు తీరింది.
స్నేహితులని, సన్నిహితులని, బంధువులని, మిత్రులని అప్పుడప్పుడు కలుస్తూ, పాత ముచ్చట్లు, కొత్త సంగతులు కలబోసుకోవడం ద్వారా రిటైర్ మెంటుని హాయిగా, ఆనందంగా, ఉల్లాసంగా గడపవచ్చనేది జ్వాలా థియరీ. మధ్య మధ్య కలుస్తుంటేనే చుట్టరికాలు అయినా స్నేహితాలయినా చిరకాలం నిలబడతాయని ఆయన నమ్ముతాడు.
అందుకే చిన్ననాటి స్నేహితుల నుంచి ఉద్యోగ పర్వంలో పరిచయం అయిన ప్రతి ఒక్క అధికారి, సిబ్బందితో ఇప్పటికీ టచ్ లో ఉంటాడు. మధ్య మధ్య ఫోన్ చేసి మాట్లాడుతుంటాడు, ఏ పనీ లేకపోయినా. హ్యూమన్ రిలేషన్స్ ప్రాధాన్యతని ప్రాక్టికల్ గా నిరూపిస్తున్న జ్వాలాని చూసి నేర్చుకోవాల్సింది చాలా వుంది అనిపించింది.
నా దగ్గర కూడా అంతకు మించిన ఫోన్ లిస్టు వుంది. కానీ ఏ రోజూ ఎవరితో మాట్లాడను. అనవసరంగా వారిని డిస్టర్బ్ చేయడం ఎందుకు అనేది నాకు నేను చెప్పుకునే సమర్ధన.
ఇంత పెద్ద వయసులో ఈ అనుకరణలు సాధ్యమా! కాదని నాకు తెలుసు.
ఎందుకంటే నా గురించి నాకు బాగా తెలుసు. నేనో సీతయ్యని.
వయసులో నా కంటే ఒక్క రోజు చిన్నవాడు, పుట్టిన రోజులు లెక్కలోకి తీసుకుంటే. నేను పుట్టింది ఆగస్టు ఏడు. జ్వాలా పుట్టినరోజు ఆగస్టు ఎనిమిది. పుట్టిన సంవత్సరం లెక్కలోకి తీసుకుంటే ఏడాది, రెండేళ్లు నేను పెద్ద. ఒక్క విషయం మాత్రం గట్టిగా చెప్పగలను, మరో రెండేళ్ల తర్వాత కూడా, జ్వాలా నేను ఇప్పుడు వున్నదానికంటే ఎక్కువ చురుకుగా, ఉత్సాహంగా వుండగలడు. ఎందుకంటే అది ఆయన స్వభావం. జన్మతః వచ్చిన ఎనర్జీ.
నిజానికి ఈ పోస్టు వచ్చేనెలలో ఆయన పుట్టిన రోజున పెడదామని సంకల్పం. అలాంటి సందర్భాలలో రాసే పోస్టులలో ఒక్క పొల్లుమాట కూడా దొర్లరాదని నా ప్రిన్సిపుల్. అందుకే ముందుగా పోస్టు చేస్తున్నాను.
ఈ ఆఖరి పేరా అదే.
నాలో ఆయనకు నచ్చని విషయాలు అనేకం వుంటాయి. అవి ఆయన నిర్మొహమాటంగా నా మొహాన చెబుతాడు. ఆయనలో నాకు నచ్చని అనేక సంగతులు లేకపోలేదు. కానీ ఆయనలా అలా చెప్పగలిగిన తత్వం నాది కాదు.
ఆయన వాదోపనిషత్ ని కాచి వడబోశాడు. తాను ఒకప్పుడు బలంగా నమ్మిన వామ పక్ష వాదాన్ని, ఇప్పుడు కొత్తగా నమ్ముతున్న ఆధ్యాత్మిక భావనను ముడి పెట్టి మాట్లాడగలగడం ఆయనకే సాధ్యం.
వాదంలో తనదే పై చేయి అనిపించుకోవడం ఇష్టమేమో. ఇందుకు ఆయన ఎంచుకున్న విధానం Rubbing on the wrong shoulder అని నాకనిపిస్తుంది. తాను ఉద్రేక పడకుండా అవతల వ్యక్తిని రెచ్చ గొట్టి, వాదాన్ని గెలవడంలో పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. నాకెందుకో ఇది నచ్చదు. కానీ ఇది నిజం!
నా లాగే ఆయన కూడా ఓ సీతయ్య. ఎవరి మాటా ఒక పట్టాన ఒప్పుకోడు.
(ఇంకావుంది)